Dagvaarding

De dagvaarding is het stuk waarmee de officier van justitie een verdachte oproept om voor de strafrechter te verschijnen. Kern ervan is de tenlastelegging: de omschrijving van wat de verdachte wordt verweten, wanneer en waar. De rechter mag alleen veroordelen voor wat is ten laste gelegd, zodat de tenlastelegging de hele omvang van het proces bepaalt.

Inhoudsopgave

Wettelijke basis

Artikel 258 Sv regelt het aanbrengen van de zaak en artikel 261 Sv stelt de eisen aan de tenlastelegging: een duidelijke opgave van het feit, met tijd en plaats en de wettelijke voorschriften. Artikel 265 Sv verlangt dat de dagvaarding ten minste tien dagen vóór de zitting wordt betekend. Een tenlastelegging die onduidelijk, innerlijk tegenstrijdig of onvoldoende feitelijk is, kan nietig worden verklaard.

Hoe het in de praktijk werkt

De officier legt vaak cumulatief of subsidiair ten laste, zodat de rechter kan veroordelen voor een lichter feit als het primaire niet bewezen wordt. Vóór de zitting heeft de verdediging recht op het dossier en kan zij de officier, of op een regiezitting de rechtbank, verzoeken getuigen te horen of een deskundige te benoemen. Tijdig ingediende verzoeken worden welwillender beoordeeld dan verzoeken op de zittingsdag.

Waar het misgaat

Dagvaardingen gaan naar het adres in de basisregistratie, en verdachten die zijn verhuisd zonder inschrijving horen pas van een veroordeling als de executie begint. De appeltermijn is dan allang verstreken en herstel is moeizaam. Een tweede punt is de termijn voor getuigenverzoeken, die vóór de zitting ligt; een te laat verzoek wordt aan een strengere maatstaf getoetst. Ten derde wordt een verdachte die niet verschijnt bij verstek berecht, waarbij de rechter alleen op het dossier beslist.