De geslachtsnaam van een kind ligt in beginsel vast vanaf de geboorte of de erkenning. Wijziging is mogelijk, maar loopt niet via de rechter: het is een administratieve procedure bij Justis, waarbij de Koning bij koninklijk besluit beslist.
Wettelijke basis
Artikel 1:7 BW geeft de bevoegdheid tot naamswijziging; het Besluit geslachtsnaamswijziging bevat de gronden en de voorwaarden. Voor een minderjarig kind gelden verzorgingstermijnen: de verzoekende ouder moet het kind gedurende een bepaalde periode hebben verzorgd en opgevoed, waarbij de lengte afhangt van de situatie en van de vraag of de andere ouder gezag heeft. Vanaf twaalf jaar moet het kind zelf instemmen. De andere ouder wordt gehoord en kan bezwaar maken; dat bezwaar wordt gehonoreerd tenzij het belang van het kind zich daartegen verzet of de band met die ouder feitelijk is verbroken. Voor de voornaam geldt een andere weg: die wordt gewijzigd door de rechtbank op grond van artikel 1:4 lid 4 BW, met een advocaat.
Hoe het in de praktijk werkt
Het verzoek wordt ingediend bij Justis met bewijs van de verzorging: inschrijvingen, schoolgegevens, en verklaringen. De doorlooptijd bedraagt enkele maanden. Tegen een afwijzing staat bezwaar open en daarna beroep bij de bestuursrechter, want het koninklijk besluit is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.
Waar het misgaat
Ouders verwarren de naamskeuze bij de geboorte met een latere wijziging; de eerste is een keuze bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, de tweede een procedure met strikte voorwaarden. Een tweede fout is een verzoek dat te vroeg wordt ingediend, voordat de verzorgingstermijn is volgemaakt. Ten derde wordt onderschat hoe zwaar het bezwaar van de andere ouder weegt zolang er nog contact is.
Verwante begrippen
De wijziging raakt aan de erkenning van een kind, aan adoptie en aan het ouderlijk gezag.
Wilt u de achternaam van uw kind laten wijzigen? Onze familierecht advocaten beoordelen of aan de voorwaarden is voldaan.