Verdachte

Verdachte is degene tegen wie uit feiten en omstandigheden een redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit voortvloeit. Het moment waarop iemand die status krijgt is bepalend: vanaf dat moment gelden wettelijke rechten, en vanaf dat moment binden de regels over verhoor, aanhouding en dwangmiddelen de opsporing.

Wettelijke basis

Artikel 27 Sv omschrijft de verdachte. Artikel 27c Sv verplicht de politie hem mee te delen waarvan hij wordt verdacht en welke rechten hij heeft, en de artikelen 28 en volgende geven recht op een advocaat, zowel vóór als tijdens het verhoor, ter uitvoering van Richtlijn 2013/48/EU. Het Wetboek van Strafvordering is vervangen door een nieuw wetboek, in februari 2026 aangenomen en in maart 2026 gepubliceerd; inwerkingtreding is voorzien op 1 april 2029, dus tot die tijd geldt de huidige nummering.

Hoe het in de praktijk werkt

De verdenking moet berusten op concrete feiten, niet op een onderbuikgevoel, een nationaliteit of een plaats. Uitgenodigd worden voor een gesprek op het bureau maakt iemand nog geen verdachte, maar de aard van de vragen doorgaans wel. Wie als verdachte wordt verhoord heeft recht op overleg met een advocaat vooraf en op bijstand tijdens het verhoor; bij aangehouden verdachten loopt dat automatisch via de piketregeling.

Waar het misgaat

De meest gemaakte fout is praten. Mensen leggen de politie uit hoe het zit in de veronderstelling dat opheldering de zaak beëindigt, en leveren een verklaring op die later niet meer is terug te nemen. Een tweede probleem is het informele gesprek: getuigen die tijdens dat gesprek verdachte worden moeten op dat moment de cautie krijgen, en verklaringen die daarna zonder cautie zijn afgelegd kunnen worden uitgesloten. Ten derde beseffen bestuurders die in een toezichtstraject worden gehoord vaak niet dat het gesprek strafrechtelijk is geworden.