Een strafbeschikking is een straf die de officier van justitie oplegt, of in lichte zaken een opsporingsambtenaar, zonder dat er een rechter aan te pas komt. Zij is geen schikkingsvoorstel: zij stelt schuld vast, is uitvoerbaar en komt op de justitiële documentatie. Wie niets doet, aanvaardt haar.
Wettelijke basis
Artikel 257a Sv maakt een strafbeschikking mogelijk bij overtredingen en bij misdrijven waarop maximaal zes jaar staat. De officier kan een geldboete opleggen, een taakstraf tot honderdtachtig uur, een ontzegging van de rijbevoegdheid tot zes maanden en aanwijzingen, zoals het vergoeden van de schade van het slachtoffer. Gevangenisstraf kan hij niet opleggen. Artikel 257e Sv geeft veertien dagen om verzet te doen, waarna de zaak alsnog naar de strafrechter gaat.
Hoe het in de praktijk werkt
De meeste strafbeschikkingen komen per post, na een OM-hoorzitting of zonder enig gesprek. Verzet wordt schriftelijk gedaan bij de rechtbank of het parket en hoeft in dat stadium niet te worden gemotiveerd. De officier kan de beschikking daarna intrekken of wijzigen; doet hij dat niet, dan wordt de zaak gewoon behandeld en kan de rechter een zwaardere of juist een lichtere straf opleggen dan in de beschikking stond.
Waar het misgaat
De gevolgen van aanvaarden worden onderschat. Een strafbeschikking is een schuldvaststelling en kan een verklaring omtrent het gedrag in de weg staan, wat uitmaakt voor werk in onderwijs, zorg, transport en de financiële sector, en voor vergunningen en aanbestedingen. Verder is de termijn van veertien dagen kort en loopt zij vanaf de betekening, niet vanaf het moment waarop de brief wordt geopend. Ten derde doen mensen verzet en verschijnen vervolgens niet, waarna de rechter het verzet niet-ontvankelijk kan verklaren en de beschikking in stand blijft.
Verwante begrippen
Sepot, dagvaarding en taakstraf.
Heeft u een strafbeschikking ontvangen en staat een VOG op het spel? Onze strafrechtadvocaten beoordelen haar en doen tijdig verzet.
