Beschermingsbewind is de maatregel waarbij de kantonrechter het beheer over het vermogen van een meerderjarige aan een bewindvoerder opdraagt. De betrokkene blijft handelingsbekwaam, maar kan niet zelfstandig over de onder bewind gestelde goederen beschikken.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Titel 19 van Boek 1 BW regelt het bewind, met artikel 1:431 BW als grondslag. Bewind kan worden ingesteld wanneer iemand door zijn lichamelijke of geestelijke toestand, of door verkwisting of het hebben van problematische schulden, tijdelijk of blijvend niet in staat is zijn vermogensrechtelijke belangen behoorlijk waar te nemen. Artikel 1:435 regelt de benoeming, waarbij de uitdrukkelijke voorkeur van de betrokkene wordt gevolgd tenzij gegronde redenen zich daartegen verzetten. Artikel 1:436 verplicht tot een boedelbeschrijving en artikel 1:445 tot jaarlijkse rekening en verantwoording aan de kantonrechter. Naast bewind kent de wet mentorschap voor beslissingen over verzorging en behandeling, geregeld in artikel 1:450, en curatele in artikel 1:378, de zwaarste maatregel waarbij de betrokkene handelingsonbekwaam wordt.
Hoe het in de praktijk werkt
Het verzoek wordt ingediend bij de kantonrechter van de woonplaats, door de betrokkene zelf, een familielid tot in de vierde graad, of onder omstandigheden de gemeente of de instelling. De rechter hoort de betrokkene, meestal op een zitting. Bewind kan alle goederen omvatten of slechts een deel. De keuze tussen bewind, mentorschap en curatele hangt af van wat er precies mis dreigt te gaan: alleen geldzaken, alleen zorgbeslissingen, of beide.
Waar het misgaat
Familieleden vragen curatele aan terwijl bewind met mentorschap voldoende zou zijn; de rechter kiest dan voor de lichtste passende maatregel. Een tweede probleem is het conflict tussen bewindvoerder en familie over uitgaven, dat via een verzoek tot ontslag van de bewindvoerder bij de kantonrechter loopt. Ten derde blijft de rekening en verantwoording bij familiebewindvoerders regelmatig achterwege.
Wat doet een bewindvoerder?
Een bewindvoerder beheert het geld en de bezittingen die onder bewind staan en vertegenwoordigt de rechthebbende daarbij (art. 1:441 lid 1 BW). In de praktijk betaalt de bewindvoerder vaste lasten, regelt toeslagen en houdt contact met schuldeisers.
Voor ingrijpende handelingen heeft de bewindvoerder toestemming nodig van de rechthebbende, of anders van de kantonrechter (art. 1:441 lid 2 BW). Voorbeelden zijn:
- het verkopen van een bezitting buiten het normale beheer, zoals een woning;
- geld lenen of borg staan;
- een schikking treffen over een bedrag van meer dan 700 euro.
Wat kost een bewindvoerder?
De rechthebbende betaalt de bewindvoerder zelf. De bedragen staan landelijk vast in de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren. In 2026 is de jaarbeloning voor een professionele bewindvoerder 1.630 euro en voor een familielid 883 euro, inclusief onkosten en exclusief btw.
Wie de kosten niet kan betalen, kan bij de gemeente bijzondere bijstand aanvragen. In bijzondere gevallen kan de kantonrechter een andere beloning vaststellen.
Heeft u een advocaat nodig voor bewindvoering?
Voor het verzoek zelf niet. U kunt een verzoek tot beschermingsbewind zonder advocaat bij de kantonrechter indienen. Een advocaat kan wel helpen bij een conflict, bijvoorbeeld over de keuze van de bewindvoerder of een verzoek om de bewindvoerder te ontslaan.
Veelgestelde vragen
Mag ik onder bewind nog zelf geld uitgeven?
Ja, over het leefgeld dat de bewindvoerder u geeft. Over de goederen die onder bewind staan, kunt u niet zelf beschikken.
Hoe stopt beschermingsbewind?
De kantonrechter kan het bewind opheffen als het niet meer nodig is, bijvoorbeeld als uw schulden zijn opgelost.
Verwante begrippen
Bewind hangt samen met voogdij voor minderjarigen en raakt bij vermogen van kinderen aan het ouderlijk gezag.
Twijfelt u tussen bewind, mentorschap of curatele? Onze familierecht advocaten adviseren over de passende maatregel.