Online reviews: wat is toegestaan en wat is smaad? – Juridisch inzicht

Online reviews zijn overal te vinden en beïnvloeden dagelijks de keuzes van consumenten. Als ondernemer wil je graag positieve beoordelingen verzamelen, maar er gelden strenge regels voor wat je wel en niet mag doen met reviews op je website.

Je mag geen nepreviews plaatsen of negatieve beoordelingen zomaar verwijderen, en overtreding van deze regels kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro.

Een groep mensen in een kantoor bespreekt online beoordelingen en juridische kwesties rondom smaad.

Het verschil tussen een eerlijke negatieve review en smaad is niet altijd duidelijk. Klanten hebben het recht om hun mening te geven, maar wanneer een beoordeling feitelijke onwaarheden bevat die je reputatie beschadigen, kun je juridische stappen ondernemen.

Je moet weten waar de grens ligt tussen toegestane kritiek en onrechtmatige uitlatingen.

In dit artikel leer je wat de wettelijke regels zijn voor online reviews, hoe je omgaat met valse beoordelingen en wanneer je juridische bescherming kunt zoeken.

Ook krijg je praktische tips om een betrouwbaar reviewbeleid op te zetten dat zowel aan de wet voldoet als vertrouwen wekt bij je klanten.

Wat zijn online reviews en waarom zijn ze belangrijk?

Een groep mensen in een vergaderruimte bespreekt online beoordelingen met een digitaal scherm op de achtergrond.

Online reviews zijn beoordelingen die klanten schrijven over producten of diensten die ze hebben gekocht. Consumenten gebruiken deze ervaringen om te beslissen of ze iets willen kopen bij jouw webshop.

Belang voor consumenten en bedrijven

Voor consumenten zijn reviews een manier om risico’s te verminderen bij online aankopen. Je kunt lezen wat anderen vonden van een product voordat je geld uitgeeft.

Dit helpt je om betere keuzes te maken. Voor bedrijven zijn positieve reviews waardevol.

Ze bouwen vertrouwen op bij potentiële klanten. Veel consumenten lezen beoordelingen voordat ze iets kopen.

Reviews geven inzicht in:

  • Kwaliteit van producten
  • Betrouwbaarheid van de webshop
  • Ervaringen met levering en service
  • Problemen die je kunt verwachten

Invloed op koopgedrag en reputatie

Reviews beïnvloeden je koopbeslissingen sterk. Een product met veel goede beoordelingen verkoopt beter dan hetzelfde product zonder reviews.

De reputatie van jouw webshop hangt af van wat klanten schrijven. Positieve online reviews versterken je naam.

Negatieve reviews kunnen je reputatie schaden. Klanten lezen vaak meerdere reviews om een goed beeld te krijgen.

Ze kijken niet alleen naar het aantal sterren. Ze lezen ook wat anderen precies schrijven over hun ervaring.

Door tussen de regels te lezen, ontdek je wat echt belangrijk is bij een product of dienst.

Wettelijke regels voor het plaatsen en modereren van reviews

Een groep professionals in een kantoor bespreekt online reviews en wettelijke regels, met laptops en documenten op een vergadertafel.

Bedrijven die reviews op hun website plaatsen, moeten zich aan strikte regels houden. Nepbeoordelingen zijn verboden en het zomaar verwijderen van negatieve recensies kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro.

Europese en Nederlandse regelgeving

De regels voor online reviews komen voort uit Europese wetgeving voor consumentenbescherming. Deze wetgeving is in mei 2022 aangescherpt en uitgebreid.

De Nederlandse overheid handhaaft deze regels via twee toezichthouders: de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Financiële Markten. De wetgeving richt zich op het bestrijden van misleiding door handelaren.

Reviews moeten komen van echte klanten die het product of de dienst daadwerkelijk hebben gebruikt of gekocht. Als je een webshop hebt of reviews plaatst op je website, gelden deze regels voor jou.

Ze zijn van toepassing op alle online aanbieders van producten en diensten. Ook platforms die bedrijfsreviews mogelijk maken, vallen onder deze wetgeving.

Verplicht reviewbeleid opzetten

Je moet op je website duidelijk uitleggen hoe je met beoordelingen omgaat. Dit reviewbeleid moet voor klanten makkelijk te vinden zijn.

