Bestuursrecht in Nederland

In de meeste gevallen heeft u zes weken vanaf de bekendmaking van het besluit om bezwaar te maken. Houd die termijn scherp in de gaten: een bezwaarschrift dat te laat wordt ingediend, wordt in beginsel niet-ontvankelijk verklaard, ongeacht hoe sterk uw argumenten zijn.

Bezwaar maakt u bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen; dat orgaan heroverweegt zijn eigen besluit. Bent u het met de beslissing op bezwaar niet eens, dan stelt u beroep in bij de rechtbank, die toetst of het besluit rechtmatig tot stand is gekomen.

In de regel niet: het besluit blijft tijdens de procedure gewoon van kracht. Is er haast bij, dan kunt u de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening vragen om het besluit tijdelijk te schorsen.

Ja, in de bezwaarfase is bijstand van een advocaat niet verplicht. Toch is professionele hulp vaak verstandig: een goed onderbouwd bezwaarschrift met een sterke motivering vergroot uw kansen aanzienlijk.

U kunt bezwaar maken tegen de weigering en daarna beroep instellen. Wij beoordelen of de weigering juridisch houdbaar is en voeren de procedure om de vergunning alsnog te verkrijgen.

Bij een last onder dwangsom moet u een geldbedrag betalen als u een overtreding niet binnen de gestelde termijn beëindigt. Bij bestuursdwang voert het bestuursorgaan de maatregel zelf uit en verhaalt het de kosten op u.

Een voorlopige voorziening is een spoedmaatregel die u aan de voorzieningenrechter kunt vragen om een besluit tijdelijk te schorsen totdat in de hoofdzaak is beslist. Dat is vooral zinvol wanneer een besluit onomkeerbare gevolgen dreigt te hebben.

Dat verschilt per zaak. Een bezwaarprocedure duurt doorgaans enkele maanden; een beroep bij de rechtbank kan langer lopen. Wij geven u vooraf een realistische inschatting voor uw situatie.

Nadeelcompensatie is een vergoeding voor schade die u lijdt door rechtmatig overheidshandelen, bijvoorbeeld door wegwerkzaamheden of een wijziging van het bestemmingsplan. Wij beoordelen of u recht heeft op vergoeding en dienen het verzoek in.

Op grond van de Wet open overheid kunt u informatie bij de overheid opvragen. Weigert een bestuursorgaan die informatie ten onrechte te verstrekken, dan kunnen wij dat via bezwaar en beroep aanvechten.

Een bestuurlijke boete is een geldstraf die een bestuursorgaan zelf kan opleggen wegens overtreding van wettelijke regels, zonder tussenkomst van de strafrechter. De boete moet evenredig zijn aan de overtreding, en daartegen kunnen wij verweer voeren.

Een bestuursorgaan is een orgaan van een openbaar lichaam, of een persoon of college met openbaar gezag, zoals een gemeente, een provincie, een minister of het college van burgemeester en wethouders. Het bestuursorgaan neemt de besluiten waartegen u kunt opkomen.

Krijgt u gelijk, dan kan de rechter het bestuursorgaan veroordelen tot vergoeding van uw proceskosten en kunt u het betaalde griffierecht terugkrijgen. De hoogte van die vergoeding is wettelijk forfaitair vastgesteld.

Op grond van de Wet Bibob kan de overheid een vergunning weigeren of intrekken als er ernstig gevaar bestaat dat die wordt misbruikt voor strafbare feiten. Wij staan u bij in het reageren op een Bibob-onderzoek en in het aanvechten van een negatief besluit.

Omdat de termijnen kort zijn en de procedures formeel, is het verstandig advies te vragen zodra u een besluit ontvangt waarmee u het niet eens bent. Hoe vroeger wij meekijken, hoe groter de kans op een goede afloop.

Alleen wie belanghebbende is, kan bezwaar en beroep instellen. Artikel 1:2 Awb omschrijft de belanghebbende als degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. Dat belang moet objectief bepaalbaar, actueel en persoonlijk zijn: een louter afgeleid of hypothetisch belang volstaat niet. Voor omwonenden speelt daarbij vooral of zij vanaf hun perceel zicht hebben op de activiteit of daarvan hinder ondervinden.

Dat zijn de normen waaraan het handelen van een bestuursorgaan moet voldoen, deels gecodificeerd in de Awb en deels ongeschreven. De belangrijkste zijn het zorgvuldigheidsbeginsel van artikel 3:2 Awb, het motiveringsbeginsel van artikel 3:46 Awb, het evenredigheidsbeginsel van artikel 3:4 Awb, en daarnaast het vertrouwensbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het verbod van willekeur. In de praktijk sneuvelen besluiten vaker op deze beginselen dan op de vraag of het bestuursorgaan wel bevoegd was.

De bestuursrechter beoordeelt of een maatregel geschikt is om het beoogde doel te bereiken, of zij niet verder gaat dan noodzakelijk, en of de gevolgen voor de betrokkene in verhouding staan tot dat doel. De toetsing aan artikel 3:4 Awb is de laatste jaren indringender geworden, waardoor er meer ruimte is om ingrijpende maatregelen als een sluiting of een intrekking van een vergunning met succes aan te vechten.

U kunt het bestuursorgaan schriftelijk in gebreke stellen. Beslist het daarna niet binnen twee weken, dan gaat een dwangsom lopen en kunt u rechtstreeks beroep instellen wegens het niet tijdig nemen van een besluit. De hoogte van de dwangsom loopt op met het aantal dagen en kent een wettelijk maximum; dat bedrag wordt periodiek geïndexeerd.

Artikel 7:10 Awb geeft het bestuursorgaan zes weken na afloop van de bezwaartermijn om te beslissen, of twaalf weken wanneer een adviescommissie is ingesteld. Die termijn kan met zes weken worden verdaagd en daarna alleen nog met uw instemming worden verlengd.

Bij belangrijke besluiten wordt eerst een ontwerpbesluit ter inzage gelegd volgens de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Awb. U kunt dan binnen zes weken een zienswijze indienen. Dat is geen vrijblijvende stap: wie geen zienswijze indient, kan later in beroep vaak niet meer opkomen tegen onderdelen waarover hij zich niet heeft uitgelaten.

Constateert de rechter een gebrek in een besluit, dan kan hij het bestuursorgaan op grond van artikel 8:51a Awb in de gelegenheid stellen dat gebrek te herstellen terwijl de procedure loopt. Dat voorkomt dat de zaak helemaal opnieuw moet worden gedaan, maar het betekent ook dat een geconstateerd gebrek niet automatisch tot vernietiging leidt.

Dat hangt af van het onderwerp. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelt onder meer over omgevings-, vergunning- en vreemdelingenzaken. De Centrale Raad van Beroep behandelt zaken over sociale zekerheid en ambtenarenrecht. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven is bevoegd in economisch bestuursrecht, zoals mededinging en markttoezicht.