Gepubliceerd op 20 januari 2021 · Laatst bijgewerkt op 30 september 2026
Inhoudsopgave
In 10 stappen scheiden: zo regelt u het
Een echtscheiding regelt u in Nederland altijd via de rechtbank, en alleen een advocaat kan het verzoekschrift indienen. Het is een ingrijpende beslissing die ook veel praktische zaken met zich meebrengt: u regelt uw bezittingen, schulden, pensioen en eventuele alimentatie, en bij kinderen stelt u samen een ouderschapsplan op. Hieronder leest u de tien stappen die u doorloopt, van de scheidingsmelding tot de inschrijving van de echtscheiding bij de burgerlijke stand.
Stap 1: hoe meldt u uw partner dat u gaat scheiden?
U vertelt uw partner eerst zelf dat u wilt scheiden. Dit heet de scheidingsmelding. Doe dit het liefst persoonlijk en leg uit waarom u tot deze beslissing bent gekomen. Beschuldig elkaar niet en houd de communicatie zo goed mogelijk. Zo beperkt u de kans op een vechtscheiding.
Kunt u goed met elkaar communiceren? Dan kunt u samen scheiden met één advocaat die u beiden begeleidt. Verloopt de communicatie moeizaam, dan heeft ieder van u een eigen advocaat nodig.
Stap 2: kiest u een advocaat of een mediator?
Alleen een advocaat mag het verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank indienen; de rechter spreekt de scheiding vervolgens uit. Of u kiest voor één scheidingsadvocaat of mediator, of voor twee eigen advocaten, hangt af van hoe u wilt scheiden. Bij mediation begeleidt één advocaat-mediator u samen. Schakelt u ieder een eigen advocaat in, dan staat u tegenover elkaar in de procedure; die duurt dan meestal langer en kost meer.
Stap 3: welke gegevens en documenten heeft u nodig?
Voor de echtscheidingsprocedure verzamelt u een aantal persoonlijke gegevens van uzelf, uw partner en eventuele kinderen: de huwelijksakte, geboorteakten van de kinderen, BRP-uittreksels van de gemeente, een uittreksel uit het gezagsregister en eventuele huwelijkse voorwaarden. Zijn er in uw situatie meer stukken nodig, dan laat uw advocaat u dat weten.
Stap 4: hoe brengt u bezittingen en schulden in kaart?
U brengt samen met uw partner alle bezittingen en schulden in kaart en verzamelt de bewijsstukken. Denk aan het eigendomsbewijs van uw huis en de hypotheekakte, en verder aan een kapitaalverzekering, lijfrentepolissen, beleggingen, bank- en spaarafschriften en de aangiften inkomstenbelasting van de afgelopen jaren. Ook stelt u een inboedellijst op waarin u vastlegt wie wat krijgt.
Stap 5: hoe wordt kinder- of partneralimentatie bepaald?
Afhankelijk van uw financiële situatie betaalt een van u kinderalimentatie of partneralimentatie. Om dat te bepalen, brengt u de inkomensgegevens en vaste lasten van beide partijen in kaart. Op basis daarvan maakt uw advocaat of mediator een alimentatieberekening.
Stap 6: wat gebeurt er met uw pensioen?
Een scheiding raakt ook uw pensioen. Verzamel daarom bewijsstukken van alle pensioenaanspraken die u en uw partner hebben opgebouwd. Vervolgens maakt u afspraken over de verdeling, bijvoorbeeld via de wettelijke verevening of via conversie. Uw pensioenfonds kan u helpen bij het maken van deze keuze.
Stap 7: wat staat er in het ouderschapsplan?
Heeft u samen met uw (ex-)partner kinderen, dan stelt u samen een ouderschapsplan op. Dit plan dient u samen met het verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank. In het plan legt u onder meer vast:
- hoe u de zorg- en opvoedtaken verdeelt;
- hoe u elkaar informeert en raadpleegt over belangrijke gebeurtenissen voor de kinderen en over hun vermogen;
- hoe u de kosten van verzorging en opvoeding verdeelt.
