Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Heeft u een verblijfsvergunning om bij uw partner te wonen, dan vervalt die vergunning niet automatisch als u gaat scheiden, maar de IND kan haar wel intrekken omdat het verblijfsdoel is weggevallen. Woonde u ten minste vijf jaar met zo’n vergunning in Nederland, of zijn er bijzondere omstandigheden zoals huiselijk geweld of het overlijden van uw partner, dan kunt u in aanmerking komen voor een zelfstandige vergunning voor voortgezet verblijf.
Voor partners van EU-burgers gelden eigen regels, en wie al een vergunning voor onbepaalde tijd heeft, is niet meer afhankelijk van de relatie. Hieronder leest u welke situatie op u van toepassing is en welke stappen u kunt zetten. Over de scheiding zelf leest u meer op onze pagina scheiden en verblijfsvergunning.
Inhoudsopgave
Vervalt uw verblijfsvergunning door een scheiding?
Nee, uw verblijfsvergunning blijft geldig totdat de IND een besluit neemt om haar in te trekken of totdat de geldigheidsduur afloopt. De IND mag een vergunning intrekken als u niet meer voldoet aan de voorwaarden waaronder zij is verleend (art. 19 Vreemdelingenwet 2000).
U bent wel verplicht om wijzigingen die van belang zijn voor uw verblijfsrecht aan de IND door te geven. Het einde van de relatie of het feit dat u niet meer samenwoont, is zo’n wijziging. Ook uw nieuwe adres moet u binnen vijf dagen na de verhuizing doorgeven aan de gemeente, zodat het in de Basisregistratie Personen (BRP) staat.
Wacht dus niet af tot de IND zelf contact opneemt. Als u tijdig een vergunning voor een ander verblijfsdoel aanvraagt, mag u in de regel in Nederland blijven zolang de IND op die aanvraag beslist.
Wanneer komt u in aanmerking voor voortgezet verblijf?
U komt in aanmerking voor voortgezet verblijf als u ten minste vijf jaar een verblijfsvergunning had om bij uw partner te verblijven (art. 3.50 Vreemdelingenbesluit 2000). Het gaat om de periode waarin u de vergunning als partner had en aan de voorwaarden daarvan voldeed.
Is de relatie eerder geëindigd, dan kan voortgezet verblijf toch mogelijk zijn bij bijzondere omstandigheden (art. 3.51 Vreemdelingenbesluit 2000). Denk aan:
- huiselijk geweld of eergerelateerd geweld door uw partner of diens familie;
- het overlijden van uw partner;
- achterlating: uw partner heeft u tegen uw wil in het buitenland achtergelaten;
- andere schrijnende situaties waarin terugkeer naar uw land van herkomst niet van u kan worden gevraagd.
Bij huiselijk geweld vraagt de IND om bewijs, zoals een proces-verbaal van aangifte bij de politie of een verklaring van een hulpverlener. De IND heeft daarvoor een apart aanvraagformulier, dat u vindt op ind.nl.
Welke andere verblijfsgronden zijn mogelijk?
Voldoet u niet aan de eisen voor voortgezet verblijf, dan kunt u een vergunning voor een ander verblijfsdoel aanvragen, zoals werk, studie of verblijf bij uw kind. Voor elk verblijfsdoel gelden eigen voorwaarden.
- Werk in loondienst, bijvoorbeeld als kennismigrant bij een erkend referent of met een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid.
- Studie aan een Nederlandse onderwijsinstelling die als referent is erkend.
- Een vergunning voor onbepaalde tijd als u vijf jaar onafgebroken rechtmatig in Nederland woont en ook aan de andere eisen voldoet, zoals het inburgeringsvereiste.
- Verblijf op grond van uw gezinsleven met een kind dat in Nederland woont (art. 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, EVRM).
Heeft u al een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd of de status van EU-langdurig ingezetene, dan hangt uw verblijf niet meer af van uw partner. Een scheiding verandert uw verblijfsrecht dan niet. Meer over de voorwaarden leest u in ons artikel over het verlengen van een verblijfsvergunning.
Welke rol spelen uw kinderen?
Minderjarige kinderen die in Nederland wonen kunnen een eigen grond voor uw verblijf vormen, vooral als u een actieve rol in hun opvoeding heeft. De IND weegt dan uw recht op gezinsleven af tegen het belang van de Nederlandse staat (art. 8 EVRM).
Heeft u een minderjarig kind met de Nederlandse nationaliteit, dan kan uw verblijfsrecht soms ook uit het Europese recht volgen (art. 20 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie). Dat is het geval als uw kind zo afhankelijk van u is dat het de Europese Unie zou moeten verlaten als u moet vertrekken.
Een ouderschapsplan is bij een scheiding met minderjarige kinderen verplicht (art. 815 lid 2 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Dat plan, en de manier waarop u het uitvoert, kan als bewijs dienen voor uw betrokkenheid. Lees meer over het ouderschapsplan.
Kinderen die zelf een afhankelijke verblijfsvergunning hebben bij een ouder, volgen in beginsel de verblijfsstatus van die ouder. Houd daar rekening mee bij afspraken over waar de kinderen gaan wonen.
