Online reputatieschade: welke juridische stappen kunt u zetten tegen onrechtmatige berichten en reviews?

Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 12 oktober 2026

Tegen onrechtmatige berichten, valse reviews en lasterlijke posts kunt u juridisch optreden: u kunt verwijdering, rectificatie en schadevergoeding eisen op grond van de onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). De belangrijkste uitzondering is eerlijke kritiek: een negatieve maar feitelijk onderbouwde review of mening valt onder de vrijheid van meningsuiting en moet u in de regel dulden.

Of een bericht onrechtmatig is, beslist de rechter na een afweging tussen uw recht op eer en goede naam en de vrijheid van meningsuiting van artikel 10 EVRM. Hieronder leest u welke stappen u kunt zetten, in welke volgorde, en waar de grenzen liggen.

Wanneer is een online bericht onrechtmatig?

Een bericht is onrechtmatig als het u ten onrechte in een kwaad daglicht stelt, bijvoorbeeld door onware feiten, beschuldigingen zonder steun in de feiten of onnodig grievende bewoordingen. Een mening of kritiek die een redelijke feitelijke basis heeft, is meestal niet onrechtmatig, ook als die hard is.

De grondslag is artikel 6:162 BW: wie inbreuk maakt op een recht of handelt in strijd met wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, is aansprakelijk voor de schade. De rechter kijkt bij uitlatingen onder meer naar:

• de aard van de beschuldiging en de ernst van de gevolgen voor u;
• de mate waarin de beweringen steun vinden in het beschikbare feitenmateriaal;
• de toon en formulering van het bericht;
• of het bericht een maatschappelijk belang dient;
• of u vooraf de gelegenheid kreeg om te reageren.

Voor bedrijven geldt hetzelfde kader als voor personen. Een ondernemer moet wel meer kritiek op producten en dienstverlening dulden, omdat consumenten hun ervaringen mogen delen. Meer over de grens tussen kritiek en onrechtmatigheid leest u in ons artikel over cancel culture, smaad en vrijheid van meningsuiting.

Wat is het verschil tussen smaad, laster en een onrechtmatige uitlating?

Smaad en laster zijn strafbare feiten uit het Wetboek van Strafrecht; een onrechtmatige uitlating is een civiel begrip. Voor verwijdering en schadevergoeding is de civiele route via artikel 6:162 BW meestal de belangrijkste.

• Smaad (artikel 261 Sr): opzettelijk iemands eer of goede naam aantasten door een bepaald feit te beweren, met het doel daaraan ruchtbaarheid te geven.
• Laster (artikel 262 Sr): smaad terwijl de dader weet dat het beweerde feit in strijd met de waarheid is.
• Eenvoudige belediging (artikel 266 Sr): een beledigende uitlating zonder dat een concreet feit wordt beweerd.

Deze delicten zijn klachtdelicten: de politie en het Openbaar Ministerie vervolgen alleen na een klacht van de benadeelde (artikel 269 Sr). Een aangifte levert geen verwijdering of schadevergoeding op; daarvoor blijft een civiele procedure nodig. Zie ook ons artikel over smaad en reputatieschade op sociale media.

Welke stappen zet u als eerste?

Leg eerst het bewijs vast en vraag daarna de plaatser en het platform om verwijdering. Pas als dat niets oplevert, volgt een sommatie en eventueel een procedure.

1. Bewijs vastleggen: maak schermafbeeldingen met datum, tijd en URL, en bewaar reacties en aantal keer gedeeld. Berichten kunnen snel verdwijnen.
2. Feiten toetsen: stel vast welke beweringen onjuist zijn en welk bewijs u daartegen heeft, zoals klantgegevens waaruit blijkt dat een reviewer nooit klant was.
3. Melden bij het platform: gebruik de meldprocedure van het platform. Onder de Digital Services Act (Verordening (EU) 2022/2065) moeten platforms een meldmechanisme hebben en gemotiveerd beslissen over meldingen van illegale inhoud.
4. Sommatie: een brief aan de plaatser met een concrete termijn om het bericht te verwijderen en eventueel te rectificeren.
5. Procedure: bij spoed een kort geding, anders een bodemprocedure bij de civiele rechter.

Reageer zakelijk en niet emotioneel op het bericht zelf. Een felle publieke reactie kan later in een procedure tegen u worden gebruikt en vergroot vaak de verspreiding.

Wat kunt u bij de rechter eisen?

U kunt een verbod, verwijdering, rectificatie en schadevergoeding vorderen. In kort geding kan de rechter binnen enkele weken een verwijderingsbevel geven, vaak met een dwangsom.

• Verwijdering en verbod: het bericht moet offline en mag niet opnieuw worden geplaatst.
• Rectificatie (artikel 6:167 BW): de plaatser moet een door de rechter vastgestelde correctie publiceren, op de manier die de rechter bepaalt.
• Schadevergoeding: vermogensschade, zoals aantoonbaar omzetverlies, en voor natuurlijke personen bij een aantasting van eer of goede naam ook immateriële schade (artikel 6:106 BW).
• Dwangsom: een bedrag per dag of per overtreding als het bevel niet wordt nageleefd.

Schadevergoeding vraagt bewijs van de schade en van het verband met het bericht. Omzetdaling alleen is niet genoeg; u moet aannemelijk maken dat die door het bericht komt. Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke persoon bekend bent geworden (artikel 3:310 BW). Voor een kort geding is snelheid wel van belang: wie maanden wacht, kan het spoedeisend belang verliezen.

Hoe achterhaalt u wie een anoniem bericht plaatste?

U kunt het platform vragen de identificerende gegevens van de plaatser af te geven; weigert het, dan kan de rechter dat bevelen. De maatstaf komt uit het arrest Lycos/Pessers van de Hoge Raad van 25 november 2005 (ECLI:NL:HR:2005:AU4019).

