Echtscheidingsadvocaat

Een echtscheidingsadvocaat is verplicht. Een echtscheiding begint met een verzoekschrift bij de rechtbank, en dat verzoekschrift moet op grond van artikel 278 lid 3 Rv door een advocaat worden ondertekend. U kunt uw scheiding dus niet zelf bij de rechtbank aanbrengen, ook niet als u en uw partner het over alles eens zijn.

Wel hebt u een keuze in de vorm. Bent u het samen eens, dan kan één advocaat u beiden bijstaan en een gemeenschappelijk verzoek indienen. Bent u het niet eens, dan heeft ieder een eigen advocaat. Deze pagina legt uit hoe de procedure zelf verloopt: het verzoekschrift, het verweer, de tijdelijke maatregelen, de doorlooptijd, de inschrijving en het hoger beroep. Wilt u eerst weten of en hoe u wilt scheiden, en wat er allemaal bij komt kijken, dan leest u dat op onze pagina over de scheidingsadvocaat.

Wat doet een echtscheidingsadvocaat precies in de procedure?

Uw advocaat is uw procesvertegenwoordiger. Dat betekent dat alle processtukken via hem of haar bij de rechtbank komen en dat alle post van de rechtbank bij uw advocaat binnenkomt.

In de praktijk komt daar het volgende bij kijken. Uw advocaat stelt het verzoekschrift op en dient het in bij de bevoegde rechtbank. Hij of zij laat een eenzijdig verzoek door de deurwaarder aan uw partner betekenen, houdt de termijnen in de gaten, voert het verweer of reageert op het verweer van de andere partij, vraagt waar nodig tijdelijke maatregelen, bespreekt met u wat u op een zitting kunt verwachten en woont die zitting met u bij. Na de beschikking beoordeelt uw advocaat of het resultaat klopt met wat is verzocht en zorgt hij of zij voor de afronding, waaronder de inschrijving.

Een deel van het werk is dus juridisch, een deel is regie op termijnen en stukken. Beide bepalen hoe snel en hoe rustig uw scheiding verloopt.

Wat staat er in het echtscheidingsverzoekschrift?

Het verzoekschrift is het stuk waarin uw advocaat de rechtbank vraagt de echtscheiding uit te spreken. De grond is dat het huwelijk duurzaam is ontwricht, zoals bedoeld in artikel 1:151 BW. U hoeft niet toe te lichten wie schuld heeft aan de ontwrichting en de rechter beoordeelt dat ook niet.

Naast het verzoek tot echtscheiding bevat het verzoekschrift uw gegevens, die van uw partner en van eventuele minderjarige kinderen, en de nevenverzoeken die u wilt laten meelopen. Hebt u minderjarige kinderen over wie u samen het gezag uitoefent, dan moet er een ouderschapsplan bij. Artikel 815 Rv schrijft voor wat er in dat plan moet staan en welke stukken u verder meestuurt.

Ontbreekt het ouderschapsplan omdat uw partner niet meewerkt, dan hoeft de procedure niet te stranden. Uw advocaat legt dan uit wat u hebt gedaan om tot afspraken te komen en vraagt de rechter zelf een regeling vast te stellen.

Kiest u een gemeenschappelijk of een eenzijdig verzoek?

Dat hangt af van de mate waarin u het eens bent. Een echtscheiding wordt volgens artikel 1:150 BW uitgesproken op verzoek van één der echtgenoten of op hun gemeenschappelijk verzoek.

Bij een gemeenschappelijk verzoek dient u samen in. U legt uw afspraken vast in een echtscheidingsconvenant en, als er kinderen zijn, in een ouderschapsplan. Die stukken gaan mee met het verzoek. Er is dan meestal geen zitting nodig en de rechtbank kan de echtscheiding op de stukken uitspreken.

Bij een eenzijdig verzoek dient u alleen in. Uw partner wordt daarna formeel op de hoogte gebracht door een deurwaarder en krijgt gelegenheid te reageren. Deze route is er niet alleen voor conflicten. Ook als uw partner onvindbaar is, niet reageert of eenvoudig niet wil meewerken, is het eenzijdige verzoek de weg om de scheiding toch tot stand te brengen. Dat uw partner niet wil scheiden, kan de echtscheiding niet tegenhouden.

Wat gebeurt er als uw partner verweer voert?

Na betekening van een eenzijdig verzoek kan uw partner een verweerschrift laten indienen. Daarin kan hij of zij zich verzetten tegen onderdelen van het verzoek, bijvoorbeeld tegen de gevraagde alimentatie of tegen de verdeling, en zelf tegenverzoeken doen.

