Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 6 oktober 2026
Een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd moet u zelf verlengen, en de IND moet uw aanvraag hebben ontvangen voordat de huidige vergunning verloopt. Dient u op tijd in, dan verblijft u rechtmatig in Nederland zolang de IND nog niet heeft beslist; bent u meer dan vier weken te laat, dan ontstaat in beginsel een verblijfsgat dat de opbouw naar een vergunning voor onbepaalde tijd en naturalisatie onderbreekt.
U kunt de aanvraag indienen zodra uw vergunning binnen drie maanden afloopt. De IND beslist in beginsel binnen negentig dagen. Hieronder leest u wie moet verlengen, welke voorwaarden gelden, hoe de procedure verloopt, welke fouten het vaakst voorkomen en wat u kunt doen bij een afwijzing.
Inhoudsopgave
Wie moet een verblijfsvergunning verlengen?
Alleen een onderdaan van een land buiten de EU, de EER en Zwitserland met een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd. EU-burgers hebben geen vergunning nodig en hoeven dus niets te verlengen.
Burgers van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte en Zwitserland ontlenen hun verblijfsrecht rechtstreeks aan het Unierecht, vooral aan richtlijn 2004/38/EG. Na vijf jaar ononderbroken verblijf krijgen zij van rechtswege een duurzaam verblijfsrecht. Een document dat dit bevestigt is niet verplicht, maar in de praktijk handig, bijvoorbeeld bij een hypotheekaanvraag of een uitkering.
Voor onderdanen van andere landen ligt dat anders. Zij hebben volgens de Vreemdelingenwet 2000 een verblijfsvergunning nodig en moeten die verlengen zolang die voor bepaalde tijd geldt. De meeste reguliere vergunningen worden voor een jaar verleend. Afhankelijk van het verblijfsdoel kan de geldigheid oplopen tot vijf jaar. Wat de verschillen tussen de vergunningstypen zijn, leggen wij uit in ons artikel over tijdelijke, permanente en op EU-recht gebaseerde verblijfsvergunningen.
Welke vergunningen kunt u niet verlengen?
Vergunningen die naar hun aard eenmalig zijn, zoals het Working Holiday Programme, culturele uitwisseling, au pair, stage en het zoekjaar hoogopgeleiden. Wilt u daarna blijven, dan vraagt u een vergunning voor een ander verblijfsdoel aan.
Die overstap is juridisch geen verlenging maar een nieuwe aanvraag, met eigen voorwaarden. Een au pair die bij een Nederlandse partner wil blijven, moet dus aan de eisen voor gezinsmigratie voldoen. Een afgestudeerde die na het zoekjaar werk heeft gevonden, moet voldoen aan de eisen voor bijvoorbeeld kennismigranten. Begin tijdig met die aanvraag, want ook hier geldt dat u vóór het verlopen van de oude vergunning moet indienen.
Aan welke voorwaarden moet u voldoen bij een verlenging?
U moet nog steeds voldoen aan de voorwaarden waaronder de vergunning is verleend. Daarnaast gelden algemene eisen, zoals een geldig paspoort en hoofdverblijf in Nederland.
De IND noemt een vaste set algemene eisen. Uw vergunning is nog geldig en verlengbaar. U hebt een geldig paspoort of reisdocument. Uw hoofdverblijf ligt in Nederland. U vormt geen gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid. En u hebt bij eerdere aanvragen geen onjuiste gegevens verstrekt.
Daarnaast gelden de eisen van uw verblijfsdoel. Bij verblijf bij een partner of gezinslid moet de relatie nog bestaan en moet de referent duurzaam en zelfstandig over voldoende middelen van bestaan beschikken. Bij werk in loondienst of als kennismigrant moet de arbeidsovereenkomst doorlopen, moet de werkgever erkend referent zijn en moet het salaris voldoen aan het geldende looncriterium. Bij studie moet u ingeschreven staan bij een erkende onderwijsinstelling en voldoende studievoortgang boeken.
Welke stukken hebt u nodig?
Naast uw paspoort en het bewijs van betaalde leges bewijsstukken die laten zien dat uw verblijfsdoel nog bestaat. Buitenlandse documenten moeten in beginsel gelegaliseerd of van een apostille voorzien zijn en vertaald door een beëdigd vertaler.
Denk aan recente loonstroken en een werkgeversverklaring, een bewijs van inschrijving en een studievoortgangsrapport, of een huwelijksakte en bewijs van samenwoning. Verzamel die stukken voordat u de aanvraag indient. Legalisatie en vertaling kosten weken, en die tijd moet u meerekenen in uw planning.
Hoe verloopt de aanvraag bij de IND?
