Woo-verzoek afgewezen of te laat beantwoord: uw rechtsmiddelen

Gepubliceerd op 30 augustus 2026 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026

Beslist de overheid te laat op uw Woo-verzoek, stelt zij het besluit steeds uit of weigert zij een deel van de documenten, dan kunt u daar iets tegen doen. Belangrijkste uitzondering: bij een Woo-verzoek krijgt u geen dwangsom van het bestuursorgaan als het te laat beslist; alleen de rechter kan een dwangsom opleggen. Hieronder leest u het juridisch kader en wat u per situatie doet.

U heeft een verzoek gedaan op grond van de Wet open overheid (Woo). Daarna gebeurt een van drie dingen. Er komt geen antwoord, er komt een uitstelbrief, of er komt een besluit waarin een groot deel van de documenten is weggelakt.

In alle drie de gevallen kunt u actie ondernemen, en in alle drie de gevallen loopt er een termijn. Wat haalbaar is, hangt af van de aard van de documenten en van de motivering van het bestuursorgaan. Hieronder bespreken wij wat u doet bij stilzwijgen, bij uitstel en bij een gedeeltelijke weigering.

Wat doet u als het besluit uitblijft?

Stel het bestuursorgaan schriftelijk in gebreke en stap na twee weken naar de rechter. Volgens artikel 4.4 van de Wet open overheid beslist het bestuursorgaan zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen vier weken na de dag waarop het uw verzoek heeft ontvangen. Het mag die beslissing met ten hoogste twee weken verdagen als de omvang of de complexiteit van de informatie dat rechtvaardigt.

Is uw verzoek zo omvangrijk dat een besluit binnen vier weken niet lukt? Dan moet het bestuursorgaan volgens artikel 4.2a Woo vóór het einde van die termijn met u overleggen over de volgorde waarin het uw verzoek afhandelt. Het mag dus niet stil blijven zitten. Maak van dat overleg een korte schriftelijke bevestiging, zodat later vaststaat wat is afgesproken.

Op één punt wijkt de Woo af van de meeste andere procedures bij de overheid. Volgens artikel 8.2 van de Wet open overheid geldt de wettelijke dwangsom bij niet tijdig beslissen niet. Een ingebrekestelling levert bij een Woo-verzoek dus geen dwangsom van het bestuursorgaan op, hoe lang het ook stil blijft. Rekent u daarop, dan wacht u voor niets.

Wat wel werkt, is de gang naar de rechter. Heeft u het bestuursorgaan in gebreke gesteld en zijn daarna twee weken verstreken, dan kunt u volgens artikel 6:12 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) direct beroep instellen wegens niet tijdig beslissen. U hoeft dan geen bezwaar te maken. De rechtbank kan het bestuursorgaan opdragen alsnog te beslissen en daaraan een dwangsom verbinden. Die dwangsom van de rechter is bij een Woo-verzoek het belangrijkste drukmiddel dat u heeft.

De ingebrekestelling is geen formaliteit, maar een voorwaarde. Zonder die brief verklaart de rechter uw beroep tegen het uitblijven van een besluit niet-ontvankelijk. Stel de brief daarom schriftelijk op, zet er een datum op en bewaar het bewijs van verzending.

Wat doet u als het uitstel blijft komen?

Vraag om een onderbouwing en stel voor het verzoek in delen af te handelen. Uitstel is alleen toegestaan binnen de grenzen van de wet; herhaald uitstel zonder onderbouwing kunt u zelf aan de orde stellen. Stel bijvoorbeeld voor dat het bestuursorgaan eerst een deelbesluit neemt over de documenten die al beschikbaar zijn, met een aparte termijn voor de rest. Dat verkleint ook het probleem van het bestuursorgaan. U krijgt zo sneller een besluit waartegen u bezwaar kunt maken.

Blijft een besluit ook na de verdaging uit? Dan volgt u de stappen hierboven: ingebrekestelling, twee weken wachten en beroep bij de rechtbank.

Wat doet u bij een gedeeltelijke weigering?

