De bewijslastverdeling bepaalt welke partij de feiten moet bewijzen waarop zij haar vordering of verweer baseert. Zij is beslissend voor de uitkomst van een procedure: wie de bewijslast draagt en niet slaagt in het bewijs, verliest op dat punt.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 150 Rv bevat de hoofdregel: de partij die zich beroept op rechtsgevolgen van door haar gestelde feiten draagt de bewijslast, tenzij uit een bijzondere regel of uit de eisen van redelijkheid en billijkheid een andere verdeling voortvloeit. Die uitzondering wordt terughoudend toegepast. Naast omkering kent het recht bewijsvermoedens, zoals bij consumentenkoop in artikel 7:18 lid 2 BW, waar een gebrek dat zich binnen een jaar na levering openbaart wordt vermoed al bij aflevering aanwezig te zijn geweest. Artikel 149 Rv bepaalt dat de rechter alleen feiten aan zijn beslissing ten grondslag mag leggen die in het geding zijn gesteld en die zijn komen vast te staan; onvoldoende betwiste feiten gelden als vaststaand. Artikel 194 Rv regelt het deskundigenbericht en artikel 166 Rv het getuigenverhoor.
Hoe het in de praktijk werkt
De verdeling volgt uit de opbouw van de norm. Wie nakoming vordert, bewijst de overeenkomst en de inhoud daarvan; wie betaling stelt te hebben verricht, bewijst dat. In de dagvaarding hoort daarom al te staan met welke stukken elk element wordt onderbouwd. Even belangrijk is het gemotiveerd betwisten: een enkel ontkennen leidt ertoe dat de gestelde feiten als vaststaand worden aangenomen en dat er aan bewijslevering niet eens wordt toegekomen.
Waar het misgaat
Partijen gaan ervan uit dat de rechter zelf onderzoek doet; dat gebeurt in civiele zaken niet. Een tweede fout is een algemeen bewijsaanbod zonder te specificeren welke getuigen wat kunnen verklaren, waarna het aanbod wordt gepasseerd. Ten derde wordt de administratie pas na het geschil op orde gebracht, terwijl gelijktijdig opgemaakte stukken veel meer overtuigen.
Verwante begrippen
De bewijslast speelt in de dagvaardingsprocedure, bij wanprestatie en bij dwaling.
Wilt u weten wie wat moet bewijzen? Onze civiel recht advocaten brengen het in kaart voordat u procedeert.