U dient de aanvraag online in met DigiD en betaalt de leges direct. Lukt dat niet, dan gebruikt u het schriftelijke formulier dat bij uw verblijfsdoel hoort.
Voor online aanvragen hebt u DigiD met sms-controle nodig. Is uw vergunning al verlopen of lukt de digitale route niet, dan stuurt u het papieren formulier per post naar de IND. Voor partners, minderjarige kinderen, studenten en werknemers bestaan aparte formulieren. Het verkeerde formulier gebruiken is een van de meest voorkomende oorzaken van vertraging. Werkt u als kennismigrant of student bij een erkend referent, dan dient in de regel uw werkgever of onderwijsinstelling de aanvraag voor u in.
De IND neemt de aanvraag pas in behandeling na ontvangst van de leges. De hoogte verschilt per verblijfsdoel en wordt periodiek aangepast. Controleer het actuele tarief daarom altijd bij de IND voordat u betaalt. Kosten voor legalisatie en vertaling komen daar nog bij en worden vaak onderschat.
Wat gebeurt er als uw aanvraag niet compleet is?
Dan krijgt u een brief met een termijn om de ontbrekende stukken aan te vullen. Reageert u niet of te laat, dan kan de IND de aanvraag buiten behandeling stellen.
Na ontvangst controleert de IND eerst of de aanvraag compleet is. Het buiten behandeling stellen is juridisch iets anders dan een afwijzing, maar heeft in de praktijk hetzelfde effect: u hebt geen beslissing waarmee uw verblijf is verlengd. Pas als het dossier compleet is, volgt de inhoudelijke toets aan de voorwaarden van uw verblijfsdoel. Houd daarom de termijn in de herstelbrief nauwkeurig in de gaten en vraag zo nodig tijdig om uitstel.
Hoe lang mag de IND over de beslissing doen?
De beslistermijn voor een reguliere verlengingsaanvraag is negentig dagen. De IND kan die termijn verlengen en laat dat dan schriftelijk weten.
Verlenging van de beslistermijn gebeurt bijvoorbeeld als nader onderzoek nodig is of als u nog stukken moet aanleveren. Zolang de IND niet heeft beslist en u tijdig hebt aangevraagd, verblijft u rechtmatig in Nederland. U behoudt dan in beginsel uw recht op arbeid en voorzieningen.
Wat kunt u doen als de IND te laat beslist?
Een dwangsom kunt u sinds 15 april 2025 niet meer krijgen. U stelt de IND schriftelijk in gebreke en kunt twee weken later beroep instellen wegens niet tijdig beslissen.
Sinds 15 april 2025 is de bestuurlijke dwangsom bij te late beslissingen in vreemdelingenzaken afgeschaft. Wat overblijft is de route van de Algemene wet bestuursrecht. U stuurt de IND een ingebrekestelling. Beslist de dienst daarna binnen twee weken nog steeds niet, dan kunt u beroep instellen bij de rechtbank. De rechter kan de IND een termijn opleggen om alsnog te beslissen.
Die stap vraagt precisie. Een ingebrekestelling die u verstuurt voordat de beslistermijn is verstreken, heeft geen effect en start de termijn van twee weken niet. Controleer daarom wanneer de termijn is gaan lopen en of de IND die rechtsgeldig heeft verlengd. Hoe een bestuursrechtelijke procedure verder is opgebouwd, beschrijven wij in ons artikel over de bestuursrechtelijke procedure.
Wat gebeurt er als u te laat verlengt?
Dan kan een verblijfsgat ontstaan: een periode zonder rechtmatig verblijf. Dat gat onderbreekt de vijf jaar die u nodig hebt voor een vergunning voor onbepaalde tijd en voor naturalisatie.
In de praktijk betekent dat vaak dat u opnieuw moet beginnen met tellen. Ook uw dagelijkse positie komt onder druk te staan. Zonder geldig verblijfsdocument kan een werkgever u niet legaal in dienst houden, kunnen voorzieningen worden stopgezet en kan een bank of verhuurder moeilijk doen. Komt uw aanvraag meer dan vier weken na de einddatum binnen, dan verleent de IND de nieuwe vergunning in beginsel niet aansluitend. Die gaat dan pas in op de dag waarop de IND uw aanvraag heeft ontvangen.
Wat doet u als u te laat bent met verlengen?
Dien zo snel mogelijk alsnog in en leg schriftelijk uit waarom u later bent. Bijzondere omstandigheden kunnen meewegen bij de vraag of het verblijfsgat u wordt tegengeworpen.
