Wettelijke rente: hoe hoog hij is en hoe u hem berekent

Gepubliceerd op 24 oktober 2026 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Betaalt iemand een geldschuld te laat, dan kunt u vanaf het moment van verzuim wettelijke rente vorderen (artikel 6:119 BW). Tussen bedrijven en tegenover de overheid geldt de hogere wettelijke handelsrente (artikel 6:119a en 6:119b BW), en een rente die u in het contract heeft afgesproken gaat in beginsel voor op beide, behalve als een consument erdoor oneerlijk wordt benadeeld.

De wettelijke rente voor consumenten en particulieren is sinds 1 januari 2026 4 procent per jaar. De handelsrente is sinds 1 juli 2026 10,4 procent. Hieronder leest u wanneer de rente gaat lopen, hoe u hem berekent en waar het in de praktijk misgaat.

Wat is de wettelijke rente?

De wettelijke rente is een vaste schadevergoeding voor te late betaling van een geldsom. U hoeft niet te bewijzen dat u werkelijk schade heeft geleden; de wet stelt de schade forfaitair vast op de rente (artikel 6:119 lid 1 BW).

Het percentage wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld (artikel 6:120 BW) en staat op rijksoverheid.nl. Er zijn drie varianten: de gewone wettelijke rente, de wettelijke handelsrente bij handelsovereenkomsten en de handelsrente bij overheidsopdrachten.

De percentages in 2026

De wettelijke handelsrente is de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank plus 8 procentpunten en wordt elk half jaar, per 1 januari en 1 juli, opnieuw vastgesteld (Richtlijn 2011/7/EU, uitgewerkt in artikel 6:120 BW). Controleer daarom vóór elke berekening het actuele percentage.

Verandert het percentage terwijl de schuld openstaat, dan rekent u per periode met het percentage dat in die periode gold. Een rekentool die de historische percentages bevat, voorkomt fouten.

Wanneer gaat de wettelijke rente lopen?

De rente loopt vanaf het moment dat de schuldenaar in verzuim is. Wanneer dat is, hangt af van de afspraak over de betaaldatum.

• Hebben partijen in de overeenkomst een vaste uiterste betaaldatum afgesproken, dan is de schuldenaar na die datum zonder ingebrekestelling in verzuim (artikel 6:83 sub a BW). Een termijn die u alleen eenzijdig op de factuur zet, geldt niet altijd als zo’n afgesproken termijn.
• Is er geen afgesproken vaste datum, dan stuurt u eerst een ingebrekestelling met een redelijke termijn om alsnog te betalen (artikel 6:82 BW). De rente loopt vanaf het einde van die termijn.
• Bij een schadevergoeding uit onrechtmatige daad loopt de rente vanaf het moment dat de schade is ontstaan (artikel 6:83 sub b BW).
• Bij een handelsovereenkomst zonder afgesproken betaaltermijn loopt de handelsrente van rechtswege vanaf 30 dagen na ontvangst van de factuur (artikel 6:119a BW).

Rekenvoorbeeld: rente op rente na een jaar

U berekent de rente over de hoofdsom per dag. Na afloop van elk jaar wordt de verschuldigde rente bij de hoofdsom opgeteld, zodat u daarna ook rente over de rente vordert (artikel 6:119 lid 2 BW).

Een voorbeeld ter illustratie. Een particuliere koper is sinds 1 februari 2026 in verzuim met € 10.000. Bij 4 procent is de rente na een jaar € 400, als het percentage in die periode niet wijzigt. Op 1 februari 2027 wordt die rente bij de hoofdsom opgeteld, zodat het tweede jaar rente loopt over € 10.400. Wijzigt het percentage in die periode, dan splitst u de berekening per periode.

Deelbetalingen rekent de wet eerst toe aan de kosten, dan aan de verschenen rente en pas daarna aan de hoofdsom (artikel 6:44 BW). Een schuldenaar die minder betaalt dan het totaal, lost dus eerst de rente af.

Wettelijke rente of wettelijke handelsrente?

De wettelijke handelsrente geldt alleen bij handelsovereenkomsten: overeenkomsten tussen ondernemers, of tussen een ondernemer en een overheidsinstantie, waarbij zaken worden geleverd of diensten verricht tegen betaling. Tegenover een consument kunt u nooit handelsrente vorderen, ook niet als dat in uw algemene voorwaarden staat.

Bij een handelsovereenkomst mag de betaaltermijn in beginsel niet langer zijn dan 60 dagen, tenzij dat niet grof onbillijk is voor de schuldeiser. Betaalt een grote onderneming aan een mkb-onderneming, dan is de maximale termijn 30 dagen; een langere termijn wordt van rechtswege 30 dagen (artikel 6:119a BW). Overheidsinstanties betalen binnen 30 dagen (artikel 6:119b BW).

