Scheidingsmediation

Scheidingsmediation is de vorm van conflictbegeleiding waarbij een neutrale derde beide partners helpt zelf tot afspraken te komen over de kinderen, het vermogen, de woning en de alimentatie. De uitkomst wordt vastgelegd in een convenant en een ouderschapsplan.

Wettelijke basis

Mediation kent geen eigen wettelijke regeling; zij berust op een mediationovereenkomst tussen partijen en de mediator, met vertrouwelijkheid en vrijwilligheid als uitgangspunten. De uitkomst krijgt juridische kracht doordat het convenant en het ouderschapsplan bij het gemeenschappelijk verzoekschrift worden gevoegd en door de rechter aan de beschikking worden gehecht; daarmee zijn zij executabel. Artikel 815 lid 2 Rv verplicht bij minderjarige kinderen tot een ouderschapsplan, wat mediation in de praktijk stimuleert. Voor de indiening bij de rechtbank blijft een advocaat nodig; sommige mediators zijn zelf advocaat en kunnen die rol vervullen, mits beide partijen daarmee instemmen en de onafhankelijkheid gewaarborgd blijft.

Hoe het in de praktijk werkt

Een traject beslist gemiddeld drie tot vijf gesprekken. De volgorde is meestal: inventarisatie van vermogen en inkomen, afspraken over de kinderen, dan de woning en de verdeling, en tot slot de alimentatie. Financiële transparantie is de voorwaarde; zonder volledige gegevens is een convenant later aantastbaar. Bij scheve machtsverhoudingen of bij verzwegen vermogen is mediation niet de aangewezen weg.

Waar het misgaat

Partijen tekenen een convenant zonder de gevolgen te laten doorrekenen, vooral bij de overname van de woning en bij pensioen. Een tweede fout is het ontbreken van een indexerings- en herzieningsclausule bij de alimentatie. Ten derde wordt vergeten dat een verzwegen vermogensbestanddeel op grond van artikel 3:194 lid 2 BW volledig aan de andere partij toevalt.