Verblijfsvergunning verlengen: termijnen, te late aanvraag en bezwaar

Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd verlengt u zelf, en de IND moet uw aanvraag hebben ontvangen voordat de huidige vergunning verloopt. Bent u te laat, dan verlengt de IND sinds april 2022 nog aansluitend als de aanvraag binnen vier weken na de einddatum binnenkomt; daarna ontstaat in beginsel een verblijfsgat.

Zo’n gat onderbreekt de vijf jaar die u nodig hebt voor een vergunning voor onbepaalde tijd en voor naturalisatie. U kunt indienen zodra uw vergunning binnen drie maanden afloopt. De wettelijke beslistermijn is 90 dagen.

Welke termijnen gelden bij verlenging?

De tabel zet de termijnen op een rij (stand 29 oktober 2026). Bronnen: IND, beslistermijnen (bijgewerkt 1 oktober 2026) en de Vreemdelingenwet 2000.

Actueel: sinds 15 april 2025 krijgt u geen dwangsom meer als de IND te laat beslist. De route via ingebrekestelling en beroep bij de rechtbank bestaat nog wel.

Wie moet een verblijfsvergunning verlengen?

Alleen een onderdaan van een land buiten de EU, de EER en Zwitserland met een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. EU-burgers hebben geen vergunning nodig en verlengen dus niets.

Burgers van de EU, de EER en Zwitserland ontlenen hun verblijfsrecht aan het Unierecht, vooral richtlijn 2004/38/EG. Na vijf jaar ononderbroken verblijf krijgen zij van rechtswege duurzaam verblijfsrecht. Een document dat dit bevestigt is niet verplicht, maar wel handig bij bijvoorbeeld een hypotheekaanvraag.

Onderdanen van andere landen hebben volgens de Vreemdelingenwet 2000 een verblijfsvergunning nodig. De meeste reguliere vergunningen gelden een jaar; afhankelijk van het verblijfsdoel kan dat oplopen tot vijf jaar. De verschillen tussen de vergunningstypen leggen wij uit in ons artikel over tijdelijke, permanente en op EU-recht gebaseerde verblijfsvergunningen.

Welke vergunningen kunt u niet verlengen?

Vergunningen die naar hun aard eenmalig zijn: het Working Holiday Programme, culturele uitwisseling, au pair, stage en het zoekjaar hoogopgeleiden. Wilt u daarna blijven, dan vraagt u een vergunning voor een ander verblijfsdoel aan.

Die overstap is geen verlenging maar een nieuwe aanvraag met eigen voorwaarden. Een au pair die bij een Nederlandse partner wil blijven, moet voldoen aan de eisen voor gezinsmigratie. Een afgestudeerde met een baan na het zoekjaar moet voldoen aan bijvoorbeeld de eisen voor kennismigranten. Ook hier dient u in vóór de oude vergunning verloopt.

Aan welke voorwaarden moet u bij verlenging voldoen?

U moet nog voldoen aan de voorwaarden waaronder de vergunning is verleend. Daarnaast gelden algemene eisen die de IND noemt.

Die algemene eisen zijn: een geldig paspoort of reisdocument, hoofdverblijf in Nederland, geen gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid, en geen onjuiste of verzwegen gegevens bij de eerdere aanvraag.

De eisen van het verblijfsdoel verschillen. Bij verblijf bij een partner moet de relatie nog bestaan en moet de referent duurzaam en zelfstandig voldoende middelen hebben. Bij werk als kennismigrant moet de arbeidsovereenkomst doorlopen, moet de werkgever erkend referent zijn en moet het salaris aan het geldende looncriterium voldoen. Bij studie moet u ingeschreven staan bij een erkende instelling en voldoende studievoortgang boeken.

Welke stukken verzamelt u vooraf?

Naast uw paspoort en het bewijs van betaalde leges: stukken die laten zien dat uw verblijfsdoel nog bestaat. Buitenlandse documenten moeten in beginsel gelegaliseerd of van een apostille voorzien zijn en vertaald door een beëdigd vertaler.

Denk aan recente loonstroken en een werkgeversverklaring, een bewijs van inschrijving en studievoortgang, of een huwelijksakte en bewijs van samenwoning. Legalisatie en vertaling kosten weken. Reken die tijd mee, want de einddatum van uw vergunning schuift niet op.

