Digitale nalatenschap: wat gebeurt er met online accounts, data en crypto na overlijden?

Gepubliceerd op 18 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Online accounts, digitale bestanden en cryptovaluta gaan bij overlijden van rechtswege over op de erfgenamen, net als andere bezittingen (artikel 4:182 BW). De belangrijkste uitzondering zit in de praktijk: zonder wachtwoorden, herstelcodes of private keys krijgen erfgenamen vaak geen feitelijke toegang, en sommige platforms werken pas mee na een rechterlijk bevel.

Een Nederlandse wet speciaal voor digitale nalatenschappen bestaat niet. Het gewone erfrecht uit Boek 4 BW geldt, aangevuld met de gebruiksvoorwaarden van de platforms en de rechtspraak. Hieronder leest u wat erfgenamen kunnen vragen, waar het in de praktijk vastloopt en hoe u uw eigen digitale nalatenschap regelt.

Wat valt onder een digitale nalatenschap?

Onder een digitale nalatenschap valt alles wat iemand online bezit of gebruikt: accounts, bestanden, tegoeden en contracten met digitale dienstverleners. Een deel heeft geldwaarde, een deel vooral emotionele waarde.

• Financiële tegoeden: online bankrekeningen, beleggingsrekeningen, betaaldiensten en cryptovaluta op een exchange of in een eigen wallet.
• Communicatie: e-mailaccounts en berichtenapps. Het e-mailadres is vaak ook de sleutel om wachtwoorden van andere accounts te herstellen.
• Opgeslagen bestanden: foto’s, video’s en documenten in iCloud, Google Drive, OneDrive of Dropbox.
• Sociale media: profielen op Facebook, Instagram, LinkedIn en TikTok.
• Abonnementen en licenties: streamingdiensten, softwarelicenties en gekochte digitale content, die vaak doorlopen tot ze worden opgezegd.
• Zakelijke digitale middelen: websites, domeinnamen, webwinkels en online administratie van een eenmanszaak.

Bij veel diensten bezit de gebruiker geen eigendom maar een contractueel gebruiksrecht. Dat recht valt in de nalatenschap, tenzij het naar zijn aard of volgens de voorwaarden bij overlijden eindigt. Wat de voorwaarden van een clouddienst over uw data zeggen, leest u ook in ons artikel over wie de data bezit bij cloudsoftware.

Gaan online accounts en data over op de erfgenamen?

Ja, op het moment van overlijden gaan de goederen en de contractuele rechten van de overledene van rechtswege over op de erfgenamen (artikel 4:182 lid 1 BW). Dit heet saisine en geldt ook voor rechten uit een overeenkomst met een digitale dienstverlener.

De voorzieningenrechter in Amsterdam paste dit toe in een kort geding tegen Microsoft (Rechtbank Amsterdam 1 december 2021, ECLI:NL:RBAMS:2021:7090). De ouders en zussen van een plotseling overleden man kregen toegang tot zijn Hotmail- en OneDrive-accounts. De rechter oordeelde dat zijn contractuele rechten volledig op de erfgenamen waren overgegaan en volgde daarbij twee uitspraken van het Duitse Bundesgerichtshof uit 2018 en 2020.

Erfgenamen kiezen binnen de wettelijke regels of zij de nalatenschap zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen (artikel 4:190 BW). Wie over digitale tegoeden beschikt, bijvoorbeeld door crypto te verkopen, kan zich gedragen als zuiver aanvaard hebbend erfgenaam (artikel 4:192 BW). Dan staat u ook in voor eventuele schulden. Meer daarover leest u in ons artikel over een erfenis aanvaarden.

Mogen platforms toegang weigeren?

Platforms mogen hun eigen procedure volgen en bewijs vragen, maar hun voorwaarden kunnen het erfrecht niet zonder meer opzijzetten. Weigert een dienstverlener ondanks de bewijsstukken, dan kunnen erfgenamen de Nederlandse rechter vragen om toegang te bevelen, zoals in de Microsoft-zaak.

Veel platforms zijn Amerikaanse bedrijven met voorwaarden onder buitenlands recht. Of de Nederlandse rechter bevoegd is en welk recht geldt, hangt af van de woonplaats van de overledene en de voorwaarden. Voor consumenten biedt Europees recht hier vaak bescherming, maar dat moet per geval worden beoordeeld.

Welke rol speelt de AVG?

De AVG beschermt alleen persoonsgegevens van levende personen (overweging 27 AVG). De AVG staat toegang tot de gegevens van de overledene zelf dus niet in de weg; Nederland heeft daarvoor ook geen aparte regeling gemaakt.