In je reviewbeleid beschrijf je de volgende zaken:

  • Hoe je controleert dat reviews van echte klanten komen
  • Welke maatregelen je neemt om nepreviews te voorkomen
  • Hoe je de reviewscore berekent (bijvoorbeeld via een sterrensysteem)
  • Wanneer je beoordelingen aanpast of verwijdert

Je mag reviews laten schrijven door mensen die je betaalt of aan wie je een product schenkt. Dit is alleen toegestaan als je dit duidelijk vermeldt, bijvoorbeeld met de tekst ‘gesponsord’.

Het is verboden om zelf reviews te schrijven en je voor te doen als klant.

Verwijderen van negatieve recensies – regels en gevolgen

Je mag negatieve recensies niet zomaar weghalen omdat ze je niet bevallen. Een negatieve review verwijderen mag alleen met een geldige reden.

Denk aan racistische opmerkingen of beoordelingen waarvan je kunt aantonen dat ze niet kloppen of oneerlijk zijn. Als je een negatieve beoordeling verwijdert, moet je de reden vermelden.

De enige uitzondering: als je kunt bewijzen dat de review nep is, hoef je geen verklaring te geven. De ACM en de Autoriteit Financiële Markten handhaven deze regels.

Bij overtredingen kunnen zij boetes opleggen tot 4 procent van je jaaromzet of een maximum van 2 miljoen euro. Maak je vaker een fout? Dan kan de boete oplopen tot 10 procent van je jaaromzet.

Smaad, laster en vrijheid van meningsuiting bij online reviews

Online reviews kunnen juridische problemen opleveren wanneer ze de grens overschrijden van een mening naar smaad of laster. De vrijheid van meningsuiting beschermt uw recht om een mening te delen, maar deze vrijheid heeft grenzen wanneer het gaat om reputatieschade.

Verschil tussen mening en feit

Een mening is een persoonlijk oordeel dat u mag delen, zoals “Ik vond de service slecht.” Dit valt onder de vrijheid van meningsuiting.

Een feit is daarentegen iets dat waar of onwaar is, zoals “Dit bedrijf heeft mij opgelicht.” Bij een negatieve review moet u het verschil kennen.

Uitspraken over uw eigen ervaring zijn meestal toegestaan. Beschuldigingen over concrete feiten moeten kloppen.

Voorbeelden van toegestane meningen:

  • “De prijs-kwaliteit verhouding is slecht”
  • “Ik ben niet tevreden over de communicatie”
  • “Het product voldeed niet aan mijn verwachtingen”

Voorbeelden van feitelijke beschuldigingen die bewezen moeten worden:

  • “Dit bedrijf pleegt oplichting”
  • “De verkoper liegt over de staat van het product”
  • “Ze verkopen gestolen goederen”

Wat is smaad en wanneer wordt een review strafbaar?

Smaad is het opzettelijk verspreiden van beschuldigingen die iemands eer of goede naam schaden. Bij laster gaat het specifiek om het bewust verspreiden van onware feiten.

Beide zijn strafbaar in Nederland. Een negatieve recensie wordt strafbaar wanneer u feitelijke onwaarheden gebruikt.

De termen “oplichting” en “misleiding” zonder bewijs kunnen tot juridische gevolgen leiden. Het stelselmatig plaatsen van valse beschuldigingen vergroot het risico.

De rechtbank kijkt naar het concrete bewijs. Kunt u uw beschuldigingen niet onderbouwen, dan kan de rechter de review onrechtmatig verklaren.

U moet dan de review verwijderen en mogelijk een verbod krijgen om vergelijkbare uitingen te plaatsen.

Vrijheid van meningsuiting versus reputatieschade

De vrijheid van meningsuiting staat in artikel 7 van de Grondwet. Dit recht is belangrijk maar niet absoluut.

Het recht op bescherming van eer en goede naam kan zwaarder wegen. Bij negatieve recensies weegt de rechter beide belangen af.

Veroorzaakt uw review ernstige schade aan een bedrijf zonder geldige onderbouwing? Dan krijgt de reputatiebescherming voorrang.

De rechtbank Rotterdam maakte dit in maart 2025 duidelijk. Een man moest meerdere reviews met beschuldigingen van oplichting verwijderen omdat hij geen bewijs had.

Eén kritische review mocht blijven staan omdat die genuanceerder was. U mag kritisch zijn over een bedrijf of product.

Blijf bij uw eigen ervaring en gebruik geen ongefundeerde beschuldigingen. Dit beschermt zowel uw vrijheid van meningsuiting als de reputatie van anderen.

