OM-zitting en strafbeschikking: wat er gebeurt en wanneer u in verzet gaat

Gepubliceerd op 19 juni 2026 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Een strafbeschikking is een straf die het Openbaar Ministerie zelf oplegt, zonder rechter, en waarin het OM vaststelt dat u het feit heeft begaan (artikel 257a Wetboek van Strafvordering). Bent u het er niet mee eens, dan moet u binnen veertien dagen verzet doen, bij kleine verkeersovertredingen binnen zes weken; betaalt u, dan aanvaardt u de strafbeschikking en kunt u geen verzet meer doen.

Voordat het OM bepaalde straffen oplegt, wordt u uitgenodigd voor een OM-zitting. Hieronder leest u wanneer het OM zelf mag straffen, wat er op die zitting gebeurt, of de strafbeschikking op uw strafblad komt en hoe verzet werkt. Meer achtergrond over de strafbeschikking leest u in ons aparte artikel.

In welke zaken mag het OM zelf straffen?

Bij overtredingen en bij misdrijven waarop maximaal zes jaar gevangenisstraf staat (artikel 257a lid 1 Sv). Bij zwaardere misdrijven moet de officier van justitie dagvaarden.

In de praktijk gaat het om zaken als rijden onder invloed, winkeldiefstal, vernieling en eenvoudige mishandeling. De officier kan in zo’n zaak ook kiezen voor een dagvaarding of een sepot. Welke route wordt gekozen en wat dat voor u betekent, leest u in OM-transactie, strafbeschikking of dagvaarding: wat is het verschil voor u?

Een strafbeschikking is iets anders dan een transactie. Bij een transactie (artikel 74 Wetboek van Strafrecht) betaalt u een bedrag om vervolging te voorkomen, zonder dat uw schuld wordt vastgesteld. Een strafbeschikking bevat wel een schuldvaststelling en is een echte straf.

Welke straffen kan het OM opleggen?

Een geldboete, een taakstraf van ten hoogste 180 uur, een rijontzegging van ten hoogste zes maanden, onttrekking aan het verkeer en een schadevergoedingsmaatregel voor het slachtoffer (artikel 257a lid 2 Sv). Een gevangenisstraf kan het OM nooit opleggen.

Daarnaast kan de officier aanwijzingen geven (artikel 257a lid 3 Sv), zoals afstand doen van in beslag genomen voorwerpen of aanwijzingen over uw gedrag. Voert u een opgelegde taakstraf niet uit, dan kan vervangende hechtenis volgen; detentie loopt dan via het niet nakomen van de straf, niet via de strafbeschikking zelf.

Wat is een OM-zitting?

Een gesprek op het parket met een officier van justitie of parketsecretaris, zonder rechter en niet openbaar. U wordt gehoord over de verdenking en kunt uw kant van het verhaal en uw persoonlijke omstandigheden toelichten.

Bij een taakstraf, een rijontzegging of een aanwijzing over uw gedrag is horen verplicht. Het OM mag die straf alleen opleggen als u bent gehoord en heeft verklaard bereid te zijn eraan te voldoen (artikel 257c lid 1 Sv). Uiterlijk bij het begin van het horen moet u worden gewezen op de mogelijkheid een toevoeging van een advocaat aan te vragen.

Komen de geldboete en de schadevergoedingsmaatregel samen boven € 2.000, dan moet u vooraf zijn gehoord terwijl u werd bijgestaan door een advocaat (artikel 257c lid 2 Sv). Boven die grens is rechtsbijstand dus een vereiste. In andere gevallen mag u zich ook laten bijstaan; regel dat vóór de afspraak, zodat er tijd is om het dossier op te vragen.

Moet u komen en moet u verklaren?

Komen is verstandig, verklaren is niet verplicht. Blijft u weg, dan beslist het OM zonder uw verhaal.

Uw persoonlijke omstandigheden, de context van het feit en eventuele fouten in het dossier blijven buiten beeld als u niet komt, terwijl dit juist het moment is waarop ze de uitkomst nog beïnvloeden. U heeft wel het recht om te zwijgen en moet daarop worden gewezen voordat u wordt gehoord (artikel 29 Sv). Of zwijgen verstandig is, hangt af van het dossier; vraag daarom vooraf inzage in de stukken.

Komt een strafbeschikking op uw strafblad?

Bij een misdrijf wel. Bij een overtreding alleen als de geldboete boven de grens uit het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens ligt, of als het gaat om een overtreding die altijd wordt geregistreerd.

Bij een misdrijf worden uw gegevens al als justitiële gegevens vastgelegd zodra het OM het proces-verbaal in behandeling neemt (artikel 2 Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens). Bij een overtreding telt een strafbeschikking met alleen een lage geldboete niet als justitieel gegeven (artikelen 3 en 5 van dat besluit). Controleer de actuele grens in het besluit zelf.