Een mailbox of chatgeschiedenis bevat wel gegevens van levende derden, zoals correspondenten. Daarop doen platforms soms een beroep om toegang te beperken. Meer over de Nederlandse regels leest u in ons overzicht van de privacywetgeving in Nederland.

Hoe vraagt u als erfgenaam toegang aan?

U meldt het overlijden bij de dienstverlener via het formulier voor nabestaanden en legt de gevraagde bewijsstukken over. Meestal gaat het om een akte van overlijden en een verklaring van erfrecht of een verklaring van executele van de notaris.

1. Vraag bij de gemeente een akte of uittreksel van overlijden op.
2. Laat de notaris een verklaring van erfrecht opstellen. Daarin staat wie erfgenaam is en wie bevoegd is de nalatenschap af te wikkelen.
3. Maak een overzicht van bekende accounts, bijvoorbeeld via e-mails, bankafschriften en de telefoon van de overledene.
4. Gebruik per platform de nabestaandenprocedure en bewaar alle correspondentie.
5. Zeg abonnementen op en laat automatische incasso’s stoppen om onnodige kosten te voorkomen.
6. Weigert een platform zonder goede reden, stuur dan een schriftelijke sommatie en overweeg een kort geding.

Banken werken met een vaste procedure. Na de melding van het overlijden blokkeert de bank de online toegang en betaalt zij uit of geeft zij toegang aan de bevoegde erfgenaam of executeur, op basis van de verklaring van erfrecht of executele.

Welke voorzieningen bieden de grote platforms?

Google, Apple en Meta laten gebruikers tijdens leven instellen wie na overlijden toegang krijgt of het account beheert. Zonder zo’n instelling geldt de algemene nabestaandenprocedure, die meer bewijs vraagt en langer duurt. De voorzieningen veranderen regelmatig; controleer daarom altijd de actuele hulppagina van het platform.

• Google: met de Inactive Account Manager kiest u na hoeveel maanden inactiviteit maximaal tien vertrouwde personen bericht krijgen en bepaalde gegevens kunnen downloaden.
• Apple: sinds iOS 15.2 kunt u een contactpersoon voor digitaal erfgoed (Legacy Contact) aanwijzen. Die krijgt met een toegangssleutel en een overlijdensakte toegang tot iCloud-gegevens.
• Facebook en Instagram: na melding kan een account worden omgezet in een herdenkingsaccount of worden verwijderd. Op Facebook kunt u vooraf een legacy-contactpersoon kiezen; die kan het herdenkingsprofiel beheren.
• LinkedIn en Microsoft: nabestaanden kunnen het overlijden melden en een account laten sluiten. Toegang tot de inhoud van een Microsoft-account verleent Microsoft in de praktijk vaak pas na een rechterlijke uitspraak.

Wat gebeurt er met crypto na overlijden?

Cryptovaluta horen tot de nalatenschap en gaan over op de erfgenamen. Of zij er feitelijk bij kunnen, hangt af van waar de crypto staat: bij een exchange of in een eigen wallet.

Staat de crypto bij een exchange, dan werkt de afwikkeling ongeveer als bij een bank: melding, akte van overlijden en verklaring van erfrecht. Staat de crypto in een eigen wallet (hardware wallet, softwarewallet of papieren back-up), dan is de seed phrase of private key de enige sleutel. Zonder die sleutel kan niemand, ook geen rechter, de crypto terughalen.

Voor de erfbelasting geldt de waarde op de dag van overlijden. Een koersdaling daarna verlaagt de aanslag in beginsel niet. Sinds 1 januari 2026 verzamelen cryptodienstverleners in de EU op grond van de richtlijn DAC8 gegevens over hun klanten voor de belastingdienst. Wij geven geen fiscaal advies; voor de aangifte erfbelasting verwijzen wij u naar een fiscalist of de notaris. Over de juridische kant van crypto leest u meer in ons artikel over de juridische aspecten van blockchain.

Hoe regelt u uw eigen digitale nalatenschap?

U regelt uw digitale nalatenschap met een actueel overzicht van uw accounts, de instellingen die platforms zelf bieden en een testament met een executeur. Wachtwoorden horen niet in het testament zelf, omdat alle erfgenamen dat document te zien krijgen.

Wat zet u in een testament en wat in een codicil?

In een notarieel testament kunt u een executeur benoemen (artikel 4:142 BW) en hem opdragen digitale accounts af te wikkelen, te laten verwijderen of als herinnering te bewaren. U kunt ook bepalen wie bepaalde digitale tegoeden, zoals crypto, krijgt.