Binnen vier weken na de einddatum geldt een ruimere regel. Volgens paragraaf B1/6.1 van de Vreemdelingencirculaire 2000 rekent de IND u de termijnoverschrijding dan niet aan, zonder dat u hoeft uit te leggen waarom. U moet wel een volledige aanvraag indienen en nog aan de voorwaarden van uw verblijfsdoel voldoen. De nieuwe vergunning sluit dan in beginsel aan op de oude, zodat er geen verblijfsgat ontstaat. Bent u later dan vier weken, dan beoordeelt de IND per geval of de te late aanvraag verschoonbaar is. Twijfelt u of de regel voor u geldt, dan kan een immigratieadvocaat van ons kantoor meekijken.
Denk aan ziekte, een fout van een derde of overmacht. Leg die omstandigheden vast met stukken, zoals een medische verklaring of correspondentie. Bent u in het buitenland wanneer uw vergunning verloopt, dan is terugkeer zonder geldig document niet vanzelfsprekend. U moet dan een terugkeervisum of een nieuwe machtiging tot voorlopig verblijf regelen via de Nederlandse vertegenwoordiging ter plaatse. Wat er bij langer verblijf buiten Nederland met uw vergunning gebeurt, leest u in ons artikel over Nederland verlaten of terugkeren.
Welke valkuilen komen het vaakst voor?
Naast te laat indienen gaat het vooral om een onvolledig dossier, een niet gemelde wijziging in uw situatie en een verblijfsdoel dat feitelijk niet meer bestaat. Ook de inburgeringsplicht wordt vaak onderschat.
Een onvolledig dossier ontstaat bijvoorbeeld door een paspoort dat tijdens de procedure verloopt, ontbrekende loonstroken, een niet vertaald document of het verkeerde aanvraagformulier. Controleer vóór het indienen of elk stuk geldig, volledig en vertaald is.
Verder bent u verplicht relevante wijzigingen door te geven aan de IND, zoals een verhuizing, een nieuwe werkgever, een huwelijk of een scheiding. Wie zo’n wijziging verzwijgt, loopt het risico op een afwijzing of zelfs een intrekking van de vergunning.
Wat als uw verblijfsdoel is veranderd?
Dan is geen verlenging aan de orde maar een aanvraag om wijziging van het verblijfsdoel. Die dient u in zodra uw situatie verandert, niet pas als de vergunning afloopt.
Een partner die uit elkaar gaat, een student die stopt met de opleiding of een kennismigrant die onder het looncriterium zakt, voldoet niet meer aan de voorwaarden van de huidige vergunning. Wie dan blijft wachten tot de verlenging, krijgt vrijwel zeker een afwijzing. Het is beter direct te beoordelen of een ander verblijfsdoel openstaat, zoals werk, zelfstandig ondernemerschap of een verblijfsrecht op humanitaire gronden.
Hoe speelt de inburgeringsplicht mee?
Wie inburgeringsplichtig is, moet binnen de gestelde termijn aan de inburgeringsplicht voldoen. Lukt dat niet, dan kan dat de overstap naar een vergunning voor onbepaalde tijd blokkeren en in bepaalde gevallen ook gevolgen hebben voor de verlenging.
Begin daarom vroeg met de voorbereiding en niet pas in het vijfde jaar. Wat de plicht precies inhoudt en welke vrijstellingen er zijn, staat in ons artikel over de inburgeringsplicht in Nederland.
Hoe maakt u bezwaar tegen een afwijzing van de verlenging?
Tegen een afwijzing maakt u binnen vier weken bezwaar bij de IND. Die termijn is korter dan de gebruikelijke zes weken en wordt strikt toegepast.
De termijn van vier weken volgt uit artikel 69 van de Vreemdelingenwet 2000, dat afwijkt van de Algemene wet bestuursrecht. Een bezwaarschrift dat te laat binnenkomt, wordt niet-ontvankelijk verklaard, tenzij de overschrijding verschoonbaar is. Hebt u de gronden nog niet rond, dien dan tijdig een pro-formabezwaarschrift in en vul de gronden later aan.
Inhoudelijk moet het bezwaar ingaan op de motivering van de beschikking. De IND moet dragend motiveren waarom u niet meer aan de voorwaarden voldoet. Voor bijvoorbeeld een schijnrelatie of een gevaar voor de openbare orde ligt de bewijslast bij de dienst. In bezwaar mag u nieuwe stukken inbrengen, en dat is vaak het sterkste middel. Een aanvullende werkgeversverklaring, een nieuw arbeidscontract of extra bewijs van samenwoning kan het dossier alsnog compleet maken. Hoe u zo’n bezwaar opbouwt, beschrijven wij in ons artikel over bezwaar bij een geweigerde vergunning.