Controleer of het bestuursorgaan elke weigering per document en goed gemotiveerd heeft onderbouwd. De weigeringsgronden staan in artikel 5.1 van de Wet open overheid. Het eerste lid bevat de absolute gronden, zoals vertrouwelijk verstrekte bedrijfsgegevens. Het tweede lid bevat de relatieve gronden, zoals de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Bij een relatieve grond moet het bestuursorgaan het belang van openbaarmaking afwegen tegen het belang dat het wil beschermen. Die afweging moet uit het besluit blijken.

Daarnaast regelt artikel 5.2 Woo de persoonlijke beleidsopvattingen in documenten voor intern beraad. Over die opvattingen verstrekt het bestuursorgaan in beginsel geen informatie.

Punten waarop een weigering in bezwaar en beroep kwetsbaar kan zijn:

De motivering is algemeen. Eén standaardzin over bedrijfsvertrouwelijkheid voor honderd documenten is geen afweging.

Er is niet per document gewogen. Het bestuursorgaan moet de weigering per document en zo nodig per passage onderbouwen, niet per categorie.

Het begrip persoonlijke beleidsopvatting is te ruim opgevat. Feiten, prognoses en onderzoeksgegevens zijn geen beleidsopvattingen, ook niet als ze in een intern stuk staan. Op dit punt valt vaak winst te behalen.

Er is niets openbaar gemaakt in geanonimiseerde vorm, terwijl dat wel kon. Denk aan het weglakken van alleen de namen in plaats van het hele document.

Hoe verlopen bezwaar en beroep?

U maakt binnen zes weken bezwaar bij het bestuursorgaan en gaat daarna zo nodig in beroep bij de rechtbank. In beroep kan de rechter de documenten zelf inzien zonder dat u ze te zien krijgt. Zo kan hij toetsen of de weigering terecht is. Vraag daar uitdrukkelijk om als het bestuursorgaan de stukken niet aan u wil overleggen.

Wees in uw bezwaar en beroep concreet over welke documenten u mist. Een algemeen verzoek om alles nodigt uit tot een algemene afwijzing. Een verzoek dat vijf specifieke stukken noemt, dwingt een specifiek antwoord af.

Een voorbeeld ter illustratie. Een omwonende vraagt een gemeente om alle stukken over een bouwproject. Hij krijgt een besluit waarin de meeste stukken zijn weggelakt met een verwijzing naar intern beraad. In bezwaar noemt hij drie specifieke rapporten met onderzoeksgegevens. Voor die rapporten moet de gemeente nu per stuk uitleggen waarom feitelijke gegevens niet openbaar kunnen.

Wat kunnen wij voor u doen bij een afgewezen of uitgebleven Woo-besluit?

Onze bestuursrechtadvocaten begeleiden verzoekers in elke fase na een Woo-verzoek.

• Wij stellen de ingebrekestelling op zodra de beslistermijn van artikel 4.4 Woo is verstreken, met een datum en bewijs van verzending.
• Wij stellen na twee weken beroep in bij de rechtbank wegens niet tijdig beslissen (artikel 6:12 Awb) en vragen de rechter een dwangsom te verbinden aan de opdracht om te beslissen.
• Wij toetsen een gedeeltelijke weigering per document aan de gronden van de artikelen 5.1 en 5.2 Woo.
• Wij dienen binnen zes weken een bezwaarschrift in dat concreet benoemt welke documenten of passages ten onrechte zijn geweigerd.
• Wij vragen in beroep dat de rechter de geweigerde documenten zelf inziet.

Samengevat

• Het bestuursorgaan beslist binnen vier weken, met ten hoogste twee weken verdaging (artikel 4.4 Woo).
• Bij een te laat besluit krijgt u geen dwangsom van het bestuursorgaan (artikel 8.2 Woo).
• Na een ingebrekestelling en twee weken wachten kunt u direct in beroep bij de rechtbank (artikel 6:12 Awb); de rechter kan een dwangsom opleggen.
• Een weigering moet per document en goed gemotiveerd zijn; feiten zijn geen persoonlijke beleidsopvattingen.
• Tegen een besluit maakt u binnen zes weken bezwaar.

Veelgestelde vragen

Welke termijn loopt er nu?

Kijk eerst welke situatie op u van toepassing is. Is er nog geen besluit, dan telt de beslistermijn en daarna de termijn van twee weken na uw ingebrekestelling. Is er wel een besluit, dan loopt de bezwaartermijn van zes weken vanaf de dag na bekendmaking.