Kort antwoord
Een bedrijfsovername verloopt via een aandelentransactie of via een activa-passivatransactie. Die keuze bepaalt wat de koper krijgt, welke risico’s meegaan en welke formaliteiten gelden. Bij een aandelentransactie is voor de levering van aandelen in een BV een notariële akte nodig; dat volgt uit artikel 2:196 BW. Een bedrijfsovername advocaat legt de afspraken vast in een intentieverklaring en een koopovereenkomst, begeleidt het due diligence-onderzoek en regelt garanties en vrijwaringen. Law & More staat kopers en verkopers bij, van eerste gesprek tot levering.
Wat er speelt
Bij een aandelentransactie koopt u de vennootschap met alles wat daarin zit: contracten, schulden, lopende procedures, personeel. De rechtspersoon blijft dezelfde, alleen de aandeelhouder wisselt. Bij een activa-passivatransactie koopt u geselecteerde onderdelen, zoals voorraad, machines, klantenbestand en bepaalde contracten. Wat u niet koopt, blijft achter bij de verkoper. Dat lijkt veiliger, maar vraagt meer werk: elk contract gaat apart over, soms alleen met instemming van de wederpartij.
Artikel 7:1 BW omschrijft koop als de overeenkomst waarbij de een zich verbindt een zaak te geven en de ander om daarvoor een prijs in geld te betalen. Aandelen zijn geen zaak maar een vermogensrecht. Via artikel 7:47 BW gelden de koopbepalingen ook bij koop van een vermogensrecht, voor zover dat met de aard van het recht strookt. Daardoor komt artikel 7:17 BW in beeld: het afgeleverde moet aan de overeenkomst beantwoorden. Wat een koper mag verwachten, hangt af van de aard van het gekochte en van wat de verkoper heeft meegedeeld. Die open norm wordt in overnamecontracten meestal vervangen door garanties.
Daarnaast speelt dwaling. Artikel 6:228 BW maakt een overeenkomst vernietigbaar als die onder invloed van een onjuiste voorstelling van zaken tot stand kwam en bij een juiste voorstelling niet zou zijn gesloten, bijvoorbeeld als de verkoper onjuiste inlichtingen gaf of had moeten inlichten. Tegenover die mededelingsplicht staat een onderzoeksplicht van de koper. Due diligence is dus niet vrijblijvend: wat u had kunnen ontdekken, komt eerder voor uw eigen rekening.
Voor de levering van aandelen in een BV geldt een vormvereiste. Artikel 2:196 BW verlangt een akte die is verleden ten overstaan van een notaris met standplaats in Nederland, waarbij de betrokkenen partij zijn. Zonder die akte is er geen geldige levering. De akte vermeldt onder meer de titel van verkrijging en de gegevens van partijen en vennootschap.
Het personeel volgt een eigen regime. Artikel 7:662 BW omschrijft de overgang van onderneming: de overgang, als gevolg van een overeenkomst, fusie of splitsing, van een economische eenheid die haar identiteit behoudt. Artikel 7:663 BW bepaalt dat de rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomsten dan van rechtswege overgaan op de verkrijger. Werknemers gaan mee met behoud van arbeidsvoorwaarden; nieuwe contracten zijn niet nodig. De oude werkgever blijft nog een jaar hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen van vóór de overgang. Dit speelt vooral bij een activa-passivatransactie; bij een aandelentransactie wisselt de werkgever niet.
Tot slot kan het mededingingsrecht meespelen. De Mededingingswet kent een meldingsplicht voor concentraties. Op grond van artikel 29 Mededingingswet moet een voorgenomen concentratie bij de Autoriteit Consument en Markt worden gemeld als de gezamenlijke omzet van de betrokken ondernemingen in het voorafgaande kalenderjaar hoger was dan 150 miljoen euro en ten minste twee van hen elk ten minste 30 miljoen euro omzet in Nederland behaalden. Is melding vereist, dan mag de concentratie op grond van artikel 34 Mededingingswet niet tot stand worden gebracht voordat de procedure is doorlopen.
Wat wij doen
Wij doorlopen een overname in vaste stappen.
- Kennismaking en structuurkeuze. Wij brengen in kaart wat u koopt of verkoopt en bespreken of een aandelentransactie of een activa-passivatransactie past. De fiscale kant laat u toetsen door uw eigen accountant of belastingadviseur; wij stemmen onze stukken daarop af.
- Geheimhouding en intentieverklaring. Voordat cijfers en contracten op tafel komen, leggen wij geheimhouding vast. Daarna volgt de intentieverklaring: prijs of prijsmechanisme, exclusiviteit, voorbehouden, tijdlijn en wat wel en niet bindend is bedoeld.
- Due diligence. Wij onderzoeken contracten, aandeelhoudersstukken, arbeidsvoorwaarden, huur, vergunningen, intellectuele eigendom en lopende geschillen. De bevindingen vertalen wij naar prijs, garanties, vrijwaringen of voorwaarden.