Daarnaast heeft de ondernemer bij een handelsovereenkomst recht op een vergoeding van ten minste € 40 aan incassokosten, zonder dat daarvoor een aanmaning nodig is (artikel 6:96 lid 4 BW).

Een eigen rente in het contract: wat de Hoge Raad in 2013 besliste

Een contractuele rente gaat in beginsel voor op de wettelijke rente. Tussen ondernemers is een rente van bijvoorbeeld 1 procent per maand gebruikelijk en meestal geldig.

Tegenover consumenten ligt dat anders. In een zaak over een verbouwing had de aannemer 2 procent rente per maand bedongen. De Hoge Raad besliste op 13 september 2013 dat de rechter ambtshalve moet onderzoeken of zo’n beding oneerlijk is in de zin van Richtlijn 93/13/EEG, ook als de consument daar niets over heeft aangevoerd, en ook in hoger beroep (ECLI:NL:HR:2013:691). Omdat die rente ver boven de wettelijke rente lag, had het hof dat onderzoek moeten doen. Een oneerlijk rentebeding blijft buiten toepassing (zie ook artikel 6:233 BW).

Bij handelsovereenkomsten mag u niet ten nadele van de schuldeiser afwijken als dat kennelijk onbillijk is. Een beding dat de handelsrente uitsluit, is daarom vaak vernietigbaar (artikel 6:119a BW).

Verjaring van de rente: vijf jaar per termijn

Een vordering tot betaling van rente verjaart na vijf jaar (artikel 3:308 BW). Die termijn loopt per rentetermijn: de rente over 2020 verjaart eerder dan de rente over 2024.

U stuit de verjaring met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt (artikel 3:317 BW). Na stuiting begint een nieuwe termijn van vijf jaar.

Rente over incasso- en proceskosten

Over buitengerechtelijke incassokosten kunt u wettelijke rente vorderen vanaf het moment dat de schuldenaar ook met die kosten in verzuim is. Bij een consument vereist dat eerst een veertiendagenbrief (artikel 6:96 lid 6 BW).

In een vonnis veroordeelt de rechter meestal tot betaling van de proceskosten binnen veertien dagen, met wettelijke rente als die termijn ongebruikt verstrijkt. Neem dat verzoek daarom op in de dagvaarding.

Controlelijst voor de schuldeiser

• Spreek een vaste uiterste betaaldatum af in de overeenkomst, zodat het verzuim zonder ingebrekestelling intreedt.
• Controleer of u met een consument of een ondernemer contracteert; dat bepaalt welk percentage geldt.
• Reken per periode met het percentage van die periode en tel de rente jaarlijks bij de hoofdsom op.
• Stuit de verjaring van oudere rentetermijnen schriftelijk vóór de vijf jaar om zijn.
• Vorder de rente over de proceskosten uitdrukkelijk in de dagvaarding.

Controlelijst voor de schuldenaar

• Ga na vanaf welke datum u werkelijk in verzuim bent; zonder afgesproken vaste datum is een ingebrekestelling nodig.
• Controleer of de schuldeiser het juiste percentage gebruikt; handelsrente tegenover een consument is niet verschuldigd.
• Laat een hoge contractuele rente in algemene voorwaarden toetsen op oneerlijkheid (ECLI:NL:HR:2013:691).
• Kijk of oudere rentetermijnen al verjaard zijn.
• Bedenk dat een deelbetaling eerst op kosten en rente wordt afgeboekt (artikel 6:44 BW).

Wat kunnen wij doen bij een renteberekening of incasso?

• De wettelijke rente of handelsrente over uw vordering berekenen, per periode en samengesteld.
• Een ingebrekestelling of veertiendagenbrief opstellen die het verzuim en de rente veiligstelt.
• Een rentebeding in uw algemene voorwaarden toetsen op geldigheid tegenover consumenten en ondernemers.
• De verjaring van uw vordering en de rente stuiten.
• De vordering met rente en kosten incasseren, zo nodig via de rechter. Zie ook onze pagina over incasso.

Veelgestelde vragen

Geldt de wettelijke rente ook voor alimentatie?

Ja. Achterstallige alimentatie is een geldschuld, en vanaf het moment dat een termijn niet op tijd is betaald, loopt over dat bedrag de gewone wettelijke rente van artikel 6:119 BW.

Kan de rechter de wettelijke rente matigen?

De wettelijke rente zelf wordt niet gematigd; het is een vaste vergoeding. Een contractuele rente of boete kan de rechter wel matigen of, tegenover consumenten, buiten toepassing laten.