Een besluit is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan die een publiekrechtelijke rechtshandeling inhoudt. Die omschrijving is de toegangspoort tot het bestuursrecht: alleen tegen een besluit kunt u bezwaar maken en beroep instellen. Wat geen besluit is, valt buiten de bestuursrechtelijke rechtsbescherming.
Wettelijke basis
Artikel 1:3 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht geeft de definitie. Lid 2 onderscheidt de beschikking, het besluit dat niet van algemene strekking is, zoals een vergunning of een subsidievaststelling. Artikel 1:1 bepaalt wie bestuursorgaan is: een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of een ander persoon of college met openbaar gezag bekleed. Artikel 8:1 koppelt het beroepsrecht uitdrukkelijk aan het besluitbegrip. Artikel 6:2 stelt de schriftelijke weigering om een besluit te nemen en het niet tijdig beslissen met een besluit gelijk, zodat ook stilzitten aanvechtbaar is.
Hoe het in de praktijk werkt
De toets verloopt in stappen. Gaat het om een schriftelijke beslissing? Komt die van een bestuursorgaan? Is zij op rechtsgevolg gericht, verandert er dus iets aan iemands rechten of plichten? Een vergunning, een handhavingsbesluit, een subsidiebeschikking en een uitkeringsbeslissing voldoen. Een brief waarin het bestuursorgaan alleen zijn standpunt toelicht of feitelijk handelen aankondigt, meestal niet. Bij twijfel is de vermelding van een rechtsmiddelenclausule onder de brief een sterke aanwijzing, al is die vermelding op zichzelf niet doorslaggevend.
Waar het misgaat
De klassieke valkuil is de brief die als informatief oogt maar wel degelijk een besluit is; wie daar geen bezwaar tegen maakt, is na zes weken te laat en kan het rechtsgevolg niet meer aanvechten. Omgekeerd wordt vaak bezwaar gemaakt tegen feitelijke mededelingen, waarna het bezwaar niet-ontvankelijk wordt verklaard. Een derde probleem is de zuivere schadebesluit- en subsidievraag, waarbij de grens tussen publiekrecht en burgerlijk recht onduidelijk is en de verkeerde rechter wordt aangezocht.
Verwante begrippen
Het besluitbegrip hangt samen met de belanghebbende, die als tweede toegangsvoorwaarde geldt, en met het bezwaarschrift als eerste stap in de procedure.
Twijfelt u of een brief een besluit is? Onze bestuursrecht advocaten beoordelen het en bewaken de termijn.