Hoe verloopt de aanvraag bij de IND?

U dient online in met DigiD en betaalt de leges direct. Lukt dat niet, of is uw vergunning al verlopen, dan gebruikt u het schriftelijke formulier dat bij uw verblijfsdoel hoort.

Voor online aanvragen hebt u DigiD met sms-controle nodig. Voor partners, minderjarige kinderen, studenten en werknemers bestaan aparte formulieren; het verkeerde formulier is een bekende oorzaak van vertraging. Werkt u als kennismigrant of studeert u bij een erkend referent, dan dient in de regel de werkgever of de onderwijsinstelling de aanvraag in.

De IND neemt de aanvraag pas in behandeling na betaling van de leges. De hoogte verschilt per verblijfsdoel en wordt periodiek aangepast; controleer het tarief bij de IND op de dag dat u betaalt. Kosten voor legalisatie en vertaling komen daar nog bij.

Wat gebeurt er als uw aanvraag niet compleet is?

Dan krijgt u een herstelbrief met een termijn om aan te vullen. Reageert u niet of te laat, dan kan de IND de aanvraag buiten behandeling stellen (artikel 4:5 Awb).

Buiten behandeling stellen is juridisch geen afwijzing, maar het effect is gelijk: uw verblijf is niet verlengd. Houd de termijn in de herstelbrief daarom nauwkeurig bij en vraag zo nodig vóór het einde om uitstel.

Wat kunt u doen als de IND te laat beslist?

Een dwangsom kunt u sinds 15 april 2025 niet meer krijgen. U stelt de IND schriftelijk in gebreke en kunt twee weken later beroep instellen wegens niet tijdig beslissen (artikel 6:12 Awb).

Zolang de IND niet heeft beslist en u tijdig hebt aangevraagd, verblijft u rechtmatig in Nederland en behoudt u in beginsel uw recht op arbeid. De rechter kan de IND bij een gegrond beroep een termijn opleggen om alsnog te beslissen.

Een ingebrekestelling die u verstuurt voordat de beslistermijn is verstreken, heeft geen effect. Controleer dus eerst wanneer de termijn is gaan lopen en of de IND die rechtsgeldig heeft verlengd. Hoe een bestuursrechtelijke procedure verder verloopt, leest u in ons artikel over de bestuursrechtelijke procedure.

Wat gebeurt er als u te laat verlengt?

Komt uw aanvraag binnen vier weken na de einddatum binnen, dan vraagt de IND sinds april 2022 niet naar de reden en verlengt zij in beginsel aansluitend. U moet dan wel een volledige aanvraag indienen en in de tussenliggende weken aan de voorwaarden hebben voldaan.

Bent u later dan vier weken, dan beoordeelt de IND per geval of de te late indiening verschoonbaar is. Is zij dat niet, dan gaat de nieuwe vergunning pas in op de dag van ontvangst. De periode daartussen is een verblijfsgat: geen rechtmatig verblijf, en de telling naar vijf jaar begint in de praktijk vaak opnieuw.

Ook uw dagelijkse positie komt onder druk. Zonder geldig verblijfsdocument kan een werkgever u niet legaal in dienst houden, kunnen voorzieningen stoppen en kunnen banken en verhuurders lastig doen.

Hoe oordeelt de rechter over een verschoonbare te late aanvraag?

Rechtbank Den Haag (zittingsplaats Rotterdam), 16 maart 2022 (ECLI:NL:RBDHA:2022:2242). De verlengingsaanvraag kwam na de einddatum binnen, waardoor een verblijfsgat ontstond van 19 juni tot 6 augustus 2020. De rechtbank oordeelde dat de te late indiening de eiser, die het syndroom van Down heeft, niet kon worden toegerekend. De IND moest de ingangsdatum terugzetten naar 19 juni 2020, zodat het gat verdween.

De uitspraak laat zien dat persoonlijke omstandigheden meewegen, maar dat u ze met stukken moet onderbouwen. Denk aan een medische verklaring of correspondentie die een fout van een derde aantoont. Twijfelt u of uw omstandigheden volstaan, dan kan een immigratieadvocaat van ons kantoor meekijken.

