Mondelinge afspraken: wanneer zijn ze geldig en hoe bewijst u ze?

Gepubliceerd op 24 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Een mondelinge afspraak is in beginsel net zo bindend als een schriftelijk contract, omdat de wet voor de meeste overeenkomsten geen vorm voorschrijft (artikel 3:37 lid 1 BW). Het probleem zit in het bewijs: wie zich op de afspraak beroept, moet haar bewijzen, en voor een aantal afspraken eist de wet wel een geschrift of een notariële akte.

In dit artikel leest u welke afspraken mondeling geldig zijn, welke niet, hoe u een mondelinge afspraak alsnog bewijst en wat u kunt doen als de ander zich er niet aan houdt.

Welke afspraken zijn mondeling geldig?

De meeste overeenkomsten zijn vormvrij: ze komen tot stand door aanbod en aanvaarding, in welke vorm ook (artikel 6:217 BW). Dat geldt bijvoorbeeld voor koop van roerende zaken, opdrachten aan een dienstverlener, aanneming van werk, huur en de arbeidsovereenkomst.

Ook de opzegging van een arbeidsovereenkomst is vormvrij: een duidelijke mondelinge mededeling is genoeg, al wordt in de praktijk bijna altijd schriftelijk opgezegd om discussie te voorkomen. Een overeenkomst kan ook per e-mail of berichtenapp tot stand komen; zie ons artikel over een overeenkomst gesloten per e-mail.

Voor welke afspraken eist de wet een geschrift?

Voor een aantal afspraken schrijft de wet een geschrift of een notariële akte voor, meestal om een zwakkere partij te beschermen. Zonder die vorm is de afspraak nietig, vernietigbaar of moeilijk te bewijzen.

Voor de opzegging van een huurovereenkomst voor woonruimte gelden ook vormregels (artikel 7:271 BW). Twijfelt u, laat dan controleren of uw afspraak onder een van deze uitzonderingen valt.

Hoe bewijst u een mondelinge afspraak?

De partij die zich op de afspraak beroept, moet die bewijzen (artikel 150 Rv). De rechter mag elk bewijsmiddel gebruiken en beoordeelt zelf hoeveel waarde hij eraan hecht (artikel 152 Rv).

Bruikbaar bewijs is bijvoorbeeld:

• een e-mail of bericht waarin u de afspraak achteraf bevestigt en waarop de ander niet heeft gereageerd of heeft ingestemd;
• berichten via WhatsApp of sms waarin de afspraak wordt genoemd; zie ons artikel over bewijs uit e-mails en WhatsApp;
• getuigen die bij het gesprek waren;
• betalingen, facturen en geleverd werk waaruit blijkt dat partijen de afspraak al uitvoerden.

Uw eigen verklaring als partij levert alleen bewijs op als er al ander bewijs is dat zij aanvult (artikel 164 lid 2 Rv). Een opname van een gesprek waaraan u zelf deelnam, kan in een civiele zaak meestal als bewijs dienen.

Wat doet u als de ander zich niet aan de afspraak houdt?

U kunt de ander eerst schriftelijk vragen de afspraak na te komen. Voor een eis tot nakoming is geen ingebrekestelling nodig: u kunt direct nakoming vorderen, zodra de verplichting opeisbaar is (artikel 3:296 BW).

Wilt u schadevergoeding wegens vertraging of de overeenkomst ontbinden, dan moet de ander in de regel eerst in verzuim zijn (artikelen 6:74, 6:81 en 6:265 BW). Daarvoor stuurt u meestal een ingebrekestelling met een redelijke termijn. Die is niet nodig als er een fatale termijn was of als de ander al heeft laten weten dat hij niet zal nakomen (artikel 6:83 BW). Meer leest u over de vordering tot nakoming en over remedies bij wanprestatie.

Hoe lang kunt u een mondelinge afspraak afdwingen?

Een vordering tot nakoming van een overeenkomst verjaart in de regel vijf jaar nadat zij opeisbaar is geworden (artikel 3:307 BW). Een schriftelijke aanmaning stuit de verjaring, waarna een nieuwe termijn begint.

Hoe langer u wacht, hoe moeilijker het bewijs wordt. Getuigen herinneren zich minder en berichten raken verloren. Leg daarom zo snel mogelijk vast wat er is afgesproken.

Hoe voorkomt u discussie over een mondelinge afspraak?

Bevestig elke belangrijke afspraak dezelfde dag per e-mail. Noem daarin de prijs, de prestatie, de termijn en de datum van het gesprek, en vraag de ander om te reageren als hij het niet eens is.

Bij grotere bedragen of langlopende samenwerking loont een schriftelijk contract. Dan staan ook de punten vast waar partijen mondeling vaak niet aan denken, zoals aansprakelijkheid, opzegging en het toepasselijke recht. Lees hierover ons artikel over het opstellen van contracten.

Wat kunnen wij voor u doen bij een mondelinge afspraak?

Onze advocaten civiel recht helpen u een mondelinge afspraak vast te stellen en af te dwingen, of u te verweren tegen een afspraak die volgens u nooit is gemaakt.

• Wij beoordelen of uw afspraak vormvrij is of onder een wettelijk vormvereiste valt.
• Wij brengen het beschikbare bewijs in kaart, zoals e-mails, berichten, betalingen en mogelijke getuigen.
• Wij stellen een bevestigingsbrief of ingebrekestelling op die de verjaring stuit en het verzuim vastlegt.
• Wij vorderen nakoming of schadevergoeding bij de rechter en vragen zo nodig een voorlopig getuigenverhoor aan.
• Wij zetten de mondelinge afspraak om in een schriftelijk contract.

Samengevat

• De meeste overeenkomsten zijn vormvrij en dus ook mondeling geldig (artikel 3:37 BW).
• Voor onder meer woningkoop door een consument, een concurrentiebeding en een beëindigingsovereenkomst eist de wet een geschrift.
• Wie zich op een mondelinge afspraak beroept, moet haar bewijzen (artikel 150 Rv).
• Voor een eis tot nakoming is geen ingebrekestelling nodig; voor schadevergoeding wegens vertraging en ontbinding meestal wel.

Veelgestelde vragen

Is een mondelinge huurovereenkomst geldig?

Ja, een huurovereenkomst is vormvrij en kan mondeling worden gesloten. Wel gelden voor de opzegging van woonruimte vormregels uit artikel 7:271 BW.

Is een mondelinge arbeidsovereenkomst geldig?

Ja. De werkgever moet de werknemer wel schriftelijk informeren over de belangrijkste arbeidsvoorwaarden (artikel 7:655 BW), en een proeftijd of concurrentiebeding moet schriftelijk zijn.

Telt een WhatsApp-bericht als bewijs?

Ja, de rechter mag elk bewijsmiddel meewegen. Hoeveel waarde hij aan een bericht hecht, hangt af van de inhoud en of vaststaat van wie het afkomstig is.

Moet ik eerst een ingebrekestelling sturen?

Niet als u alleen nakoming vordert. Wilt u schadevergoeding wegens vertraging of de overeenkomst ontbinden, dan is meestal eerst verzuim nodig.