Omgaan met valse, fake of nepreviews

Valse reviews kunnen schade toebrengen aan je bedrijf of juist je misleiden als consument. Er zijn duidelijke kenmerken om nepreviews te herkennen, en ook regels over hoe je ermee om moet gaan.

Herkennen van valse reviews

Nepreviews hebben vaak herkenbare kenmerken waar je op kunt letten. Ze zijn meestal kort en bevatten overdreven positieve of negatieve opmerkingen.

Let op reviews die geen concrete details noemen over het product of de dienst. Echte klanten schrijven meestal specifieke ervaringen op, terwijl valse reviews vaak algemeen blijven.

Kenmerken van mogelijke nepreviews:

  • Heel korte teksten zonder details
  • Overdreven positieve of negatieve taal
  • Geen vermelding van specifieke producteigenschappen
  • Meerdere reviews met vergelijkbare teksten
  • Reviews die snel achter elkaar geplaatst worden

Veel reviews op hetzelfde moment of met bijna identieke teksten kunnen wijzen op nepbeoordelingen. Kijk ook naar het profiel van de persoon die de review plaatst.

Heeft diegene meerdere reviews geschreven of is het een nieuw account?

Handhaving en boetes bij nepreviews

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Financiële Markten bewaken de regels voor online reviews. Als je je niet aan de wet houdt, kunnen deze organisaties boetes uitdelen.

De boetes kunnen oplopen tot 4 procent van je jaaromzet of een maximumboete van 2 miljoen euro. Bij herhaalde overtredingen kan de boete zelfs stijgen naar 10 procent van je jaaromzet.

Het is verboden om zelf reviews te plaatsen alsof je een klant bent. Je mag ook geen likes op social media plaatsen om reclame te maken voor je eigen producten of diensten.

Betalen voor reviews mag wel, maar alleen als je dit duidelijk aangeeft met bijvoorbeeld de tekst ‘gesponsord’. Transparantie is hierbij belangrijk om problemen met de ACM te voorkomen.

Melden en verwijderen van valse beoordelingen

Je kunt het platform waar de valse review staat verzoeken om deze te verwijderen. Veel platforms hebben een meldfunctie speciaal voor nepreviews.

Als bedrijf mag je een negatieve review alleen verwijderen als je kunt aantonen dat deze nep is of niet klopt. Vermeld altijd de reden waarom je een negatieve beoordeling verwijdert, behalve als je kunt bewijzen dat het echt een nepreviews is.

Je kunt de plaatser van de recensie ook uitnodigen voor een gesprek en vragen om de review aan te passen of te verwijderen. Dit werkt alleen als je weet wie de review heeft geplaatst.

Stappen bij valse beoordelingen:

  1. Verzamel bewijs dat de review nep is
  2. Meld de review bij het platform
  3. Documenteer je pogingen tot verwijdering
  4. Overweeg juridische stappen bij ernstige schade

Juridische stappen en bescherming bij onterechte of schadelijke reviews

Wanneer een review onterecht of schadelijk is, zijn er juridische mogelijkheden om op te treden. Je kunt bepaalde stappen zetten om je reputatie te beschermen en eventueel een schadevergoeding te krijgen.

Wanneer en hoe juridische actie ondernemen

Je kunt juridische actie ondernemen als een review onrechtmatig is. Dit is het geval bij smaad en laster, wanneer iemand bewust valse beschuldigingen maakt die je goede naam schaden.

Ook als de reviewer geen klant is of overduidelijk liegt, kun je actie ondernemen. Begin met het documenteren van de onterechte review.

Maak screenshots en bewaar alle bewijzen die aantonen dat de review onterecht is. Vraag eerst het platform om de review te verwijderen.

Leg uit waarom de review onrechtmatig is en lever bewijs aan. Google en andere platforms hebben meldprocedures voor dit soort situaties.

Als het platform weigert, kun je een advocaat inschakelen. Een formele brief van een advocaat heeft vaak meer effect.

De advocaat kan uitleggen waarom de review onrechtmatig is volgens de wet.

Kort geding als snelle oplossing

Een kort geding biedt een snelle manier om een schadelijke review te laten verwijderen. Je vraagt de rechter om binnen enkele weken een beslissing te nemen.

Dit is belangrijk als de review direct schade veroorzaakt aan je bedrijf. Bij een kort geding laat je zien dat de review onrechtmatig is.