Volgens dat arrest kan een tussenpersoon verplicht zijn de gegevens af te geven als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

1. het is voldoende aannemelijk dat de informatie op zichzelf beschouwd jegens u onrechtmatig en schadelijk is;
2. u heeft een reëel belang bij de gegevens;
3. het is aannemelijk dat er in het concrete geval geen minder ingrijpende mogelijkheid is om de gegevens te achterhalen;
4. een afweging van de betrokken belangen (van u, het platform en de plaatser) brengt mee dat uw belang moet prevaleren.

Platforms geven gegevens zelden vrijwillig af, omdat zij onder de AVG een grondslag nodig hebben om persoonsgegevens te verstrekken. In de praktijk is daarom vaak een procedure nodig, waarbij het platform zelf de wederpartij is.

Wat kunt u doen tegen valse of misleidende reviews?

Een review van iemand die nooit klant was, of met aantoonbaar onjuiste feiten, kunt u laten verwijderen. Een negatieve review van een echte klant over zijn eigen ervaring moet u in de regel dulden, tenzij de bewoordingen onnodig grievend zijn.

Meld de review eerst bij het platform en onderbouw waarom deze in strijd is met de regels of de wet. Onder de DSA moet het platform zijn beslissing motiveren en een interne klachtenprocedure bieden. In Nederland houdt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) toezicht op de naleving van de DSA. Een uitgebreide uitleg vindt u in ons artikel over negatieve Google-reviews en valse recensies.

Kunt u zoekresultaten over uzelf laten verwijderen?

Als natuurlijk persoon kunt u een zoekmachine vragen zoekresultaten op uw naam te verwijderen op grond van het recht op gegevenswissing, het zogenoemde recht op vergetelheid (artikel 17 AVG). Dit recht geldt voor personen, niet voor bedrijven.

Het Hof van Justitie van de EU erkende dit recht in de zaak Google Spain (13 mei 2014, C-131/12). De zoekmachine weegt uw privacybelang af tegen het belang van het publiek bij de informatie; bij onjuiste, verouderde of niet meer relevante informatie slaagt een verzoek eerder. Wijst de zoekmachine het verzoek af, dan kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens of naar de rechter stappen. Let op: verwijdering uit zoekresultaten haalt de bronpagina zelf niet offline.

Waar let u op als ondernemer met reputatieschade?

• Leg elk bericht vast met datum, URL en bereik voordat u iets anders doet.
• Scheid onjuiste feiten van meningen: alleen de eerste categorie is meestal aan te pakken.
• Controleer in uw administratie of een reviewer werkelijk klant was.
• Gebruik de DSA-meldprocedure van het platform en bewaar de bevestiging.
• Houd een publieke reactie kort, feitelijk en zonder verwijten.
• Documenteer aantoonbare schade, zoals opgezegde opdrachten, als u schadevergoeding overweegt.

Wat kunnen wij voor u doen bij online reputatieschade?

• Beoordelen of een bericht of review onrechtmatig is, aan de hand van artikel 6:162 BW en de rechtspraak over vrijheid van meningsuiting.
• Een onderbouwde melding aan het platform en een sommatie aan de plaatser opstellen.
• Een kort geding voeren voor verwijdering, rectificatie of afgifte van identificerende gegevens, als advocaat civiel recht.
• Ondernemingen bijstaan bij reputatieschade door concurrenten of nepreviews, vanuit onze praktijk als advocaat ondernemingsrecht.
• Uw schade in kaart brengen en een vordering tot schadevergoeding onderbouwen, met bewaking van de termijnen.

Samengevat

• Een onrechtmatig online bericht kunt u laten verwijderen en rectificeren op grond van artikel 6:162 en 6:167 BW.
• Eerlijke kritiek met een feitelijke basis valt onder de vrijheid van meningsuiting en moet u meestal dulden.
• Gegevens van een anonieme plaatser kunt u opeisen als u voldoet aan de criteria uit Lycos/Pessers (ECLI:NL:HR:2005:AU4019).
• Platforms moeten onder de DSA meldingen behandelen en hun beslissing motiveren.
• Personen kunnen zoekresultaten laten verwijderen via het recht op vergetelheid (artikel 17 AVG).

Veelgestelde vragen

Moet een platform een onrechtmatig bericht verwijderen?

Een platform dat na een melding weet dat inhoud illegaal is en die niet snel verwijdert, kan zijn beschermde positie als tussenpersoon verliezen (artikel 6 DSA). Het platform toetst wel zelf; bij een geschil beslist de rechter.

Kan ik schadevergoeding krijgen voor een valse review?

Ja, als de review onrechtmatig is en u schade aantoont die door de review is veroorzaakt (artikel 6:162 BW). Het bewijs van het verband tussen review en omzetverlies is in de praktijk het lastigste deel.

Heeft aangifte van smaad of laster zin?

Aangifte kan, omdat smaad en laster strafbaar zijn (artikelen 261 en 262 Sr) en een klacht vereisen. Een strafzaak leidt niet automatisch tot verwijdering of schadevergoeding; daarvoor is een civiele vordering nodig.

Geldt het recht op vergetelheid ook voor mijn bedrijf?

Nee. Artikel 17 AVG beschermt alleen natuurlijke personen. Een eenmanszaak die onder uw eigen naam handelt, kan wel onder de bescherming vallen voor zover de zoekresultaten over u als persoon gaan.

Hoe snel moet ik een kort geding starten?

Er geldt geen wettelijke termijn, maar u moet een spoedeisend belang hebben. Wie lang wacht nadat het bericht is ontdekt, loopt het risico dat de voorzieningenrechter dat belang niet meer aanneemt.