Gepubliceerd op 27 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026
Neemt de politie uw rijbewijs in na alcohol- of drugsgebruik, dan beslist de officier van justitie binnen tien dagen of u het terugkrijgt of dat het wordt ingehouden tot de strafzaak. Tegen die inhouding kunt u bij de rechtbank een verzoek om teruggave indienen; tegen een maatregel van het CBR maakt u bezwaar bij het CBR zelf.
Er lopen dan vaak twee sporen naast elkaar: een strafzaak bij het Openbaar Ministerie en een bestuursrechtelijke procedure bij het CBR. In dit artikel leest u welke grenzen gelden, wat er in elk spoor gebeurt en wanneer u wat kunt doen.
Inhoudsopgave
Welke grenzen gelden voor alcohol in het verkeer?
Ervaren bestuurders mogen niet rijden met meer dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht (0,5 promille). Voor beginnende bestuurders, die hun eerste rijbewijs korter dan vijf jaar hebben, ligt de grens op 88 microgram (0,2 promille), zo staat in artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW).
Wie boven de grens rijdt, pleegt een strafbaar feit. Bij lage waarden volgt meestal een strafbeschikking met een boete; bij hogere waarden een dagvaarding of zitting en vaak een ontzegging van de rijbevoegdheid. Meer hierover leest u in ons artikel over de gevolgen van rijden onder invloed.
Welke regels gelden voor drugs in het verkeer?
Sinds 1 juli 2017 gelden er voor de meest gebruikte drugs, zoals cannabis, cocaïne, amfetamine en MDMA, wettelijke grenswaarden in het bloed (artikel 8 lid 5 WVW). Er is dus geen algemene nultolerantie: per middel geldt een vastgestelde waarde.
Gebruikt u een combinatie van drugs, of drugs samen met alcohol, dan gelden veel lagere grenzen, die in de praktijk neerkomen op elke meetbare hoeveelheid. De politie kan een speekseltest afnemen; is die positief, dan volgt bloedonderzoek. Zie ook onder invloed van drugs in het verkeer.
Wanneer neemt de politie uw rijbewijs in?
De politie vordert uw rijbewijs in als u meer dan 1,3 promille alcohol heeft, of meer dan 0,8 promille als beginnende bestuurder (artikel 164 WVW). Ook als u weigert mee te werken aan een ademtest of bloedonderzoek, kan de politie uw rijbewijs direct innemen.
Vanaf dat moment mag u geen motorrijtuig meer besturen, ook niet voor uw werk. Wie toch rijdt, pleegt een nieuw strafbaar feit. Meer over deze stap leest u op de pagina rijbewijs ingevorderd.
Wat beslist de officier van justitie?
De politie stuurt uw rijbewijs naar de officier van justitie, die binnen tien dagen beslist of hij het teruggeeft of inhoudt. Houdt hij het in, dan moet hij de zaak binnen zes maanden aan de rechter voorleggen.
U kunt de rechtbank met een verzoekschrift vragen uw rijbewijs terug te geven (artikel 164 lid 8 WVW). De rechter toetst dan of de inhouding gerechtvaardigd is, bijvoorbeeld omdat een ontzegging van de rijbevoegdheid te verwachten is. Bezwaar maken bij de officier van justitie zelf is geen rechtsmiddel.
Welke maatregelen kan het CBR opleggen?
Los van de strafzaak meldt de politie u bij het CBR als u boven bepaalde waarden zit. Het CBR kan dan een educatieve maatregel of een onderzoek naar uw rijgeschiktheid opleggen.
| Maatregel | Beginnende bestuurder | Ervaren bestuurder |
|---|---|---|
| Lichte educatieve maatregel alcohol (LEMA) | vanaf 0,5 promille | vanaf 0,8 promille |
| Educatieve maatregel alcohol (EMA) | vanaf 0,8 promille | vanaf 1,0 promille |
| Onderzoek naar de rijgeschiktheid | vanaf 1,3 promille | vanaf 1,8 promille |
U betaalt de cursus of het onderzoek zelf. Werkt u niet mee, dan verklaart het CBR uw rijbewijs ongeldig. Tegen een besluit van het CBR kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij het CBR (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht). Lees meer over de CBR-procedure na een alcoholcontrole.
