Terbeschikkingstelling, kortweg tbs, is een strafrechtelijke maatregel voor iemand bij wie ten tijde van het feit een psychische stoornis bestond en van wie de veiligheid van anderen behandeling eist. Anders dan een straf is de maatregel niet gericht op vergelding maar op beveiliging en behandeling.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 37a van het Wetboek van Strafrecht bevat de voorwaarden: een stoornis ten tijde van het feit, een misdrijf waarop vier jaar of meer gevangenisstraf staat of een van de in de wet genoemde misdrijven, en een gevaar voor de veiligheid van anderen of de algemene veiligheid. Artikel 37b regelt de tbs met dwangverpleging en artikel 38 de tbs met voorwaarden. Voor de oplegging is advies nodig van ten minste twee gedragsdeskundigen, onder wie een psychiater, die de verdachte hebben onderzocht. De maatregel duurt twee jaar en wordt telkens verlengd door de rechtbank; bij misdrijven gericht tegen of gevaar veroorzakend voor personen is de duur niet gemaximeerd, bij andere misdrijven eindigt de maatregel na vier jaar.
Hoe het in de praktijk werkt
De verlengingszitting is de kern van de praktijk. De kliniek brengt advies uit, en om de zes jaar volgt een onafhankelijke rapportage. De behandeling verloopt in fasen, van begeleid verlof via onbegeleid verlof en transmuraal verlof naar proefverlof en voorwaardelijke beëindiging van de verpleging. Weigert de verdachte mee te werken aan onderzoek, dan kan de rechter zich op andere stukken baseren via de zogeheten weigerachtige observandi-regeling.
Waar het misgaat
Verdachten weigeren medewerking aan het onderzoek in de veronderstelling dat tbs dan niet kan worden opgelegd; dat is niet zo. Een tweede probleem is het uitblijven van verlofmachtigingen, waardoor de behandeling stagneert en de maatregel langer duurt. Ten derde wordt bij de verlenging onvoldoende tegenwicht geboden tegen het advies van de kliniek.
Verwante begrippen
De maatregel raakt aan de voorlopige hechtenis, aan de voorwaardelijke straf en aan het hoger beroep.
Staat een oplegging of verlenging op de rol? Onze strafrecht advocaten bereiden het verweer voor.
