Dwaling is de grond waarop een overeenkomst die onder een onjuiste voorstelling van zaken tot stand kwam kan worden vernietigd. Het Nederlandse recht beschermt niet elke vergissing: het beschermt de partij wier dwaling terug te voeren is op het gedrag van de wederpartij, of op een veronderstelling die beiden deelden.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 6:228 BW kent drie gevallen. Ten eerste dwaling te wijten aan een inlichting van de wederpartij, tenzij die mocht aannemen dat de overeenkomst ook zonder die inlichting zou zijn gesloten. Ten tweede het geval waarin de wederpartij wist of behoorde te weten van de dwaling en had moeten inlichten. Ten derde wederzijdse dwaling, waarbij beide partijen van dezelfde onjuiste veronderstelling uitgingen.
Lid 2 sluit vernietiging uit als de dwaling uitsluitend een toekomstige omstandigheid betreft, of als zij gezien de aard van de overeenkomst, de verkeersopvattingen of de omstandigheden voor rekening van de dwalende hoort te blijven.
Mededelingsplicht tegenover onderzoeksplicht
Die twee botsen in vrijwel elke zaak. In de regel gaat de mededelingsplicht voor: een verkoper die een gebrek kent, kan zich niet beroepen op het feit dat de koper het niet heeft ontdekt. Maar een koper die op een probleem is gewezen en niet doorvroeg, krijgt de dwaling toegerekend, en hetzelfde geldt voor een professionele koper binnen zijn eigen vakgebied.
De rechtsmiddelen
Vernietiging werkt terug in de tijd en kan buitengerechtelijk bij verklaring. Artikel 6:230 BW biedt een alternatief dat vaak bruikbaarder is: in plaats van te vernietigen kan de rechter de gevolgen van de overeenkomst wijzigen om het nadeel op te heffen, en de wederpartij kan zelf zo’n wijziging voorstellen om vernietiging af te wenden.
Waar het misgaat
Dwaling wordt vaak ingeroepen waar de werkelijke klacht non-conformiteit is, en dat valt onder artikel 7:17 BW met eigen, kortere termijnen. De verkeerde grondslag kiezen kan de vordering kosten. Het tweede terugkerende probleem is stilzitten: vernietiging wegens dwaling verjaart drie jaar nadat de dwaling is ontdekt.
Verwante begrippen
Zie ook due diligence, algemene voorwaarden en wanprestatie.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Dwaling bij de koopovereenkomst: wanneer is vernietiging mogelijk?, Dwaling in het strafrecht: wist u écht niet beter? Uitleg & Praktijk.
Onze advocaten civiel recht adviseren over vernietiging, wijziging en non-conformiteit. Bij de koop van een woning wordt dwaling vaak naast non-conformiteit ingeroepen.
