De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen brengt de regels over bestuur en toezicht bij verenigingen, stichtingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen in lijn met die voor de BV en de NV. Zij geldt sinds 1 juli 2021 en werkt van rechtswege, ook zonder statutenwijziging.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De wet wijzigde Boek 2 BW op een aantal punten. Voor alle rechtspersonen geldt nu dat bestuurders en toezichthouders zich bij de vervulling van hun taak richten naar het belang van de rechtspersoon en de daaraan verbonden organisatie. De regeling van tegenstrijdig belang is uniform gemaakt: een bestuurder met een direct of indirect persoonlijk belang dat strijdig is met dat van de rechtspersoon neemt niet deel aan de beraadslaging en besluitvorming. Ook is voor verenigingen en stichtingen een wettelijke basis gekomen voor een raad van toezicht en voor het monistisch bestuursmodel. De aansprakelijkheidsnorm bij faillissement is uitgebreid naar bestuurders van alle rechtspersonen.
Hoe het in de praktijk werkt
De belangrijkste praktische verplichting is de belet- en ontstentenisregeling: de statuten moeten bepalen wie beslist als bestuurders of toezichthouders ontbreken of niet kunnen handelen. Ontbreekt die regeling nog, dan moet zij bij de eerstvolgende statutenwijziging worden opgenomen. Verder is het verstandig de tegenstrijdigbelangregeling en de stemrechtbeperking, die een bestuurder niet meer stemmen geeft dan de andere bestuurders samen, in de statuten na te lopen.
Waar het misgaat
Veel stichtingen en verenigingen gaan ervan uit dat zij pas iets hoeven te doen bij een statutenwijziging, en missen daardoor dat de aansprakelijkheidsregels al gelden. Een tweede fout is het niet vastleggen van de besluitvorming bij tegenstrijdig belang; zonder notulen is achteraf niet aan te tonen dat de betrokken bestuurder niet heeft meegestemd. Ten derde blijft een bestuurder die toch meestemt een besluit vernietigbaar maken.
Verwante begrippen
De wet werkt door in de statuten, in tegenstrijdig belang, in bestuurdersaansprakelijkheid en in de raad van commissarissen.
Zijn uw statuten nog niet aangepast? Onze ondernemingsrecht advocaten lopen ze na en stellen de wijziging voor.
