Rijden onder invloed van drugs: grenswaarden, controle en straffen

Gepubliceerd op 4 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Rijden onder invloed van drugs is strafbaar zodra het gehalte van een aangewezen drug in uw bloed boven de wettelijke grenswaarde ligt, ook als u zelf vindt dat u nog goed rijdt (art. 8 lid 5 Wegenverkeerswet 1994). Gebruikt u twee drugs tegelijk, of drugs samen met alcohol, dan gelden lagere grenswaarden; bij THC bijvoorbeeld 1,0 in plaats van 3,0 microgram per liter bloed.

De uitslag van het bloedonderzoek is het belangrijkste bewijs. Dat onderzoek moet volgens strikte regels verlopen. De Hoge Raad vernietigde in 2025 een veroordeling omdat de verdachte niet goed over de uitslag en zijn recht op tegenonderzoek was geïnformeerd. Hieronder leest u welke grenswaarden gelden, hoe de controle verloopt, waar het in de procedure mis kan gaan en welke straffen en maatregelen mogelijk zijn.

Wat zegt artikel 8 van de Wegenverkeerswet?

Artikel 8 WVW 1994 kent twee regels die naast elkaar bestaan:

• lid 1: u mag geen voertuig besturen als u zo onder invloed bent van een stof dat u niet in staat bent behoorlijk te rijden. Hier moet de politie aantonen dat uw rijvaardigheid was verminderd, bijvoorbeeld door uw rijgedrag of uw uiterlijk. Dit geldt voor alle stoffen, ook voor geneesmiddelen zonder grenswaarde;
• lid 5: u mag geen voertuig besturen als het gehalte van een aangewezen drug in uw bloed hoger is dan de grenswaarde. Hier hoeft niemand aan te tonen dat u slecht reed. De meting is genoeg.

Lid 5 geldt sinds 1 juli 2017. Sindsdien is de bloedwaarde de kern van de meeste drugszaken in het verkeer. Welke drugs zijn aangewezen en welke grenswaarden gelden, staat in het Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer.

Welke grenswaarden gelden er per drug?

De grenswaarden staan in artikel 3 van dat besluit. De tabel geeft de waarden weer zoals die gelden sinds 1 juli 2022 (versie geraadpleegd op 29 oktober 2026).

Let op de eenheid bij GHB: dat is milligram per liter, niet microgram.

Wat geldt bij gecombineerd gebruik?

De lagere waarden gelden zodra een aangewezen drug wordt gecombineerd met een andere aangewezen drug, met alcohol of met een andere stof die de rijvaardigheid beïnvloedt (art. 3 lid 2 van het besluit). Voor alcohol geldt dan een grens van 0,2 milligram per milliliter bloed. Dat is veel lager dan de gewone alcohollimiet van 0,5 voor ervaren bestuurders.

Een voorbeeld ter illustratie: bij een bestuurder wordt 2,0 microgram THC per liter bloed gemeten. Op zichzelf ligt dat onder de grens van 3,0. Heeft hij daarnaast 0,3 milligram alcohol per milliliter bloed, dan overschrijdt hij beide combinatiegrenzen (1,0 THC en 0,2 alcohol) en is hij strafbaar, ook al blijft het alcoholgehalte onder de gewone limiet.

Waarom is een lage meting al snel te hoog?

De grenswaarden zijn laag en hoe lang een stof in uw bloed blijft, verschilt per persoon. Het hangt af van de hoeveelheid, hoe vaak u gebruikt en uw stofwisseling. Wie regelmatig cannabis gebruikt, kan ook de dag na gebruik nog boven de grens zitten. U kunt niet betrouwbaar zelf uitrekenen wanneer u weer onder de grens zit.

Hoe verloopt een drugscontrole stap voor stap?

1. De speekseltest langs de weg

Vermoedt de politie drugsgebruik, dan volgt meestal eerst een speekseltest. Die test laat binnen enkele minuten zien of er recent cannabis, amfetamine, cocaïne of opiaten zijn gebruikt. De test meet geen hoeveelheid. Een positieve uitslag is dus nog geen bewijs dat u boven de grens zat; het is de aanleiding voor een bloedonderzoek.

