Huwelijkse voorwaarden zijn notariële afspraken waarmee echtgenoten of geregistreerd partners afwijken van het wettelijke huwelijksvermogensregime. Zij kunnen vóór het huwelijk worden gemaakt of op elk moment daarna.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De artikelen 1:114 BW en volgende eisen een notariële akte; in een andere vorm hebben de afspraken geen werking. De akte wordt ingeschreven in het openbare huwelijksgoederenregister bij de rechtbank, en pas vanaf die inschrijving kunnen zij aan derden zoals schuldeisers worden tegengeworpen.
Voor voorwaarden die tijdens een bestaand huwelijk worden gemaakt is sinds 2012 geen rechterlijke goedkeuring meer nodig, maar de notaris beoordeelt wel of schuldeisers worden benadeeld.
Wat er meestal wordt geregeld
De twee gangbare modellen zijn koude uitsluiting, waarbij ieder zijn eigen vermogen en schulden houdt, en een periodiek verrekenbeding, waarbij de echtgenoten afspreken jaarlijks te verrekenen wat van het inkomen is overgespaard. Ook een finaal verrekenbeding bij echtscheiding komt veel voor, vaak gecombineerd met een uitsluiting van de onderneming als een van beiden een bedrijf heeft.
Sinds 1 januari 2018 is het wettelijke uitgangspunt al een beperkte gemeenschap: voorhuwelijks vermogen en schulden, en giften en erfenissen, blijven privé. Dat maakt de reden voor huwelijkse voorwaarden smaller, maar niet overbodig, zeker niet bij een onderneming, een familiale schenking of een ongelijke schuldpositie.
Waar het misgaat
Het periodiek verrekenbeding is de klassieke valkuil. Vrijwel niemand verrekent daadwerkelijk elk jaar, en de wet verbindt daaraan een zwaar gevolg: bij echtscheiding wordt het vermogen behandeld alsof er toch een gemeenschap was, precies de uitkomst die de voorwaarden moesten voorkomen. Wie zo’n beding heeft, moet het jaarlijks uitvoeren en vastleggen, of de akte laten aanpassen.
Verwante begrippen
Zie ook gemeenschap van goederen, echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek en partneralimentatie.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Huwelijkse voorwaarden of niet? Juridische en financiële gevolgen bij scheiding in Nederland, Scheiden met huwelijkse voorwaarden: wat betekenen uw afspraken?, Scheiden en de rol van huwelijkse voorwaarden: Checklist voor ondernemers.
Lees meer over ons familierecht.