De wet kent hiervoor geen vaste termijn in dagen. Artikel 282 lid 1 Rv bepaalt dat een belanghebbende tot de aanvang van de behandeling een verweerschrift kan indienen, en daarna alleen als de rechter dat toestaat. In de praktijk noemt de rechtbank in de oproeping een eerdere datum waarop het verweerschrift binnen moet zijn; dat is werkafspraak van de rechtbank en geen wettelijke termijn.

Verweer tegen de echtscheiding zelf heeft in de regel geen effect, omdat de rechter de echtscheiding uitspreekt als één van u stelt dat het huwelijk duurzaam is ontwricht. Verweer tegen de nevenverzoeken heeft dat effect wel: daarover moet de rechter een beslissing nemen en dat vraagt een zitting.

Wordt er verweer gevoerd, dan verandert het karakter van de zaak. Uw advocaat reageert schriftelijk, onderbouwt de standpunten met stukken en bereidt de zitting met u voor. Vaak blijkt op dat moment dat een deel van de punten alsnog in overleg kan worden opgelost, waardoor er minder aan de rechter hoeft te worden voorgelegd.

Welke voorlopige voorzieningen kan uw advocaat vragen?

Een procedure met verweer kan maanden lopen. In die tussenperiode moet er wel iets geregeld zijn. Daarvoor bestaan de voorlopige voorzieningen: tijdelijke maatregelen die gelden zolang de procedure duurt.

Artikel 822 Rv noemt onder meer het uitsluitend gebruik van de echtelijke woning, het ter beschikking stellen van goederen voor dagelijks gebruik, aan wie de kinderen voorlopig worden toevertrouwd, een tijdelijke zorg- en omgangsregeling en een voorlopige bijdrage in de kosten van de kinderen of van uw levensonderhoud.

Een verzoek om voorlopige voorzieningen wordt met spoed behandeld en apart op zitting gezet. Dat is nuttig als er directe onrust is, bijvoorbeeld over wie in de woning blijft of over de contacten met de kinderen. Let op: het is een tijdelijke maatregel. Wat de rechter voorlopig beslist, kan in de einduitspraak anders uitvallen.

Welke nevenvoorzieningen kunnen in dezelfde procedure mee?

Veel zaken die met de scheiding samenhangen, kunt u in dezelfde procedure laten beslissen. Dat heet een nevenvoorziening en is geregeld in artikel 827 Rv.

Het gaat dan bijvoorbeeld om kinderalimentatie en partneralimentatie, de hoofdverblijfplaats van de kinderen, de zorg- en omgangsregeling, de verdeling van de gemeenschap of de afwikkeling van huwelijkse voorwaarden, en het voortgezet gebruik van de woning na de scheiding.

Het voordeel is dat u niet twee keer hoeft te procederen. Uw advocaat weegt met u af wat u meeneemt en wat u liever eerst in overleg probeert op te lossen. Hoe meer u vooraf samen vastlegt, hoe minder er aan de rechter hoeft te worden voorgelegd en hoe korter de procedure blijft.

Hoe lang duurt een echtscheidingsprocedure?

Dat verschilt sterk en de belangrijkste factor is of u het eens bent.

Bij een gemeenschappelijk verzoek met een compleet convenant en ouderschapsplan kan de rechtbank de echtscheiding binnen enkele weken bij beschikking uitspreken. Er is dan meestal geen zitting nodig.

Bij een eenzijdig verzoek met verweer moet er een verweertermijn lopen, een zitting worden gepland en soms een tweede ronde stukken worden gewisseld. Dan spreekt u eerder over maanden. Komen er deskundigen bij, bijvoorbeeld voor de waardering van een onderneming of een woning, of vraagt de rechter een onderzoek naar de situatie van de kinderen, dan loopt het verder op.

Wat u zelf kunt doen om tijd te winnen: uw stukken vroeg en compleet aanleveren, en per onderwerp helder aangeven wat u wilt.

Wanneer bent u officieel gescheiden?

Niet op de dag van de uitspraak. U bent gescheiden op het moment dat de beschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar u bent getrouwd. Dat volgt uit artikel 1:163 lid 1 BW.

Voor die inschrijving is nodig dat de beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, dus dat er geen hoger beroep meer tegen kan worden ingesteld. Gaat u er beiden mee akkoord, dan kan dat sneller doordat u een akte van berusting ondertekent. Daarmee laat u het recht op hoger beroep varen en kan de inschrijving direct worden gevraagd.

