Adoptie

Adoptie is de rechterlijke beslissing waardoor een kind in familierechtelijke betrekking komt te staan tot de adoptiefouders, terwijl de band met de oorspronkelijke ouders wordt verbroken. Zij werkt op alle terreinen door: naam, gezag, onderhoudsplicht en erfrecht.

Wettelijke basis

De artikelen 1:227 en 1:228 BW bevatten de voorwaarden. De adoptie moet in het kennelijk belang van het kind zijn, vast moet staan dat het niets meer van zijn oorspronkelijke ouders te verwachten heeft, en het kind mag op de dag van het verzoek niet meer als kleinkind van de adoptant gelden. Voor een adoptie door twee personen samen geldt dat zij ten minste drie aaneengesloten jaren hebben samengeleefd. Bij adoptie door één persoon geldt een verzorgingstermijn van een jaar, bij adoptie door twee personen samen een gezamenlijke verzorging van ten minste een jaar. Ouders van twaalf jaar en ouder worden gehoord; een kind van twaalf jaar en ouder kan zelf bezwaar maken. Voor interlandelijke adoptie geldt daarnaast de Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie en het Haags Adoptieverdrag 1993.

Hoe het in de praktijk werkt

De meest voorkomende vorm is de stiefouderadoptie, waarbij de partner van een ouder het kind adopteert. Daarvoor gelden dezelfde voorwaarden, met als kern dat de niet-verzorgende ouder niets meer te bieden heeft. De procedure loopt via een verzoekschrift bij de rechtbank, met verplichte bijstand van een advocaat. Na toewijzing volgt aantekening in de registers van de burgerlijke stand en desgewenst naamswijziging.

Waar het misgaat

Verzoeken stranden op de voorwaarde dat het kind niets meer van de oorspronkelijke ouder te verwachten heeft; enkel weinig contact is daarvoor niet genoeg. Een tweede fout is het onderschatten van het hoorrecht van het kind. Ten derde wordt bij interlandelijke adoptie de erkenning van een buitenlandse uitspraak in Nederland vaak als vanzelfsprekend beschouwd, terwijl daarvoor eigen voorwaarden gelden.