Van tegenstrijdig belang is sprake als een bestuurder een direct of indirect persoonlijk belang heeft dat strijdt met het belang van de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming. Het Nederlandse recht verbiedt de transactie niet; het haalt de betrokken bestuurder uit de besluitvorming.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 2:239 lid 6 BW bepaalt dat een bestuurder met zo’n belang niet deelneemt aan de beraadslaging en besluitvorming. Kan daardoor geen bestuursbesluit worden genomen, dan gaat het besluit over naar de raad van commissarissen, en bij het ontbreken daarvan naar de algemene vergadering, tenzij de statuten anders bepalen. Voor commissarissen geldt de vergelijkbare regel van artikel 2:250 lid 5 BW.
Sinds de wetswijziging van 2013 is dit uitsluitend een interne regel. Een transactie die in strijd daarmee tot stand komt, blijft de wederpartij binden; het gevolg is dat het besluit intern vernietigbaar is en dat de bestuurder aansprakelijk kan zijn op grond van artikel 2:9 BW.
Wanneer is een belang tegenstrijdig
De toets is kwalitatief: is de bestuurder in staat het belang van de vennootschap met de vereiste integriteit en objectiviteit te behartigen? Een persoonlijk financieel belang aan de andere kant van de transactie is het duidelijkste geval, evenals een bestuursfunctie bij de wederpartij. Een algemene familie- of zakenrelatie is niet automatisch voldoende.
Bij een vennootschap met één bestuurder die tevens enig aandeelhouder is, werkt de regel niet op dezelfde manier, omdat bestuur en algemene vergadering samenvallen; de statuten regelen dit doorgaans uitdrukkelijk.
Waar het misgaat
Het probleem is meestal niet het tegenstrijdig belang zelf maar het ontbreken van vastlegging. Waar het belang is onderkend, genotuleerd en het besluit door de algemene vergadering is genomen, wordt de transactie zelden met succes aangevallen. Komt het pas later aan het licht, in een geschil of faillissement, dan gaat de discussie over de integriteit van de bestuurder in plaats van over de transactie.
Verwante begrippen
Zie ook bestuurdersaansprakelijkheid, algemene vergadering van aandeelhouders en statuten.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Tegenstrijdig belang bestuurder.
Lees meer over ons ondernemingsrecht.