Daarna geldt een termijn van zes maanden. Artikel 1:163 lid 3 BW bepaalt dat de beschikking haar kracht verliest als het verzoek tot inschrijving niet is gedaan binnen zes maanden nadat zij in kracht van gewijsde is gegaan. De procedure moet dan opnieuw worden gestart. Uw advocaat bewaakt deze termijn en verzorgt de inschrijving. Pas daarna verandert uw burgerlijke staat en kunt u bijvoorbeeld opnieuw trouwen.

Kunt u in hoger beroep tegen de echtscheidingsbeschikking?

Ja, en de termijn daarvoor is kort. Op grond van artikel 358 lid 2 Rv stelt u als verzoeker of als verschenen belanghebbende hoger beroep in bij het gerechtshof binnen drie maanden, te rekenen vanaf de dag van de uitspraak.

Hoger beroep richt zich in de praktijk zelden op de echtscheiding zelf. Meestal gaat het over de nevenvoorzieningen: de hoogte of de duur van een alimentatie, de zorgregeling of de verdeling. Het hof beoordeelt die punten opnieuw.

Hebt u een akte van berusting ondertekend, dan kunt u niet meer in beroep. Twijfelt u over een onderdeel van de beschikking, onderteken die akte dan niet voordat u het met uw advocaat hebt besproken.

Welke rechtbank behandelt uw echtscheiding?

De zaak wordt niet behandeld bij de rechtbank waar u bent getrouwd, maar bij de rechtbank die volgens de wet bevoegd is. Voor verzoekschriftprocedures staat die regel in artikel 262 Rv: bevoegd is de rechter van de woonplaats van de verzoeker, van een van de verzoekers of van een van de in het verzoekschrift genoemde belanghebbenden. Heeft niemand van hen woonplaats in Nederland, dan is het werkelijk verblijf bepalend.

Woont een van u in het buitenland, of hebt u niet beiden de Nederlandse nationaliteit, dan komt eerst de vraag aan de orde of de Nederlandse rechter bevoegd is en welk recht op uw scheiding van toepassing is. Binnen de Europese Unie volgt die bevoegdheid uit artikel 3 van Verordening (EU) 2019/1111, de Brussel II-ter Verordening, die aanknoopt bij de gewone verblijfplaats. Die twee vragen staan los van elkaar: een Nederlandse rechter kan buitenlands recht moeten toepassen. Het is verstandig dit aan het begin te laten uitzoeken, omdat de uitkomst gevolgen heeft voor de alimentatie en de verdeling.

Wat kost een echtscheidingsadvocaat?

Wij werken op basis van een uurtarief. Voor een advocaat ligt dat tussen 250 en 350 euro, voor een partner tussen 300 en 400 euro, exclusief btw. Het eerste halfuur van het kennismakingsgesprek is kosteloos. Law & More werkt niet op basis van gefinancierde rechtsbijstand.

Wat u uiteindelijk betaalt, hangt af van de tijd die uw zaak vraagt. Een gemeenschappelijk verzoek waarin u het eens bent, kost aanzienlijk minder dan een procedure met verweer, meerdere zittingen en deskundigen. Wij kunnen daarom geen vaste prijs noemen, maar wel vooraf een onderbouwde inschatting geven en werken vaak met een voorschot. Een volledige uitsplitsing staat op onze pagina over de kosten van een familierechtadvocaat.

Daarnaast betaalt u kosten die niet naar ons gaan. De rechtbank heft griffierecht: in 2026 bedraagt dat voor een natuurlijk persoon 341 euro, of 93 euro als u een toevoeging of een inkomensverklaring van de Raad voor Rechtsbijstand meestuurt. Bij het gerechtshof is dat 373 euro. Bij een eenzijdig verzoek komen daar de kosten van de deurwaarder voor het betekenen van het verzoekschrift bij.

Waarom kiest u voor een echtscheidingsadvocaat van Law & More?

U hebt bij ons één vast aanspreekpunt en korte lijnen. Wij hebben geen secretariaat, dus u spreekt direct met de advocaat die uw zaak doet.

Onze advocaten personen- en familierecht werken vanuit Eindhoven en Amsterdam en staan ook cliënten met een internationale achtergrond bij. Wij zeggen vooraf wat wij verwachten, welke stukken nodig zijn en welke stappen wij zetten. Wilt u weten waar u staat, dan maakt u een afspraak voor een eerste gesprek.

Veelgestelde vragen over de echtscheidingsadvocaat