Je moet bewijzen dat er smaad of laster plaatsvindt, of dat de review valse informatie bevat. De rechter kan het platform vervolgens dwingen om de review te verwijderen.

De kosten van een kort geding liggen meestal tussen de 3.000 en 7.000 euro. Dit hangt af van de complexiteit van de zaak en de advocaatkosten.

Als je wint, moet de verliezende partij soms een deel van je kosten betalen.

Schadevergoeding en aansprakelijkheid

Je kunt een schadevergoeding eisen als een onterechte review meetbare schade heeft veroorzaakt. Dit kan omzetverlies zijn, kosten voor reputatieherstel of andere financiële schade.

Je moet kunnen aantonen dat de review direct tot deze schade heeft geleid. De hoogte van de schadevergoeding hangt af van de ernst van de situatie.

Factoren zijn het aantal mensen dat de review heeft gezien, hoe lang deze online stond en hoeveel omzet je hebt verloren. Soms is het platform zelf aansprakelijk.

Dit geldt als het platform weigert een duidelijk onrechtmatige review te verwijderen na een melding. Ook als het platform nepreviews faciliteert of niet controleert, kan het aansprakelijk zijn.

Het bewijzen van schade vereist concrete cijfers. Verzamel gegevens over je omzet voor en na de review, klachten van klanten of gemiste opdrachten.

Best practices en praktische tips voor betrouwbare online reviews

Een goed reviewsysteem vraagt om transparantie bij positieve beoordelingen en een professionele aanpak van negatieve feedback. Door duidelijke regels te volgen en eerlijk te communiceren, bouw je vertrouwen op bij je klanten.

Positieve reviews: transparantie en stimulering

Je mag klanten actief vragen om reviews te schrijven na een aankoop. Stuur bijvoorbeeld een e-mail met een link naar je reviewpagina.

Je kunt ook een kortingscode aanbieden voor hun volgende bestelling als ze een review achterlaten. Je mag geen nepreviews plaatsen door jezelf voor te doen als klant.

Dit is wettelijk verboden en kan leiden tot boetes tot 2 miljoen euro. Als je iemand betaalt of een gratis product geeft voor een review, moet je dit duidelijk aangeven.

Voeg de tekst ‘gesponsord’ of ‘product ontvangen’ toe aan de beoordeling. Transparantie is verplicht.

Plaats alleen reviews van echte klanten die je product of dienst daadwerkelijk hebben gebruikt. Gebruik een accountsysteem of verificatie via e-mail om dit te controleren.

Leg in je reviewbeleid uit hoe je controleert of reviews echt zijn. Toon zowel positieve als negatieve beoordelingen op je website.

Een mix van reviews oogt geloofwaardiger dan alleen vijfsterrenbeoordelingen.

Omgaan met negatieve reviews: reageren en verbeteren

Reageer professioneel en snel op negatieve reviews. Bied excuses aan als dat terecht is en leg uit hoe je het probleem gaat oplossen.

Een goede reactie kan een ontevreden klant alsnog overtuigen. Je mag negatieve reviews niet zomaar verwijderen.

Dit is alleen toegestaan als je een geldige reden hebt. Denk aan racistische opmerkingen, duidelijk valse informatie, of als je kunt bewijzen dat de review nep is.

Vermeld altijd de reden waarom je een negatieve review verwijdert, tenzij je kunt aantonen dat het een neprecensie is. Gebruik je reviewbeleid om uit te leggen wanneer en waarom je beoordelingen aanpast of verwijdert.

Zie negatieve feedback als een kans om te verbeteren. Analyseer terugkerende klachten en pas je product of dienst aan.

Klanten waarderen het als je hun kritiek serieus neemt en er actie op onderneemt.

Veelgestelde vragen

Ondernemers en consumenten hebben vaak vragen over wat wel en niet mag bij online reviews. De grens tussen een eerlijke mening en smaad is niet altijd duidelijk.

Hoe kan ik het verschil herkennen tussen een legitieme online review en laster?

Een legitieme review bevat de persoonlijke ervaring van een klant met je product of dienst. De klant schrijft over wat er echt gebeurd is en geeft een eerlijke mening.

Laster gaat verder dan een eerlijke mening. Het bevat bewust valse informatie die jouw reputatie moet schaden.

Bij laster worden er dingen beweerd die niet waar zijn en die je goede naam beschadigen. Let op of de review concrete feiten noemt of alleen algemene beschuldigingen doet.

