Gepubliceerd op 8 december 2024 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Na een adoptie is een minderjarig kind juridisch uw zoon of dochter, met dezelfde rechten en plichten als een biologisch kind. De rechtbank spreekt de adoptie alleen uit als die in het belang van het kind is en aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, zoals minstens een jaar verzorging en opvoeding (artikel 1:228 BW).
Inhoudsopgave
Wat houdt minderjarige adoptie in?
Bij adoptie wordt een kind juridisch de zoon of dochter van de adoptieouders. De rechtbank spreekt de adoptie uit op verzoek van één persoon of van twee personen samen, volgens artikel 1:227 BW. Met de adoptie eindigt de juridische band met de biologische ouder of ouders, en komt het kind volledig in uw gezin te horen.
Vragen twee personen samen de adoptie aan, dan moeten zij op het moment van het verzoek al minstens drie aaneengesloten jaren met elkaar hebben samengeleefd. Bij stiefouderadoptie geldt deze termijn niet als het kind tijdens de relatie is geboren of verwekt.
Wanneer wordt voor adoptie gekozen?
Minderjarige adoptie komt onder meer voor bij:
- Stiefouderadoptie, waarbij een stiefouder het kind van zijn of haar partner adopteert;
- Adoptie uit pleegzorg, als pleegouders al langere tijd voor een kind zorgen;
- Adoptie na eerdere opname uit het buitenland, bijvoorbeeld wanneer een kind al in Nederland is opgenomen via een lopende interlandelijke procedure.
Adoptie biedt het kind een stabiele en beschermde positie, met duidelijke afspraken over de ouderlijke verantwoordelijkheid. Ouderlijke rechten en plichten gaan na de adoptie volledig over op u.
Kunt u nog een kind uit het buitenland adopteren?
Sinds 21 mei 2024 start de Nederlandse overheid geen nieuwe interlandelijke adoptieprocedures meer. Procedures die op die datum al liepen, mogen worden afgerond tot uiterlijk eind 2030; daarna is het adopteren van een kind uit het buitenland niet meer mogelijk.
Aan welke voorwaarden moet u voldoen?
Niet iedereen kan zomaar een adoptie aanvragen. Volgens artikel 1:228 BW gelden onder meer deze voorwaarden:
- U heeft het kind al minstens één jaar verzorgd en opgevoed;
- De adoptie is aantoonbaar in het belang van het kind;
- Geen van de ouders maakt bezwaar tegen de adoptie, tenzij de rechter dat bezwaar terzijde schuift, bijvoorbeeld bij verwaarlozing of een ernstig misdrijf;
- Is het kind twaalf jaar of ouder, dan hoort de rechter het kind voordat hij beslist.
Dit zijn de hoofdlijnen; de rechtbank beoordeelt elk verzoek op maat.
Hoe verloopt de procedure?
U dient een verzoekschrift in bij de rechtbank, de Raad voor de Kinderbescherming adviseert meestal, en na een besloten zitting beslist de rechtbank in een beschikking. Het adoptieproces kent doorgaans deze stappen:
- Onderzoek en advies: wij beoordelen uw situatie en de haalbaarheid van het verzoek;
- Verzoekschrift: wij dienen een onderbouwd verzoek in bij de rechtbank;
- Advies van de Raad voor de Kinderbescherming: de Raad adviseert de rechtbank vaak over het belang van het kind;
- Zitting: tijdens een besloten zitting lichten wij uw verzoek toe; is het kind twaalf jaar of ouder, dan wordt het gehoord;
- Beschikking: wijst de rechtbank het verzoek toe, dan is het kind vanaf dat moment officieel uw zoon of dochter en krijgt het kind een nieuwe geboorteakte.
Maakt een ouder bezwaar of stelt de rechtbank een nader onderzoek in, dan duurt de procedure langer. Zonder bezwaar verloopt de zaak doorgaans voorspelbaarder.
Wat kunnen wij voor u doen bij de adoptie van een minderjarig kind?
Wij onderzoeken eerst of uw verzoek haalbaar is en zetten pas daarna de procedure in gang:
- Wij toetsen of u voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 1:227 en 1:228 BW, zoals drie jaar samenleven bij een gezamenlijk verzoek en een jaar verzorging en opvoeding.
- Wij stellen het verzoekschrift op en voegen de stukken bij die uw band met het kind onderbouwen.
- Wij bereiden u voor op het onderzoek en het advies van de Raad voor de Kinderbescherming.
- Wij voeren het woord op de besloten zitting en reageren op een eventueel bezwaar van een biologische ouder (artikel 1:228 lid 2 BW).
- Wij adviseren over de gevolgen van de adoptie voor gezag, achternaam en erfrecht.
Samengevat
- Adoptie maakt een kind juridisch uw zoon of dochter en beëindigt de band met de biologische ouder(s);
- De rechtbank toetst het verzoek aan artikel 1:227 en 1:228 BW;
- U heeft het kind doorgaans al minstens één jaar verzorgd en opgevoed;
- De Raad voor de Kinderbescherming adviseert meestal over het verzoek;
- Sinds 21 mei 2024 start Nederland geen nieuwe interlandelijke adoptieprocedures meer;
- Bij bezwaar van een ouder beoordeelt de rechter of dat bezwaar terecht is.
Veelgestelde vragen
Verandert de achternaam van het kind door adoptie?
De rechtbank kan hierover beslissen als onderdeel van de adoptiebeschikking; dit hangt af van uw situatie.
Kan ik nog een kind uit het buitenland adopteren?
Voor nieuwe interlandelijke procedures niet: die zijn sinds 21 mei 2024 stopgezet. Liep uw procedure al voor die datum, dan kunt u deze in beginsel voortzetten tot eind 2030.
Moeten de biologische ouders altijd instemmen?
In beginsel mogen zij geen bezwaar maken, maar de rechter kan een bezwaar terzijde schuiven als dat in het belang van het kind is, bijvoorbeeld bij verwaarlozing.
Meer over de voorwaarden en de procedure leest u in onze gids adoptie in Nederland.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina familierecht advocaat.