Wat als u in het buitenland bent als de vergunning verloopt?

Dan is terugkeer zonder geldig document niet vanzelfsprekend. U regelt een terugkeervisum of een nieuwe machtiging tot voorlopig verblijf via de Nederlandse vertegenwoordiging ter plaatse.

Wat er bij langer verblijf buiten Nederland met uw vergunning gebeurt, leest u in ons artikel over Nederland verlaten of terugkeren.

Welke fouten leiden het vaakst tot een afwijzing?

Naast te laat indienen gaat het vooral om een onvolledig dossier, een niet gemelde wijziging en een verblijfsdoel dat feitelijk niet meer bestaat. Ook de inburgeringsplicht wordt vaak onderschat.

Een onvolledig dossier ontstaat door een paspoort dat tijdens de procedure verloopt, ontbrekende loonstroken, een niet vertaald stuk of het verkeerde formulier. Controleer vóór indienen of elk stuk geldig, volledig en vertaald is.

U bent verplicht wijzigingen door te geven aan de IND, zoals een verhuizing, een nieuwe werkgever, een huwelijk of een scheiding. Wie zo’n wijziging verzwijgt, riskeert afwijzing of intrekking.

Wat als uw verblijfsdoel is veranderd?

Dan is geen verlenging aan de orde, maar een aanvraag om wijziging van het verblijfsdoel. Die dient u in zodra uw situatie verandert, niet pas als de vergunning afloopt.

Hoe hard dat kan aankomen, blijkt uit Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 10 april 2024 (ECLI:NL:RVS:2024:1449). Een kennismigrant werd op 6 juli 2018 enig aandeelhouder van haar werkgever en voldeed daardoor niet meer aan de voorwaarden. De IND trok de vergunning in met terugwerkende kracht tot die datum; de Afdeling vond dat toegestaan en liet het tijdsverloop voor haar risico.

Een partner die uit elkaar gaat, een student die stopt of een kennismigrant die onder het looncriterium zakt, voldoet evenmin aan de huidige vergunning. Laat dan direct beoordelen of een ander verblijfsdoel openstaat, zoals werk, zelfstandig ondernemerschap of een ander regulier verblijfsdoel.

Hoe speelt de inburgeringsplicht mee?

Wie inburgeringsplichtig is, moet binnen de gestelde termijn aan de plicht voldoen. Lukt dat niet, dan kan dat de overstap naar een vergunning voor onbepaalde tijd blokkeren.

Begin daarom vroeg, niet pas in het vijfde jaar. Wat de plicht inhoudt en welke vrijstellingen er zijn, staat in ons artikel over de inburgeringsplicht in Nederland.

Hoe maakt u bezwaar tegen een afwijzing van de verlenging?

U maakt binnen vier weken bezwaar bij de IND. Die termijn uit artikel 69 Vreemdelingenwet 2000 is korter dan de gewone zes weken van de Awb en wordt strikt toegepast.

Een te laat bezwaarschrift wordt niet-ontvankelijk verklaard, tenzij de overschrijding verschoonbaar is. Hebt u de gronden nog niet rond, dien dan tijdig een pro-formabezwaar in en vul de gronden later aan.

Inhoudelijk gaat het bezwaar in op de motivering van de beschikking. Voor bijvoorbeeld een schijnrelatie of een gevaar voor de openbare orde ligt de bewijslast bij de IND. In bezwaar mag u nieuwe stukken inbrengen, zoals een aanvullende werkgeversverklaring of extra bewijs van samenwoning. Hoe u zo’n bezwaar opbouwt, leest u in ons artikel over bezwaar bij een geweigerde vergunning.

Mag u tijdens bezwaar en beroep in Nederland blijven?

Tijdens bezwaar tegen de afwijzing van een tijdig ingediende verlengingsaanvraag in de regel wel. Artikel 73 Vreemdelingenwet 2000 schort de werking van de afwijzing op totdat op het bezwaar is beslist; er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij gevaar voor de openbare orde.

Na een ongegrond bezwaar stelt u binnen vier weken beroep in bij de rechtbank en daarna eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Beroep schort niet automatisch op. Wilt u de uitkomst in Nederland afwachten, dan vraagt u de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening.