Wat geldt als uw partner een EU-burger is?
Bent u getrouwd met een EU-burger die in Nederland woont en werkt, dan heeft u een verblijfsrecht op grond van het Unierecht, niet op grond van de nationale regels. Dat recht blijft na de scheiding bestaan als het huwelijk tot het begin van de scheidingsprocedure ten minste drie jaar heeft geduurd, waarvan ten minste één jaar in Nederland (art. 8.15 Vreemdelingenbesluit 2000).
Ook zonder die termijnen kunt u uw verblijfsrecht behouden als u het gezag over de kinderen van de EU-burger heeft gekregen, als u omgang heeft met een kind dat in Nederland moet blijven, of als er bijzonder schrijnende omstandigheden zijn, zoals huiselijk geweld. U moet dan wel werknemer of zelfstandige zijn, of voldoende middelen en een ziektekostenverzekering hebben.
Na vijf jaar rechtmatig verblijf als gezinslid van een EU-burger krijgt u een duurzaam verblijfsrecht. Vanaf dat moment speelt de scheiding voor uw verblijf geen rol meer.
Hoe pakt u een aanvraag na de scheiding aan?
Begin zo vroeg mogelijk, bij voorkeur zodra duidelijk is dat de relatie eindigt. Uw aanvraag moet binnen zijn voordat de IND een intrekkingsbesluit neemt of voordat uw huidige vergunning verloopt.
- Verzamel bewijs van de duur van uw verblijf, zoals eerdere verblijfsdocumenten en een BRP-uittreksel met de adreshistorie.
- Leg bewijs vast van bijzondere omstandigheden, zoals een aangifte, een verklaring van de huisarts of een rapport van Veilig Thuis.
- Bewaar stukken over uw kinderen: het ouderschapsplan, schoolcontacten en bewijs van zorg en omgang.
- Houd inkomensgegevens bij, zoals uw arbeidsovereenkomst en loonstroken, als de nieuwe vergunning een middelenvereiste kent.
Wijst de IND uw aanvraag af of trekt zij uw vergunning in, dan kunt u binnen vier weken bezwaar maken (art. 6:7 Algemene wet bestuursrecht). Tegen de beslissing op bezwaar staat beroep open bij de rechtbank.
Wat kunnen wij voor u doen bij verblijfsrecht na een scheiding?
Wij combineren kennis van het familierecht en het vreemdelingenrecht; meer over onze aanpak leest u op de pagina advocaat verblijfsvergunning en op de pagina van onze scheidingsadvocaat.
- Wij beoordelen op welke grond uw huidige vergunning is verleend en of u al aan de vijfjaarstermijn voor voortgezet verblijf voldoet (art. 3.50 Vb 2000).
- Wij stellen vast welke andere verblijfsgrond realistisch is en bereiden de aanvraag bij de IND voor.
- Wij helpen u bewijs te verzamelen van bijzondere omstandigheden, zoals huiselijk geweld (art. 3.51 Vb 2000).
- Wij stemmen het ouderschapsplan af op uw verblijfspositie en die van uw kinderen.
- Wij maken binnen de termijn van vier weken bezwaar tegen een intrekking of afwijzing en voeren zo nodig beroep.
Samengevat
- Uw verblijfsvergunning vervalt niet automatisch door een scheiding, maar de IND kan haar intrekken.
- Na vijf jaar verblijf als partner kunt u voortgezet verblijf aanvragen; bij bijzondere omstandigheden ook eerder.
- Kinderen in Nederland kunnen een eigen grond voor verblijf vormen (art. 8 EVRM).
- Voor partners van EU-burgers geldt het Unierecht, met een termijn van drie jaar huwelijk waarvan één jaar in Nederland.
- Meld de wijziging tijdig en dien uw nieuwe aanvraag in voordat de IND beslist.
Veelgestelde vragen
Moet ik de IND laten weten dat ik ga scheiden?
Ja. U moet wijzigingen die van belang zijn voor uw verblijfsrecht doorgeven, en het einde van de relatie hoort daarbij. Het is verstandig tegelijk een vergunning voor een ander verblijfsdoel aan te vragen.
Telt de periode waarin wij nog getrouwd waren maar apart woonden mee?
Voor voortgezet verblijf telt de periode waarin u de vergunning als partner had en aan de voorwaarden voldeed. Woonde u al apart, dan kan de IND die periode buiten beschouwing laten.
Kan ik blijven als mijn partner overlijdt?
Het overlijden van uw partner geldt als bijzondere omstandigheid (art. 3.51 Vb 2000). U kunt dan voortgezet verblijf aanvragen, ook als u nog geen vijf jaar een vergunning als partner had.
Mag ik werken terwijl de IND op mijn aanvraag beslist?
Dat hangt af van wat er op uw huidige verblijfsdocument staat. Vraag dit na voordat u van baan wisselt, omdat werken zonder toestemming gevolgen kan hebben voor uw werkgever en uw aanvraag.