Een codicil is een handgeschreven, gedateerde en ondertekende verklaring (artikel 4:97 BW). Daarmee kunt u alleen kleding, sieraden, bepaalde inboedel en boeken nalaten. Een executeur benoemen of crypto nalaten kan dus niet in een codicil; daarvoor heeft u een testament bij de notaris nodig.

Hoe zorgt u dat nabestaanden toegang krijgen?

Leg in een apart, veilig bewaard document vast welke accounts u heeft en wat ermee moet gebeuren. Een wachtwoordmanager met een functie voor noodtoegang kan daarbij helpen; vertel de executeur waar hij die informatie vindt.

1. Inventariseer uw accounts, wallets, abonnementen en domeinnamen.
2. Bepaal per account: verwijderen, als herinnering bewaren of overdragen.
3. Stel de nabestaandenfuncties van Google, Apple en Facebook in.
4. Bewaar seed phrases en herstelcodes offline op een plek die de executeur kan vinden.
5. Laat bij de notaris een testament met executeursbenoeming opstellen.
6. Werk het overzicht bij, bijvoorbeeld eens per jaar.

Waar let u op als erfgenaam?

• Beslis eerst over zuiver of beneficiair aanvaarden voordat u digitale tegoeden verkoopt of overboekt (artikelen 4:190 en 4:192 BW).
• Vraag een verklaring van erfrecht aan; vrijwel elk platform en elke bank vraagt erom.
• Zet een account niet zelf op verwijderen voordat u foto’s en documenten heeft veiliggesteld.
• Probeer niet herhaaldelijk een pincode op een hardware wallet; na te veel pogingen kan de wallet zichzelf wissen.
• Leg weigeringen van platforms schriftelijk vast; die heeft u nodig als u naar de rechter gaat.

Wat kunnen wij voor u doen bij een digitale nalatenschap?

• Beoordelen welke rechten de erfgenamen hebben op grond van het erfrecht en de voorwaarden van het platform.
• Een onderbouwd verzoek of sommatie opstellen aan een dienstverlener die toegang weigert.
• Een kort geding voeren om toegang tot accounts en gegevens af te dwingen.
• Adviseren over contracten met cloud- en softwareleveranciers en over domeinnamen en websites; zie onze pagina ICT-recht advocaat.
• Meedenken over de instructies voor uw executeur, in afstemming met uw notaris.

Samengevat

• Digitale bezittingen en contractuele rechten gaan bij overlijden van rechtswege over op de erfgenamen (artikel 4:182 BW).
• De Rechtbank Amsterdam gaf erfgenamen in 2021 toegang tot Microsoft-accounts (ECLI:NL:RBAMS:2021:7090).
• De AVG geldt niet voor gegevens van overledenen, wel voor gegevens van levende derden in een account.
• Crypto in een eigen wallet is zonder seed phrase of private key niet terug te halen.
• Een executeur benoemt u in een notarieel testament; een codicil is daarvoor niet geschikt.

Veelgestelde vragen

Moet ik wachtwoorden in mijn testament zetten?

Nee. Alle erfgenamen krijgen het testament te zien en wachtwoorden veranderen. Zet in het testament wie de digitale nalatenschap afwikkelt en bewaar de toegangsgegevens apart en veilig.

Mag een erfgenaam e-mails van de overledene lezen?

De contractuele rechten op het e-mailaccount gaan over op de erfgenamen (artikel 4:182 BW), en de AVG beschermt de overledene zelf niet. In de Microsoft-zaak van 2021 kregen de erfgenamen toegang tot de mailbox.

Kan een platform een account van een overledene verwijderen?

Volgens hun voorwaarden kunnen veel diensten inactieve accounts na verloop van tijd sluiten. Meld het overlijden daarom snel en stel gegevens veilig voordat u om verwijdering vraagt.

Wie beslist over de digitale nalatenschap als er geen testament is?

Dan beslissen de wettelijke erfgenamen samen (artikel 4:10 BW bepaalt wie dat zijn). Zij kunnen samen één persoon machtigen om de nalatenschap, inclusief de digitale accounts, af te wikkelen.

Wat als de overledene in het buitenland woonde?

Volgens de Europese Erfrechtverordening geldt in beginsel het erfrecht van het land van de laatste gewone verblijfplaats. Of een Nederlandse rechter bevoegd is tegenover een buitenlands platform, beoordelen wij per geval.

Lees ook: De juridische kant van e-sports en gaming: regelgeving en praktijk