Notice and takedown

Notice and takedown is de procedure waarmee iemand een hostingdienst of platform meldt dat een bepaalde inhoud onrechtmatig is, met het verzoek die te verwijderen of ontoegankelijk te maken. Zij is het belangrijkste praktische middel tegen smaad, inbreuk en onrechtmatige publicaties online.

Inhoudsopgave

Wettelijke basis

Sinds de digitaledienstenverordening, Verordening (EU) 2022/2065, staan de regels daar en niet meer in de richtlijn elektronische handel. Artikel 6 bevat de vrijstelling van aansprakelijkheid voor hostingdiensten: zij zijn niet aansprakelijk zolang zij geen kennis hebben van de onwettige inhoud en, zodra zij die kennis krijgen, prompt handelen. Artikel 16 verplicht hostingdiensten een toegankelijk meldmechanisme aan te bieden; een voldoende onderbouwde melding levert kennis op. Artikel 17 verplicht tot een motivering aan degene wiens inhoud wordt verwijderd, en artikel 20 verplicht platforms tot een interne klachtenprocedure. Daarnaast blijft de gewone civiele weg open: een vordering uit onrechtmatige daad tegen de plaatser of, in kort geding, tegen de tussenpersoon.

Hoe het in de praktijk werkt

Een melding is effectief als zij de precieze URL noemt, uitlegt waarom de inhoud onrechtmatig is en de gestelde onrechtmatigheid onderbouwt met stukken. Bij smaad en laster weegt de tussenpersoon de vrijheid van meningsuiting mee; alleen bij een onmiskenbaar onrechtmatige uiting mag hij zonder rechterlijke tussenkomst verwijderen. Weigert de tussenpersoon, dan is een kort geding de volgende stap, eventueel gecombineerd met een vordering tot afgifte van de gegevens van de plaatser.

Waar het misgaat

Meldingen zijn te algemeen, zonder URL of onderbouwing, waardoor zij geen kennis opleveren. Een tweede fout is het aanspreken van de verkeerde partij: de registrar van een domeinnaam is geen hostingdienst. Ten derde wordt de bewaring van bewijs vergeten; verwijderde inhoud is achteraf lastig te reconstrueren zonder tijdig vastgelegde schermafdrukken.