Mag u tijdens bezwaar en beroep in Nederland blijven?
Tijdens de bezwaarfase tegen de afwijzing van een tijdig ingediende verlengingsaanvraag in de regel wel. In de beroepsfase heeft u daarvoor meestal een voorlopige voorziening van de rechter nodig.
Artikel 73 van de Vreemdelingenwet 2000 schort de werking van een afwijzing van een verlengingsaanvraag in beginsel op totdat op het bezwaar is beslist. Daarop bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld bij een gevaar voor de openbare orde. Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan kunt u binnen vier weken beroep instellen bij de rechtbank en daarna eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Beroep schort de werking van het besluit niet automatisch op. Wilt u de uitkomst in Nederland afwachten, dan vraagt u de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening. Die weegt of u een spoedeisend belang hebt, of vertrek onomkeerbare gevolgen heeft en hoe kansrijk de zaak is.
Wanneer stapt u over naar een vergunning voor onbepaalde tijd?
Na vijf jaar ononderbroken rechtmatig verblijf kunt u een vergunning voor onbepaalde tijd aanvragen. U moet dan ook zelfstandig en duurzaam over voldoende middelen van bestaan beschikken, geen gevaar voor de openbare orde vormen en aan de inburgeringseis voldoen of daarvan zijn vrijgesteld.
Een vergunning voor onbepaalde tijd hoeft u niet meer inhoudelijk te laten verlengen. Daarmee verdwijnt de jaarlijkse of periodieke onzekerheid over het voortbestaan van uw verblijfsdoel. Een partner die na een scheiding anders in de problemen zou komen, of een werknemer die van baan wil wisselen, staat met zo’n vergunning veel sterker.
Naast de nationale vergunning bestaat de status van EU-langdurig ingezetene. Ook die kunt u na vijf jaar aanvragen, en die biedt voordelen als u later in een andere lidstaat wilt wonen of werken. Welke route het gunstigst is, hangt af van uw plannen en van de vraag of u later wilt naturaliseren. Een houder van een nationale vergunning voor onbepaalde tijd kan de EU-status later nog met een nieuwe aanvraag verkrijgen.
Kunt u een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd verlengen?
Het verblijfsrecht zelf heeft geen einddatum en valt dus niet te verlengen. Wat wel afloopt, is het verblijfsdocument: de pas die uw status bewijst. Die is vijf jaar geldig en laat u daarna vernieuwen.
Bij vernieuwing toetst de IND niet opnieuw of u aan de inkomens- of inburgeringseis voldoet. Wel moet u een geldig paspoort hebben, ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen en uw hoofdverblijf nog in Nederland hebben. U vraagt de vernieuwing online aan met DigiD of met het schriftelijke formulier, bij voorkeur ongeveer drie maanden voor de vervaldatum. Is uw pas kwijt of gestolen, doe dan aangifte en vraag direct een nieuw document aan. Dat geldt ook bij een beschadigde pas waarvan de chip niet meer werkt.
Een verlopen pas betekent niet dat uw status vervalt, maar u kunt er in de praktijk weinig mee. Werkgevers, gemeenten en banken willen een geldig document zien, en bij terugkeer uit het buitenland kunt u zonder geldige pas problemen krijgen aan de grens.
Geldt hetzelfde voor een EU-langdurig ingezetene?
Ja. Ook de verblijfsvergunning EU-langdurig ingezetene heeft geen einddatum. Alleen het verblijfsdocument is vijf jaar geldig, en dat vernieuwt u op dezelfde manier als de pas bij een nationale verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.
Het verschil zit in de mogelijkheden daarna. Met de EU-status kunt u makkelijker verblijf aanvragen in een ander EU-land. Wilt u in Nederland blijven en de Nederlandse nationaliteit aannemen, dan is naturalisatie de volgende stap. Wat daarbij geldt voor uw huidige nationaliteit, leest u in ons artikel over naturalisatie en dubbele nationaliteit.
Wanneer kan de IND een vergunning voor onbepaalde tijd intrekken?
Onder meer als u uw hoofdverblijf naar het buitenland verplaatst, als de vergunning met onjuiste gegevens is verkregen of bij ernstige inbreuken op de openbare orde. Een verlopen pas is op zichzelf geen intrekkingsgrond.
Voor de nationale vergunning neemt de IND verplaatsing van het hoofdverblijf aan bij meer dan zes aaneengesloten maanden in het buitenland, of bij meer dan vier aaneengesloten maanden per jaar in drie opeenvolgende jaren. Wie lang in het buitenland werkt of voor familie zorgt, doet er goed aan die grenzen vooraf te bewaken en bewijs van zijn hoofdverblijf in Nederland te bewaren.