Artikel 4 van het besluit noemt overtredingen die altijd worden geregistreerd, ook bij een lagere boete. Daaronder vallen onder meer overtredingen tegen de openbare orde, het veroorzaken van gevaar op de weg (artikel 5 Wegenverkeerswet 1994) en rijden zonder rijbewijs (artikel 107 Wegenverkeerswet 1994). Een strafblad kan gevolgen hebben voor een Verklaring Omtrent het Gedrag.

Hoe doet u verzet?

U doet verzet bij het parket dat in de strafbeschikking staat; dient u het bij een ander parket in, dan wordt het doorgestuurd (artikel 257e lid 2 Sv). Na verzet komt de zaak in de regel bij de strafrechter.

De hoofdregel is veertien dagen na de dag waarop het afschrift aan u in persoon is uitgereikt of waarop blijkt dat u de strafbeschikking kende (artikel 257e lid 1 Sv). Gaat het om een overtreding die ten hoogste vier maanden vóór de toezending is gepleegd, met een geldboete van niet meer dan € 340, dan heeft u zes weken na de datum van toezending.

Laat het verzet niet door een juridisch adviesbureau zonder advocaat versturen. De kantonrechter in Gouda (Rechtbank Den Haag) verklaarde op 11 maart 2026 een verdachte niet-ontvankelijk in zijn verzet, omdat de brief was geschreven en verstuurd door een juridisch adviseur die geen advocaat was (ECLI:NL:RBDHA:2026:25590). Aan de inhoud van de zaak kwam de rechter daardoor niet toe.

Na uw verzet kan de officier de strafbeschikking nog intrekken of wijzigen. Komt de zaak op zitting, dan is de rechter niet gebonden aan wat het OM had opgelegd (artikel 257f Sv): de straf kan lager, gelijk of hoger uitvallen. Laat daarom eerst het dossier beoordelen.

Wat betekent het als u betaalt of niets doet?

Betalen is aanvaarden: wie vrijwillig aan de strafbeschikking voldoet, doet afstand van het recht op verzet (artikel 257e lid 1 Sv). Doet u niets, dan wordt de strafbeschikking na de verzettermijn onherroepelijk.

Een onherroepelijke strafbeschikking wordt ten uitvoer gelegd via het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Bij niet betalen volgen aanmaningen met verhoging en kan het CJIB verhaal nemen op uw inkomen of bezittingen. Het CJIB zegt het zelf ook: gaat u in verzet, betaal de boete dan niet.

Wat doet u in de eerste dagen na een oproep of strafbeschikking?

• Noteer de verzettermijn die op de strafbeschikking staat: veertien dagen of zes weken.
• Betaal niet voordat u heeft besloten of u verzet doet.
• Vraag vóór de OM-zitting inzage in het dossier.
• Ga na of het feit een misdrijf of overtreding is en of het tot registratie leidt.
• Geef bij een taakstraf of rijontzegging alleen een bereidverklaring als u de straf werkelijk aanvaardt.

Hoe helpen wij bij een OM-zitting of verzet?

• Het dossier opvragen en beoordelen vóór de OM-zitting.
• U voorbereiden op het gesprek en u daar bijstaan, ook als bijstand verplicht is (boven € 2.000).
• Beoordelen of verzet in uw geval verstandig is en de verzettermijn bewaken.
• Het verzetschrift opstellen en u bijstaan bij de strafrechter.
• De gevolgen voor uw rijbewijs, werk of VOG in kaart brengen; meer leest u op onze pagina strafrecht advocaat.

OM-zitting en strafbeschikking in vijf punten

• Het OM mag zelf straffen bij overtredingen en misdrijven met maximaal zes jaar gevangenisstraf (artikel 257a Sv), maar nooit een gevangenisstraf opleggen.
• Voor een taakstraf, rijontzegging of gedragsaanwijzing moet u zijn gehoord en akkoord zijn; boven € 2.000 is een advocaat verplicht.
• Verzet kan binnen veertien dagen, bij kleine overtredingen tot € 340 binnen zes weken.
• Betalen is aanvaarden; daarna is verzet niet meer mogelijk.
• Een strafbeschikking voor een misdrijf komt op uw strafblad; bij een overtreding alleen boven een boetegrens of bij bepaalde feiten.

Veelgestelde vragen

Is een strafbeschikking hetzelfde als een verkeersboete van het CJIB?

Nee. Een gewone verkeersboete is een administratieve sanctie op grond van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften en valt buiten het strafrecht. Een strafbeschikking is een strafrechtelijke afdoening met een schuldvaststelling; het CJIB int alleen.

Kan ik bezwaar maken tegen een strafbeschikking?

Bezwaar is een begrip uit het bestuursrecht. Tegen een strafbeschikking doet u verzet; de termijn staat op de beschikking vermeld.