Gepubliceerd op 11 juli 2026 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026
Wie onder de Energiewet een eigen elektriciteits- of gasnet als gesloten systeem wil exploiteren, heeft een erkenning van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) nodig. Zonder erkenning geldt het private net als illegaal en moet het in beginsel worden overgedragen aan de netbeheerder.
De Energiewet, die sinds 1 januari 2026 de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet vervangt, regelt de erkenning in artikel 3.6 en 3.7. Het traject bestaat uit twee stappen: eerst erkent de ACM het systeem, daarna wijst zij op verzoek een beheerder aan. Het bredere kader leest u in ons overzichtsartikel over private netten en gesloten distributiesystemen.
Inhoudsopgave
Aan welke voorwaarden moet een gesloten systeem voldoen?
Het net moet binnen een afgebakend gebied liggen, verweven zijn met de bedrijfsprocessen van de aangeslotenen en maximaal 1.000 afnemers bedienen, in beginsel zonder huishoudens. Voor elektriciteit geldt een maximaal spanningsniveau van 220 kV.
Volgens de ACM gelden de volgende eisen:
- het net ligt binnen een geografisch afgebakend gebied, zoals een industrieterrein of een locatie met gedeelde diensten;
- de bedrijfs- of productieprocessen van de eigenaar en de andere afnemers zijn om technische of veiligheidsredenen verweven, of het systeem dient vooral de eigenaar of ondernemingen binnen dezelfde groep;
- er zijn maximaal 1.000 aangeslotenen;
- er zijn geen huishoudelijke afnemers, behoudens een beperkte uitzondering;
- de veiligheid en betrouwbaarheid van het net zijn voldoende gewaarborgd;
- de aanvrager is geen aangewezen netbeheerder en maakt geen deel uit van een groep met netbeheerders;
- de aanvrager is eigenaar van het systeem.
Welke stukken heeft u nodig voor de aanvraag?
Een dossier dat elke voorwaarde feitelijk onderbouwt. Ontbreekt er iets, dan stelt de ACM vragen en loopt het traject vertraging op.
- een kaart met de systeemgrenzen en het overdrachtspunt naar het openbare net;
- een overzicht van alle aangeslotenen en hun functie op het terrein;
- een onderbouwing van de technische of functionele verwevenheid;
- stukken waaruit het eigendom van de kabels, leidingen en stations blijkt.
In de praktijk vraagt vooral het eigendom aandacht. Eigendom, registratie en de feitelijke ligging van een net vallen niet altijd samen, bijvoorbeeld na een splitsing van een terrein of een eerdere verkoop. Verschillen tussen de getekende grenzen en de situatie op het terrein zijn een veelvoorkomende bron van vertraging.
Hoe verloopt de procedure en hoe lang duurt die?
De ACM beslist binnen zes maanden; die termijn kan één keer met maximaal zes maanden worden verlengd. De leges bedragen eenmalig € 15.000 voor de erkenning en € 2.000 voor de aanwijzing van een beheerder, ook bij afwijzing.
Na indiening volgt meestal een fase van vragen en aanvullingen. Vraagt u de erkenning en de aanwijzing van een beheerder tegelijk aan, dan beslist de ACM over beide op hetzelfde moment. Een erkend systeem wordt opgenomen in het openbare register erkenningen gesloten systeem van de ACM.
Tegen het besluit kunnen belanghebbenden, zoals aangeslotenen en de regionale netbeheerder, binnen zes weken bezwaar maken bij de ACM (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht). Daarna staat beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Reken inclusief voorbereiding op een traject van enkele maanden tot meer dan een jaar.
Wat betekent de aanwijzing van een beheerder?
De eigenaar kan een andere partij voordragen als beheerder van het gesloten systeem. Na aanwijzing door de ACM is die partij verantwoordelijk voor het beheer en de wettelijke verplichtingen.
Dat is vooral interessant als de eigenaar zelf geen netbeheerorganisatie heeft, bijvoorbeeld een vastgoedeigenaar van een bedrijventerrein. Leg in een beheerovereenkomst vast wie welke kosten draagt, wie aansprakelijk is bij storingen en wat er gebeurt bij beëindiging.
Welke verplichtingen heeft de beheerder na erkenning?