Wat kunnen wij voor u doen bij het verlengen van uw verblijfsvergunning?
Wij begeleiden particulieren en werkgevers bij verlenging, bezwaar en beroep in het reguliere migratierecht.
- Wij controleren vóór het indienen of uw dossier compleet is en of u nog voldoet aan de voorwaarden van uw verblijfsdoel.
- Wij beoordelen bij een te late aanvraag of de regel van vier weken uit paragraaf B1/6.1 Vreemdelingencirculaire 2000 geldt, en onderbouwen zo nodig waarom de overschrijding verschoonbaar is.
- Wij stellen de IND in gebreke als de beslistermijn van negentig dagen is verstreken en stellen daarna beroep in wegens niet tijdig beslissen.
- Wij dienen binnen vier weken bezwaar in tegen een afwijzing (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000) en vullen het dossier aan met nieuwe stukken.
- Wij vragen de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening als u de uitkomst van het beroep in Nederland wilt afwachten.
- Wij beoordelen of een wijziging van verblijfsdoel of een vergunning voor onbepaalde tijd voor u openstaat.
Samengevat
- Dien de verlenging in zodra uw vergunning binnen drie maanden afloopt; beslissend is dat de IND de aanvraag ontvangt vóór de vervaldatum.
- Een tijdige aanvraag geeft rechtmatig verblijf zolang de IND nog niet heeft beslist; een aanvraag die meer dan vier weken te laat is, veroorzaakt in beginsel een verblijfsgat.
- De beslistermijn is negentig dagen; een dwangsom bij te late beslissing bestaat sinds 15 april 2025 niet meer, wel beroep na ingebrekestelling.
- Tegen een afwijzing maakt u binnen vier weken bezwaar (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000).
- Na vijf jaar rechtmatig verblijf kunt u overstappen naar een vergunning voor onbepaalde tijd, waarbij alleen de pas nog vernieuwd hoeft te worden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang van tevoren kunt u uw verblijfsvergunning verlengen?
Vanaf drie maanden voor de vervaldatum. Beslissend is dat de IND uw aanvraag ontvangt voordat de vergunning verloopt; de datum van ontvangst telt, niet de datum van verzending of betaling.
Mag u in Nederland blijven terwijl de IND beslist?
Ja, als u tijdig hebt aangevraagd. U hebt dan rechtmatig verblijf in afwachting van de beslissing en behoudt in beginsel uw recht om te werken. Bent u te laat, dan geldt dat niet en kan uw werkgever u niet zonder meer in dienst houden. Vraag de IND zo nodig om een bewijs van rechtmatig verblijf tijdens de procedure.
Wat kost het verlengen van een verblijfsvergunning?
De leges verschillen per verblijfsdoel en worden regelmatig herzien. Raadpleeg daarom het actuele tarief bij de IND voordat u betaalt. Houd daarnaast rekening met de kosten van legalisatie, apostille en beëdigde vertalingen; die staan los van de leges en krijgt u niet terug als de aanvraag wordt afgewezen.
Wat als de IND de termijn van negentig dagen overschrijdt?
Stel de IND schriftelijk in gebreke zodra de beslistermijn is verstreken. Beslist de IND binnen twee weken daarna nog niet, dan kunt u beroep instellen wegens niet tijdig beslissen. De rechter kan de IND een termijn stellen om alsnog te beslissen.
Kan de IND uw vergunning tussentijds intrekken?
Ja. Voldoet u niet meer aan de voorwaarden, hebt u onjuiste gegevens verstrekt of verplaatst u uw hoofdverblijf naar het buitenland, dan kan de IND de vergunning intrekken zonder de vervaldatum af te wachten. Tegen een intrekking staat dezelfde rechtsbescherming open als tegen een afwijzing: bezwaar binnen vier weken en daarna beroep.
Telt de tijd van een verblijfsgat mee voor naturalisatie?
Nee. Voor naturalisatie is ononderbroken rechtmatig verblijf vereist, en een verblijfsgat onderbreekt die periode. Daarom kan een verlengingsaanvraag die meer dan vier weken te laat is, jaren later nog gevolgen hebben. De stappen naar het Nederlanderschap zetten wij op een rij in ons artikel over naturalisatie.
Law & More begeleidt particulieren en werkgevers in het immigratierecht en naturalisatie: wij beoordelen uw dossier voordat u indient, stellen bezwaar- en beroepschriften op en vragen zo nodig een voorlopige voorziening aan. Wat wij bij een aanvraag of intrekking van een verblijfsvergunning voor u doen, leest u op onze dienstenpagina.