Welke straf kunt u verwachten?
De rechter kan een geldboete, een taakstraf of in ernstige gevallen een gevangenisstraf opleggen, met daarnaast een ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal vijf jaar (artikel 179 WVW). Het OM hanteert richtlijnen waarin de hoogte van de boete en de duur van de ontzegging oplopen met het promillage.
Een eerdere veroordeling, een ongeval of gevaarlijk rijgedrag leidt tot zwaardere straffen. De tijd dat uw rijbewijs al is ingehouden, wordt afgetrokken van een onvoorwaardelijke ontzegging. Het vroegere alcoholslotprogramma bestaat sinds 2015 niet meer.
Hoe kunt u zich verweren?
Verweer richt zich meestal op de manier waarop de meting is gedaan en op de procedure. De advocaat kijkt bijvoorbeeld of de ademanalyse volgens de voorschriften is uitgevoerd en of u op uw rechten bent gewezen.
- Is het ademanalyseapparaat goed gekalibreerd en zijn de twee metingen correct verricht?
- Bent u gewezen op uw recht op een bloedonderzoek als alternatief of tegenonderzoek?
- Is bij drugs het bloed tijdig afgenomen en is de analyse door een erkend laboratorium gedaan?
- Was de staandehouding rechtmatig en klopt het proces-verbaal met de feiten?
Waar let u op na een inname van uw rijbewijs?
- Rijd niet, ook niet kort of voor werk, zolang uw rijbewijs is ingevorderd of ingehouden.
- Vraag het proces-verbaal en de meetgegevens op.
- Noteer de datum van de inname; de officier beslist binnen tien dagen.
- Maak binnen zes weken bezwaar tegen een besluit van het CBR als u het daar niet mee eens bent.
- Betaal een strafbeschikking niet zonder advies; met betalen aanvaardt u haar en komt zij op uw strafblad. Verzet kan binnen veertien dagen (artikel 257e Sv).
Wat kunnen wij voor u doen bij rijden onder invloed?
Onze advocaten verkeersstrafrecht staan u bij in de strafzaak en in de procedure bij het CBR.
- Wij dienen bij de rechtbank een verzoek om teruggave van uw rijbewijs in op grond van artikel 164 lid 8 WVW.
- Wij controleren het proces-verbaal, de ademanalyse en het bloedonderzoek op vormfouten.
- Wij beoordelen een strafbeschikking en tekenen zo nodig binnen twee weken verzet aan.
- Wij maken binnen zes weken bezwaar tegen een besluit van het CBR.
- Wij verdedigen u bij de officier van justitie of de politierechter.
Samengevat
- De alcoholgrens is 0,5 promille, of 0,2 promille voor beginnende bestuurders.
- Voor drugs gelden grenswaarden per middel; bij combinaties gelden veel lagere grenzen.
- De officier van justitie beslist binnen tien dagen over teruggave of inhouding.
- Tegen inhouding vraagt u de rechtbank om teruggave; tegen een CBR-besluit maakt u bezwaar bij het CBR.
Veelgestelde vragen
Mag ik rijden zolang mijn rijbewijs bij de officier van justitie ligt?
Nee. Zodra uw rijbewijs is ingevorderd, mag u geen motorrijtuig besturen waarvoor een rijbewijs nodig is. Doet u dat toch, dan is dat een nieuw strafbaar feit.
Geldt er voor drugs een nultolerantie?
Niet voor één middel: per drug geldt een wettelijke grenswaarde. Bij een combinatie van drugs, of drugs met alcohol, is vrijwel elke meetbare hoeveelheid strafbaar.
Wat als ik het oneens ben met de EMA-cursus van het CBR?
U kunt binnen zes weken na het besluit bezwaar maken bij het CBR. Daarna staat beroep open bij de bestuursrechter.
Wordt de tijd zonder rijbewijs van mijn straf afgetrokken?
Ja. De periode waarin uw rijbewijs al was ingevorderd of ingehouden, wordt in mindering gebracht op een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid.