Betrek uw kinderen bij het opstellen van het ouderschapsplan. Uw advocaat kan dit plan samen met u opstellen, zodat het voldoet aan de eisen die de rechtbank stelt.
Stap 8: hoe dient u het verzoekschrift in?
Zodra alle afspraken vaststaan, stelt uw gezamenlijke advocaat of uw eigen advocaat het verzoekschrift tot echtscheiding op en dient dit in bij de rechtbank. Bij een eenzijdig verzoek krijgt uw partner een termijn om verweer te voeren, waarna de rechtbank een zitting plant. Bij een gezamenlijk verzoek dient uw advocaat het verzoekschrift in en is in de meeste gevallen geen zitting nodig.
Stap 9: wat gebeurt er tijdens de mondelinge behandeling?
Bij een mondelinge behandeling verschijnt u samen met uw advocaat bij de rechtbank. U krijgt de gelegenheid om uw kant van het verhaal te vertellen en de rechter kan u vragen stellen. Heeft de rechter voldoende informatie, dan sluit hij de zitting en geeft hij aan binnen welke termijn hij uitspraak doet.
Stap 10: wanneer is de echtscheiding definitief?
Bent u het niet eens met de uitspraak? Dan kunt u binnen drie maanden na de uitspraak hoger beroep instellen (niet opnieuw gecontroleerd, gangbare appeltermijn). Na deze drie maanden wordt de beslissing onherroepelijk en kan de echtscheiding worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand; pas dan is zij definitief. Wilt u niet wachten? Dan ondertekenen u en uw partner een akte van berusting, die uw advocaat opstelt.
Met deze akte geeft u aan dat u instemt met de echtscheidingsbeslissing en geen hoger beroep instelt. U hoeft dan de termijn van drie maanden niet af te wachten en kunt de echtscheiding direct laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand.
Samengevat
- U meldt de scheiding eerst zelf aan uw partner en schakelt daarna een advocaat of mediator in.
- U verzamelt gegevens over uw bezittingen, schulden, pensioen en eventuele alimentatie.
- Heeft u kinderen, dan stelt u samen een ouderschapsplan op.
- Uw advocaat dient het verzoekschrift in; bij een eenzijdig verzoek volgt een mondelinge behandeling.
- Na de uitspraak loopt een beroepstermijn van drie maanden, tenzij u een akte van berusting ondertekent.
Veelgestelde vragen
Moet u voor een echtscheiding altijd naar de rechter?
Ja. Alleen de rechter spreekt de echtscheiding uit en alleen een advocaat kan het verzoekschrift indienen. Dit geldt ook als u en uw partner het over alles eens zijn.
Kunt u samen één advocaat of mediator inschakelen?
Dat kan, zolang u en uw partner goed met elkaar blijven communiceren. Lukt dat niet, dan heeft ieder van u een eigen advocaat nodig; de procedure duurt dan meestal langer.
Is een zitting bij de rechtbank altijd nodig?
Nee. Bij een gezamenlijk verzoek dient uw advocaat het verzoekschrift in en is meestal geen zitting nodig. Bij een eenzijdig verzoek krijgt uw partner eerst de gelegenheid om verweer te voeren, waarna er wel een mondelinge behandeling volgt.
Wat als u het niet eens bent met de uitspraak?
U kunt binnen drie maanden na de uitspraak hoger beroep instellen. Wilt u dat niet, dan ondertekenen u en uw partner een akte van berusting, zodat de echtscheiding direct kan worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.
Heeft u hulp nodig bij uw echtscheiding of heeft u nog vragen over de procedure? De advocaten van Law & More zijn gespecialiseerd in personen- en familierecht en begeleiden u, desgewenst samen met uw partner, door het hele scheidingsproces heen.
Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.