Wanneer stapt u over naar een vergunning voor onbepaalde tijd?

Na vijf jaar ononderbroken rechtmatig verblijf. U moet dan ook zelfstandig en duurzaam over voldoende middelen beschikken, geen gevaar voor de openbare orde vormen en aan de inburgeringseis voldoen of daarvan zijn vrijgesteld.

Zo’n vergunning hoeft niet meer inhoudelijk te worden verlengd. Een partner die na een scheiding anders in de problemen zou komen, of een werknemer die van baan wil wisselen, staat daarmee veel sterker.

Daarnaast bestaat de status van EU-langdurig ingezetene, ook na vijf jaar aan te vragen. Die helpt als u later in een andere lidstaat wilt wonen of werken. Een houder van een nationale vergunning voor onbepaalde tijd kan de EU-status later alsnog aanvragen.

Wanneer kan de IND een vergunning voor onbepaalde tijd intrekken?

Onder meer als u uw hoofdverblijf naar het buitenland verplaatst, als de vergunning met onjuiste gegevens is verkregen of bij ernstige inbreuken op de openbare orde. Een verlopen pas is op zichzelf geen intrekkingsgrond.

Voor de nationale vergunning neemt de IND verplaatsing van het hoofdverblijf aan bij meer dan zes aaneengesloten maanden in het buitenland, of bij meer dan vier aaneengesloten maanden per jaar in drie opeenvolgende jaren. Bewaar daarom bewijs van uw hoofdverblijf als u lang in het buitenland werkt of zorgt. Wat bij naturalisatie geldt voor uw huidige nationaliteit, leest u in ons artikel over naturalisatie en dubbele nationaliteit.

Veelgestelde vragen

Telt de datum van verzending of van ontvangst?

De datum van ontvangst door de IND. Een aanvraag die u op de laatste dag per post verstuurt, is dus te laat. Online indienen met directe betaling geeft de meeste zekerheid.

Telt een verblijfsgat mee voor naturalisatie?

Nee. Voor naturalisatie is ononderbroken rechtmatig verblijf vereist en een verblijfsgat onderbreekt die periode. Een te late verlenging kan dus jaren later nog gevolgen hebben. De stappen naar het Nederlanderschap staan in ons artikel over naturalisatie.

Kan de IND uw vergunning tussentijds intrekken?

Ja, als u niet meer aan de voorwaarden voldoet, onjuiste gegevens hebt verstrekt of uw hoofdverblijf verplaatst. De uitspraak van de Raad van State van 10 april 2024 laat zien dat dit zelfs met terugwerkende kracht kan. Tegen een intrekking maakt u binnen vier weken bezwaar.

Waarmee helpen wij bij verlenging, bezwaar of beroep?

• Wij controleren vóór indienen of uw dossier compleet is en of u nog aan de voorwaarden van uw verblijfsdoel voldoet.
• Wij onderbouwen bij een aanvraag die meer dan vier weken te laat is waarom de overschrijding verschoonbaar is.
• Wij stellen de IND in gebreke na afloop van de beslistermijn en stellen daarna beroep in.
• Wij dienen binnen vier weken bezwaar in tegen een afwijzing of intrekking en vragen zo nodig een voorlopige voorziening.

Verlengen in vijf punten

• De IND moet de aanvraag ontvangen vóór de einddatum; u kunt indienen vanaf drie maanden ervoor.
• Tot vier weken te laat verlengt de IND in beginsel aansluitend; daarna toetst zij of de vertraging verschoonbaar is.
• De beslistermijn is 90 dagen; een dwangsom bij te late beslissing bestaat sinds 15 april 2025 niet meer.
• Een gewijzigde situatie meldt u direct; de IND kan met terugwerkende kracht intrekken.
• Na vijf jaar rechtmatig verblijf kunt u naar onbepaalde tijd, waarna alleen de pas nog wordt vernieuwd.

Law & More begeleidt particulieren en werkgevers in het immigratierecht en naturalisatie. Wat wij bij een aanvraag of intrekking van een verblijfsvergunning doen, leest u op onze dienstenpagina.