Een ontnemingsmaatregel verplicht een veroordeelde het voordeel dat hij door strafbare feiten heeft verkregen aan de Staat te betalen. Zij is geen straf maar een maatregel die de financiële situatie herstelt, en in de praktijk vaak het zwaarste onderdeel van een strafzaak.
Wettelijke basis
Artikel 36e Sr geeft de rechter de bevoegdheid het wederrechtelijk verkregen voordeel te schatten en een betalingsverplichting op te leggen. De vordering wordt behandeld in een aparte procedure, na of naast de strafzaak. Betreft de veroordeling een misdrijf waarop een geldboete van de vijfde categorie is gesteld, dan kan de schatting zich uitstrekken tot voordeel uit andere feiten waarvoor voldoende aanwijzingen bestaan, en juist dat maakt de maatregel zo verstrekkend.
Hoe het in de praktijk werkt
De officier baseert de vordering op een financieel rapport, meestal een kasopstelling waarin onverklaarde uitgaven en vermogensgroei worden afgezet tegen bekende legale inkomsten. De verdediging bestrijdt de methode en de afzonderlijke posten: kosten die rechtstreeks met het feit samenhangen moeten in mindering komen, en inkomsten waarvan de herkomst wordt aangetoond horen uit de berekening. De rechter kan het bedrag matigen wegens beperkte draagkracht, al wordt dat verweer in de praktijk vaak naar de executiefase verwezen.
Waar het misgaat
Verdachten richten zich op de strafzaak en laten de ontnemingsprocedure liggen, waardoor het financieel rapport grotendeels onweersproken blijft. Stukken die legale inkomsten aantonen – leningen binnen de familie, verkoop van een auto, werk in het buitenland – zijn jaren later nauwelijks te reconstrueren. Een tweede punt is het beslag: vermogen wordt vroeg in het onderzoek bevroren, en dat beslag aanvechten is een aparte stap die niet vanzelf gebeurt.
Verwante begrippen
Voorwaardelijke straf, dagvaarding en verdachte.
Loopt er een ontnemingsvordering of ligt er beslag op uw vermogen? Onze strafrechtadvocaten onderzoeken de berekening en voeren de procedure.