2. De bloedafname

Na een positieve speekseltest wordt u verdachte en meestal meegenomen naar een politiebureau. Daar neemt een arts of andere bevoegde persoon bloed af. Volgens art. 12 lid 3 van het besluit moet dat in beginsel binnen anderhalf uur gebeuren nadat u is gevraagd mee te werken aan het voorlopig onderzoek. Afwijken mag alleen bij bijzondere omstandigheden.

Weigeren mee te werken aan de speekseltest of het bloedonderzoek is zelf strafbaar op grond van de Wegenverkeerswet 1994, ook als u niets had gebruikt.

3. Analyse en uitslag

Een laboratorium, zoals het Nederlands Forensisch Instituut, meet de concentratie in uw bloed. De politie moet u binnen een week na ontvangst van het verslag schriftelijk informeren over de uitslag en over uw recht op tegenonderzoek (art. 17 van het besluit). In die brief staat ook het sporenidentificatienummer van uw bloedmonster.

4. Het tegenonderzoek

Bent u het niet eens met de uitslag, dan kunt u op eigen kosten een tegenonderzoek laten doen op hetzelfde bloedmonster. U moet de kosten betalen binnen vier weken na de datum van de brief; anders vervalt uw recht (art. 19 lid 4 van het besluit). Lees de brief dus direct.

Waar kan het in de procedure misgaan?

De regels uit het besluit zijn waarborgen. Worden ze geschonden, dan kan dat gevolgen hebben voor het bewijs of de straf. Twee recente uitspraken van de Hoge Raad laten zien hoe dat uitpakt.

De verdachte niet goed geïnformeerd: veroordeling vernietigd

In een arrest van 22 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:643) ging het om een bestuurder bij wie amfetamine en THC waren gemeten. Hij was niet schriftelijk geïnformeerd over de uitslag en zijn recht op tegenonderzoek. De Hoge Raad oordeelde dat die kennisgeving een strikte waarborg is. Had de verdachte geen adres opgegeven, maar stond in de Basisregistratie Personen een actueel adres, dan moest de brief daarheen. Zonder die kennisgeving was er geen geldig “onderzoek” in de zin van art. 8 lid 5. De veroordeling voor rijden onder invloed werd vernietigd en de zaak terugverwezen naar het hof.

Bloed te laat afgenomen: lagere boete

In een arrest van 16 december 2025 (ECLI:NL:HR:2025:1925) was bij een bestuurder 7,5 microgram THC per liter bloed gemeten. Het bloed was zeven minuten na de termijn van anderhalf uur afgenomen. Het hof zag daarin een vormverzuim en verlaagde de boete met € 250. Het Openbaar Ministerie ging in cassatie, maar de Hoge Raad liet dat oordeel staan. De late afname tastte de betrouwbaarheid van de uitslag zelf niet aan, zodat de bestuurder wel werd veroordeeld.

De les: een fout in de procedure leidt niet altijd tot vrijspraak. Het hangt af van welke waarborg is geschonden en wat dat betekent voor de verdachte. Een advocaat controleert daarom de tijdstippen in het proces-verbaal, de kennisgeving en de keten van het bloedmonster.

Welke straffen en maatregelen kunt u verwachten?

Overtreding van art. 8 is een misdrijf. Daarop staat een gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of een geldboete (art. 176 WVW 1994). Daarnaast kan de rechter een ontzegging van de rijbevoegdheid opleggen (art. 179 WVW 1994). De hoogte van de straf hangt af van de gemeten waarde, uw rijgedrag en eerdere veroordelingen.

Wat doet het CBR?

Na een positieve bloeduitslag informeert de politie meestal het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen. Het CBR kan een educatieve maatregel opleggen of een onderzoek naar uw rijgeschiktheid. Dat traject loopt los van de strafzaak en kan al starten voordat de rechter heeft beslist. De kosten betaalt u zelf. Werkt u niet mee, dan kan het CBR uw rijbewijs ongeldig verklaren. Tegen een CBR-besluit kunt u bezwaar maken. Meer over dit traject leest u in drugs en rijden: de gevolgen voor uw rijbewijs.

