Voorwaardelijke straf en proeftijd

Een voorwaardelijke straf wordt wel opgelegd maar niet uitgevoerd, op voorwaarde dat de veroordeelde zich tijdens een proeftijd aan de gestelde voorwaarden houdt. Zij geeft de rechter de mogelijkheid de ernst van het feit te markeren en tegelijk detentie te vermijden en toezicht te houden.

Wettelijke basis

Artikel 14a Sr maakt het mogelijk een straf geheel of gedeeltelijk voorwaardelijk op te leggen. Artikel 14b Sr regelt de proeftijd, in beginsel ten hoogste drie jaar en langer bij ernstig gevaar voor herhaling van een misdrijf tegen personen. Artikel 14c Sr bevat de algemene voorwaarde dat geen strafbaar feit wordt gepleegd, en de bijzondere voorwaarden die de rechter kan stellen, van reclasseringstoezicht en een contact- of locatieverbod tot behandeling en het vergoeden van de schade.

Hoe het in de praktijk werkt

De proeftijd begint zodra het vonnis onherroepelijk is. Bijzondere voorwaarden worden begeleid door de reclassering, die aan het openbaar ministerie rapporteert. Wordt een voorwaarde overtreden, dan kan de officier tenuitvoerlegging vorderen; de rechter beslist dan of hij die geheel, gedeeltelijk of niet beveelt, en kan ook de voorwaarden wijzigen of de proeftijd verlengen.

Waar het misgaat

Een nieuw strafbaar feit in de proeftijd is de bekendste aanleiding, maar overtreding van de bijzondere voorwaarden levert er evenveel op: gemiste afspraken bij de reclassering, een behandeling die wordt afgebroken of een contactverbod dat op een familiefeest wordt genegeerd. Verder geldt de algemene voorwaarde voor elk strafbaar feit, ook een licht feit vlak vóór het einde van de proeftijd. Ten derde moet een verdachte die vergaande voorwaarden aanvaardt om detentie te vermijden er jaren mee kunnen leven.

Verwante begrippen

Taakstraf, voorlopige hechtenis en ontneming.

Is tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke straf gevorderd? Onze strafrechtadvocaten voeren de zitting en pleiten voor wijziging in plaats van tenuitvoerlegging.

Wilt u dieper op dit onderwerp ingaan? Lees ons uitgebreide artikel Wat is voorwaardelijke straf en wat zijn de gevolgen bij overtreding?.