Laatst bijgewerkt op 22 oktober 2026
Het kort geding is de snelle route in het Nederlandse burgerlijk procesrecht. Een partij met een spoedeisend belang vraagt de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening, en het vonnis volgt doorgaans binnen enkele weken na de dagvaarding.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis en vereisten
Artikel 254 Rv geeft de voorzieningenrechter bevoegdheid in alle zaken waarin, gelet op de belangen van partijen, een onmiddellijke voorziening bij voorraad wordt vereist wegens onverwijlde spoed. Spoedeisendheid is de drempel: wie een jaar heeft gewacht, krijgt moeilijk uitgelegd dat de zaak niet op een bodemprocedure kan wachten.
De beslissing is voorlopig. Zij bindt partijen en is uitvoerbaar, meestal bij voorraad, maar stelt de rechtsverhouding niet definitief vast; dat blijft aan de bodemprocedure, die elk van beide partijen kan starten.
Waar het voor wordt gebruikt
Gebruikelijke vorderingen zijn betaling van een onbetwiste factuur, een gebod tot nakoming of een verbod, opheffing van een beslag, afgifte van zaken of gegevens, een publicatieverbod en nakoming van een omgangsregeling. De rechter oordeelt op basis van een summiere toetsing, wat betekent dat de zaak uit te leggen moet zijn zonder uitgebreide bewijsvoering: getuigenverhoor en deskundigenonderzoek passen niet in dit format.
Het verloop
De eiser vraagt een datum aan, laat dagvaarden, en de zitting vindt op de bepaalde dag plaats, vaak binnen twee tot vier weken en veel sneller als de spoed dat vergt. Het verweer wordt meestal ter zitting mondeling en schriftelijk gevoerd. Het vonnis volgt ter zitting of binnen één tot twee weken.
Waar het misgaat
De twee terugkerende problemen zijn spoedeisendheid en complexiteit. Een vordering die maanden heeft stilgelegen strandt op het eerste, een vordering die afhangt van betwiste feiten op het tweede. Een geldvordering kent een extra horde: de rechter weegt het restitutierisico mee als de vordering later toch wordt afgewezen.
Hoe spant u een kort geding aan?
U spant een kort geding aan door bij de rechtbank een zittingsdatum aan te vragen en de wederpartij daarna door een gerechtsdeurwaarder te laten dagvaarden. Welke rechter bevoegd is, hangt af van de zaak:
- Kantonrechter: geldvorderingen tot en met 25.000 euro en zaken over arbeid, huur, consumentenkoop en consumentenkrediet. Een advocaat is niet verplicht.
- Voorzieningenrechter van de rechtbank: alle andere zaken. Als eiser heeft u een advocaat nodig.
Wat staat er in een kort geding dagvaarding?
De dagvaarding bevat uw eis met de gronden, de reden waarom de zaak spoed heeft en de genummerde bewijsstukken. De rechtbank bepaalt de datum en het tijdstip van de zitting (art. 254 Rv). De deurwaarder moet de dagvaarding binnen de termijn van de rechtbank uitbrengen.
Als gedaagde hoeft u in een kort geding bij de rechtbank geen advocaat in te schakelen, tenzij u een tegenvordering instelt.
Kunt u in hoger beroep tegen een kort geding vonnis?
Ja, binnen 4 weken na de uitspraak (art. 339 lid 2 Rv). Het hoger beroep loopt bij het gerechtshof en moet worden ingesteld door een advocaat. Bij een kantonzaak kan dit alleen als de vordering hoger is dan 1.750 euro. Tegen een arrest van het hof staat cassatie open binnen 8 weken (art. 402 lid 2 Rv).
Het vonnis is meestal direct uitvoerbaar. Een hoger beroep houdt de uitvoering daarom niet vanzelf tegen.
Veelgestelde vragen
Kan ik na een verloren kort geding nog een bodemprocedure starten?
Ja. Een kort geding vonnis is voorlopig. Beide partijen kunnen de zaak in een bodemprocedure opnieuw aan de rechter voorleggen.
Kan ik een dwangsom eisen?
Ja, een gebod of verbod gaat vaak samen met een dwangsom.
Verwante begrippen
Zie ook conservatoir beslag, dwangsom en wanprestatie.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Kort geding familierecht: een complete gids, Kort geding: voorwaarden, procedure en termijnen, Kort geding uitleg: snel naar de rechter bij spoedzaken.
Onze advocaten civiel recht voeren kort gedingen op korte termijn, voor eisers en gedaagden. Wanneer een zaak zich leent voor deze spoedprocedure, leest u op onze pagina over het kort geding.