Wanneer volgt een gevangenisstraf?

Een gevangenisstraf komt vooral in beeld bij herhaling, bij zeer hoge waarden en bij een ongeval. Veroorzaakt u onder invloed een ernstig verkeersongeval met zwaar letsel of een dode, dan wordt u ook vervolgd voor dat ongeval (art. 6 WVW 1994). Rijden onder invloed geldt dan als strafverzwarende omstandigheid. Daarop staan straffen tot meerdere jaren gevangenisstraf.

Wat zijn de gevolgen buiten de strafzaak?

• Een veroordeling komt in de justitiële documentatie. Dat kan problemen geven bij het aanvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag.
• Uw autoverzekeraar kan de premie verhogen of de polis opzeggen, afhankelijk van de voorwaarden.
• Veroorzaakt u een ongeval, dan vergoedt uw WA-verzekeraar de schade van de tegenpartij. Sluiten de voorwaarden rijden onder invloed uit, dan kan de verzekeraar dat bedrag op u verhalen.
• Wie voor zijn werk moet rijden, kan door een ontzegging zijn baan in gevaar brengen.

Hoe beïnvloeden drugs uw rijvaardigheid?

De grenswaarden zijn afgestemd op het niveau waarop de rijvaardigheid merkbaar afneemt. Cannabis vertraagt uw reactie en maakt het moeilijker afstand en tijd in te schatten. Cocaïne en amfetamine geven overmoed en leiden tot risicovol gedrag, zoals te hard rijden. GHB kan u slaperig maken en uw coördinatie aantasten.

Een rekenvoorbeeld: bij 50 km/u legt u bijna 14 meter per seconde af. Reageert u een halve seconde later dan normaal, dan rijdt u al bijna 7 meter door voordat u begint te remmen.

Volgens de SWOV verhoogt vooral de combinatie van drugs en alcohol het risico op een ernstig ongeval sterk. Meer over deze onderzoeksbevindingen leest u op SWOV.nl.

Mag u rijden met medicinale cannabis?

De grenswaarde voor THC maakt geen onderscheid tussen recreatief en medicinaal gebruik. Een voorschrift van een arts is dus geen vrijbrief. Ligt uw THC-gehalte boven 3,0 microgram per liter, dan bent u in beginsel strafbaar op grond van art. 8 lid 5. Of een medisch voorschrift in de strafzaak nog meeweegt, hangt af van het geval. Bespreek met uw arts of u na gebruik mag rijden, en rijd niet als u twijfelt.

Wat doet u als u verdacht wordt?

• Lees de brief met de bloeduitslag direct en let op de termijn van vier weken voor het tegenonderzoek.
• Schrijf zo snel mogelijk op wat er gebeurde: tijdstippen van de aanhouding, de speekseltest en de bloedafname, en wat er is gezegd.
• Bewaar alle brieven van de politie, het Openbaar Ministerie en het CBR.
• Verklaar niets over uw gebruik zonder overleg met een advocaat.

Wat wij doen bij rijden onder invloed van drugs

Met bijstand van onze strafrechtadvocaten kunnen wij onder meer:

• controleren of de bloedafname binnen anderhalf uur plaatsvond en of u goed bent geïnformeerd over uitslag en tegenonderzoek;
• beoordelen of een tegenonderzoek zinvol is;
• toetsen of de juiste grenswaarde is toegepast, ook bij gecombineerd gebruik;
• verweer voeren in de strafzaak en over de duur van een ontzegging;
• een besluit van het CBR beoordelen en zo nodig bezwaar maken.

In het kort

• Bij aangewezen drugs is een bloedwaarde boven de grens genoeg voor strafbaarheid (art. 8 lid 5 WVW 1994).
• Bij combinaties gelden lagere grenzen, zoals 1,0 microgram THC per liter en 0,2 milligram alcohol per milliliter bloed.
• De bloedafname moet in beginsel binnen anderhalf uur plaatsvinden en u moet schriftelijk worden geïnformeerd over uitslag en tegenonderzoek.
• Een geschonden waarborg kan tot vernietiging van de veroordeling leiden (HR 22 april 2025) of tot strafvermindering (HR 16 december 2025).