De beheerder moet zich houden aan de voorschriften die aan de erkenning zijn verbonden, waaronder vrije leverancierskeuze voor de afnemers. Het net is dus geen puur privaat netwerk meer.
Afnemers op het gesloten systeem moeten zelf hun energieleverancier kunnen kiezen. De beheerder moet aansluiting en transport onder redelijke, niet-discriminerende voorwaarden aanbieden en zorgen voor een goede afhandeling van klachten. Aangeslotenen kunnen een geschil met de beheerder aan de ACM voorleggen. Leg aansluit-, transport- en gebruiksvoorwaarden daarom zorgvuldig vast in overeenkomsten.
Wanneer moet de erkenning worden gewijzigd of kan de ACM haar intrekken?
Als de feitelijke situatie verandert, zoals bij uitbreiding van het terrein, meer aangeslotenen of verkoop van het net. De ACM kan de erkenning intrekken als niet langer aan de voorwaarden wordt voldaan.
Wijzigingen in eigendom, systeemgrenzen, het aantal aangeslotenen of het gebruik zijn dus geen puur operationele kwesties. Komen er bijvoorbeeld woningen op het terrein, of stijgt het aantal afnemers boven 1.000, dan kan de grondslag voor de erkenning wegvallen. Overleg daarom met de ACM voordat u zulke wijzigingen doorvoert.
Welke valkuilen komen vaak voor?
De meest voorkomende fout is exploiteren zonder erkenning, in de veronderstelling dat het om een installatie of directe lijn gaat. Een verkeerde kwalificatie kan jaren later tot handhaving leiden.
- een te krappe of te ruime begrenzing, waardoor uitbreidingen buiten de erkenning vallen of delen meetellen waarover de aanvrager geen eigendom heeft;
- onduidelijkheid over het eigendom van kabels en stations;
- onderschatting van de positie van aangeslotenen, die belanghebbende zijn bij het erkenningsbesluit;
- een onvoldoende uitgewerkt contractueel kader voor aansluiting, transport, tarieven, capaciteitsbeperkingen en klachten.
Waar let u als eigenaar op?
- Laat eerst toetsen of uw net een gesloten systeem, een directe lijn of een installatie is.
- Breng het eigendom van alle netdelen in kaart vóór de aanvraag.
- Reken met leges van € 15.000 en een beslistermijn tot twaalf maanden.
- Meld uitbreidingen en verkoop tijdig aan de ACM.
Waar let u als aangeslotene op?
- Controleer in het ACM-register of het net is erkend.
- Ga na of u vrij een leverancier kunt kiezen.
- Lees de aansluit- en transportvoorwaarden en de klachtenregeling.
- Maak binnen zes weken bezwaar als een erkenningsbesluit uw belangen raakt.
Wat kunnen wij voor u doen bij de erkenning van een gesloten systeem?
Onze advocaat energierecht kan onder meer:
- beoordelen of uw net als gesloten systeem kwalificeert;
- het aanvraagdossier en de onderbouwing voor de ACM opstellen;
- beheer-, aansluit- en transportovereenkomsten opstellen;
- bezwaar maken of beroep instellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de termijnen bewaken;
- u bijstaan bij handhaving of een dreigende intrekking.
Samengevat
- Een gesloten systeem onder de Energiewet vereist erkenning door de ACM (artikel 3.6 en 3.7 Energiewet).
- Voorwaarden zijn onder meer een afgebakend gebied, verweven processen, maximaal 1.000 aangeslotenen en in beginsel geen huishoudens.
- De ACM beslist binnen zes maanden, eenmaal te verlengen met zes maanden; de leges zijn € 15.000.
- Zonder erkenning moet het net in beginsel worden overgedragen aan de netbeheerder.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als de ACM de erkenning weigert?
Volgens de ACM geldt het private net dan als illegaal en moet het worden overgedragen aan de netbeheerder. U kunt binnen zes weken bezwaar maken tegen de weigering.
Mogen er woningen op een gesloten systeem zijn aangesloten?
In beginsel niet. Er geldt alleen een beperkte uitzondering, bijvoorbeeld voor een enkele woning met een band met de eigenaar, zoals een dienstwoning op het terrein.
Gaat de erkenning mee bij verkoop van het net?
Niet automatisch. De erkenning is verbonden aan de eigenaar; bij overdracht moet u vooraf met de ACM afstemmen of een nieuwe aanvraag nodig is.