Een klant mag zeggen dat de bezorging traag was als dat echt zo was. Maar als iemand beweert dat je producten illegaal zijn terwijl dat niet klopt, dan is dat laster.

Onder welke omstandigheden kan een negatieve review worden beschouwd als smaad?

Smaad ontstaat wanneer iemand opzettelijk valse informatie verspreidt die jouw reputatie beschadigt. De informatie moet aantoonbaar onwaar zijn.

De review moet ook echt schade aan je bedrijf toebrengen. Als iemand beweert dat je bedrijf fraudeert terwijl dat niet waar is, kan dit smaad zijn.

Beledigende taal zonder concrete feiten kan ook als smaad worden gezien. Bij smaad moet de schrijver weten dat de informatie niet klopt.

Het gaat om opzettelijk vals zijn. Een eerlijke vergissing van een klant is meestal geen smaad.

Wat zijn mijn rechten als ondernemer wanneer ik te maken krijg met lasterlijke online recensies?

Je hebt het recht om lasterlijke reviews te laten verwijderen. Je mag de schrijver van de review aanspreken op de valse informatie.

Je kunt juridische stappen ondernemen tegen degene die de lasterlijke review schreef. Dit kan via een advocaat die een brief stuurt of via de rechter.

Je mag ook schadevergoeding eisen als je kunt bewijzen dat de laster je geld heeft gekost. Bij websites waar de review staat, kun je vragen om verwijdering.

Leg uit waarom de review lasterlijk is en lever bewijs aan. De meeste platforms hebben regels tegen laster en zullen de review onderzoeken.

Welke stappen kan ik ondernemen als ik het slachtoffer ben van smaad door online reviews?

Documenteer eerst alles. Maak screenshots van de lasterlijke review voordat deze mogelijk verwijderd wordt.

Bewaar alle communicatie met de schrijver.

Probeer contact op te nemen met de schrijver van de review. Vraag om verwijdering of aanpassing.

Leg rustig uit waarom de informatie niet klopt. Soms is een vergissing snel opgelost.

Als dat niet werkt, stuur dan een verzoek naar het platform waar de review staat. Leg uit waarom de review lasterlijk is.

Voeg bewijs toe dat de informatie niet klopt.

Je kunt juridische hulp inschakelen als de review blijft staan. Een advocaat kan een formele brief sturen of een rechtszaak starten.

De rechter kan verwijdering eisen en schadevergoeding toekennen.

Hoe kan ik op een wettelijk toegestane manier reageren op negatieve online beoordelingen?

Je mag altijd reageren op reviews, ook negatieve. Blijf beleefd en professioneel in je reactie.

Geef aan dat je de klacht serieus neemt. Bied een oplossing aan als de klacht terecht is.

Dit laat andere klanten zien dat je problemen serieus neemt. Je mag uitleggen wat er gebeurd is, maar vermijd ruzie of beschuldigingen.

Je mag een review alleen verwijderen als er een goede reden voor is. Racistische opmerkingen of scheldwoorden mag je weghalen.

Als je een negatieve review verwijdert, moet je de reden vermelden.

Nepreviews of aantoonbaar valse reviews mag je verwijderen. Je hoeft dan niet te vermelden waarom.

Houd wel bewijs bij dat de review nep was.

Welke bewijzen moet ik verzamelen om actie te ondernemen tegen smadelijke online reviews?

Maak screenshots van de volledige review en de pagina waarop deze staat. Zorg dat de datum en tijd zichtbaar zijn.

Bewaar deze screenshots op meerdere plekken. Verzamel bewijs dat de informatie in de review niet klopt.

Dit kunnen facturen zijn of e-mails met de klant. Andere documenten kunnen ook van belang zijn.

Als de review beweert dat iets niet geleverd is, toon dan het bezorgbewijs. Documenteer alle schade die je hebt geleden door de review.

Noteer hoeveel klanten je bent kwijtgeraakt. Bewaar e-mails van klanten die vragen stellen over de lasterlijke review.

Bewaar alle communicatie met de schrijver van de review. E-mails, berichten en gesprekken kunnen belangrijk zijn.

Dit helpt om te bewijzen dat je geprobeerd hebt het probleem op te lossen.

Juridische hulp nodig?

Neem contact op met Law & More voor deskundig advies over uw juridische zaken. Ons meertalige team staat klaar om u te helpen.

Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from - Youtube
Vimeo
Consent to display content from - Vimeo
Scroll to Top