De gerechtelijke vaststelling van het vaderschap is de procedure waarin de rechtbank vaststelt wie de juridische vader van een kind is, wanneer de verwekker het kind niet heeft erkend. De uitspraak werkt terug tot het moment van de geboorte.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 1:207 BW bevat de regeling. Het verzoek kan worden gedaan door de moeder en door het kind; de moeder moet dat doen binnen vijf jaar na de geboorte of, als de verwekker onbekend was, binnen vijf jaar na de dag waarop zij zijn identiteit kende. Voor het kind geldt geen termijn. Vaststelling is mogelijk tegen de verwekker en tegen de man die als levensgezel van de moeder heeft ingestemd met een daad die de verwekking tot gevolg kan hebben gehad. Vaststelling is uitgesloten als het kind al twee juridische ouders heeft. De terugwerkende kracht van lid 5 raakt niet aan te goeder trouw verkregen rechten van derden. Bewijslevering gebeurt vrijwel altijd met DNA-onderzoek; weigert de man mee te werken, dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hem geraden voorkomt.
Hoe het in de praktijk werkt
De procedure loopt via een verzoekschrift met verplichte procesvertegenwoordiging. De rechtbank benoemt vaak een bijzondere curator voor het kind. Na toewijzing ontstaan alle gevolgen van het ouderschap: de onderhoudsplicht, met terugwerkende kracht, het erfrecht en desgewenst een naamswijziging. Het gezag ontstaat niet vanzelf; daarvoor is een aparte beslissing nodig.
Waar het misgaat
Moeders laten de termijn van vijf jaar verlopen in de hoop dat de vader alsnog vrijwillig erkent. Een tweede fout is het aanmerken van de verkeerde man als levensgezel bij donorschap, waar de wet strikte eisen stelt. Ten derde wordt de terugwerkende kracht van de onderhoudsplicht onderschat, die tot een aanzienlijke vordering kan leiden.
Verwante begrippen
De vaststelling staat naast de erkenning van een kind en werkt door in kinderalimentatie en ouderlijk gezag.
Wilt u het vaderschap laten vaststellen? Onze familierecht advocaten beoordelen termijn en bewijs.