- Koopovereenkomst. Wij onderhandelen en stellen de overeenkomst op: garanties over de onderneming, vrijwaringen voor benoemde risico’s, drempel- en plafondbedragen, een klachttermijn en eventueel een escrow.
- Concurrentie- en relatiebeding tussen partijen. Wij leggen vast wat de verkoper na de overdracht niet mag doen, met een omschrijving van activiteiten, gebied en duur en een sanctie bij overtreding.
- Personeel en medezeggenschap. Wij beoordelen of sprake is van overgang van onderneming, welke werknemers meegaan en welke informatie- en adviestrajecten nodig zijn.
- Levering en nazorg. Wij bereiden de notariële levering voor, stemmen af met de notaris en regelen aandeelhoudersbesluiten, bestuurswisseling, decharge en registers. Daarna staan wij u bij als een garantieclaim speelt.
Wat het kost
Wij werken op basis van een uurtarief van 250 tot 350 euro exclusief btw voor een advocaat en van 300 tot 400 euro exclusief btw voor een partner, afhankelijk van de aard en de complexiteit van de zaak. Law & More werkt niet op basis van gefinancierde rechtsbijstand (toevoeging).
Het kennismakingsgesprek is gratis. Een los adviesgesprek kost 300 euro inclusief btw. Vaste prijsafspraken maken wij niet, omdat de omvang van een overnametraject per dossier sterk verschilt. Wel houden wij u tussentijds op de hoogte van de opbouw van de kosten.
Direct contact
Speelt er een overname en wilt u weten waar u aan toe bent? Neem contact op met Law & More. Het eerste gesprek is kosteloos en vrijblijvend. Ons hoofdkantoor staat in Eindhoven, daarnaast hebben wij een bezoeklocatie in Amsterdam. Wij werken voor cliënten in heel Nederland.
- Telefoon: 040 – 369 06 80
- E-mail: info@lawandmore.nl
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een aandelentransactie en een activa-passivatransactie?
Bij een aandelentransactie koopt u de aandelen in de vennootschap. De onderneming loopt ongewijzigd door, inclusief alle contracten, schulden en verplichtingen. Bij een activa-passivatransactie koopt u geselecteerde vermogensbestanddelen, zoals voorraad, inventaris of een klantenbestand; wat niet is opgesomd, gaat niet mee. De keuze raakt de risico’s, de over te dragen contracten en de positie van het personeel. Ook fiscaal verschillen beide routes; daarvoor schakelt u uw eigen adviseur in.
Is een intentieverklaring bindend?
Dat hangt af van de tekst. Een intentieverklaring bevat vaak zowel bindende als niet-bindende onderdelen. Geheimhouding, exclusiviteit en kostenverdeling zijn meestal bindend bedoeld, de prijs en de transactie zelf meestal niet. Wordt dat onderscheid niet uitgeschreven, dan ontstaat discussie over de vraag of een partij nog vrij is om af te breken. Wij zetten daarom in de tekst welk onderdeel welke status heeft.
Waarom zijn garanties en vrijwaringen nodig als de wet al conformiteit kent?
Artikel 7:17 BW geeft een open norm: het geleverde moet aan de overeenkomst beantwoorden. Bij een onderneming is lastig te bepalen wat een koper precies mocht verwachten. Garanties maken dat concreet: de verkoper staat in voor benoemde feiten over jaarcijfers, contracten, personeel en procedures. Een vrijwaring gaat verder en legt een al bekend risico volledig bij de verkoper. Drempels, plafonds en termijnen bepalen daarnaast waar de grens ligt.
Kan ik een overname terugdraaien als achteraf blijkt dat de cijfers niet klopten?
Artikel 6:228 BW biedt de mogelijkheid een overeenkomst te vernietigen wegens dwaling, bijvoorbeeld als de verkoper onjuiste inlichtingen gaf of u had moeten informeren. In overnamezaken is dat geen eenvoudige route. De koper heeft een eigen onderzoeksplicht, en in de koopovereenkomst wordt een beroep op dwaling en ontbinding vaak uitgesloten. Een claim loopt daarom meestal via de garanties. Wij beoordelen per geval welke grondslag reëel is.
Gaat mijn personeel automatisch mee bij een overname?
Bij een overgang van onderneming wel. Artikel 7:662 BW omschrijft wanneer daarvan sprake is: een economische eenheid gaat over en behoudt haar identiteit. Artikel 7:663 BW bepaalt dan dat de rechten en verplichtingen uit de arbeidsovereenkomsten van rechtswege overgaan op de verkrijger, met behoud van arbeidsvoorwaarden. De verkoper blijft nog een jaar hoofdelijk aansprakelijk voor verplichtingen van vóór de overgang. Bij een aandelentransactie speelt dit niet, omdat de werkgever dezelfde vennootschap blijft.
