Enquêteprocedure

De enquêteprocedure is het onderzoek dat de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam kan bevelen naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon. Blijkt daaruit wanbeleid, dan kan de Ondernemingskamer ingrijpen in de vennootschap.

Inhoudsopgave

Wettelijke basis

De regeling staat in de artikelen 2:344 tot en met 2:359 BW. Artikel 2:346 bepaalt wie bevoegd is: bij een BV aandeelhouders of certificaathouders die ten minste tien procent van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen of aandelen ter waarde van 225.000 euro houden, en verder onder meer de vakbond en de curator. Artikel 2:349 verlangt dat de bezwaren eerst schriftelijk aan het bestuur zijn voorgelegd. Artikel 2:349a geeft de Ondernemingskamer de bevoegdheid onmiddellijke voorzieningen te treffen, ook al in de eerste fase: schorsing van een bestuurder, benoeming van een tijdelijk bestuurder of commissaris, of overdracht van aandelen ten titel van beheer. Artikel 2:355 en 2:356 regelen de tweede fase, waarin wanbeleid kan worden vastgesteld en definitieve voorzieningen volgen.

Hoe het in de praktijk werkt

De procedure is in de praktijk vooral een instrument bij vastgelopen aandeelhoudersverhoudingen. De onmiddellijke voorzieningen zijn daarbij belangrijker dan het onderzoek zelf: een tijdelijk bestuurder met een doorslaggevende stem kan een impasse doorbreken binnen weken. De Ondernemingskamer werkt snel en beslist op basis van een schriftelijke ronde en een mondelinge behandeling.

Waar het misgaat

Verzoekers slaan de verplichte voorafgaande bezwarenbrief over, waarna het verzoek strandt. Ook wordt de procedure soms gebruikt om een zuiver financieel geschil af te dwingen, terwijl de enquête is bedoeld voor de gang van zaken binnen de vennootschap. Ten derde onderschatten bestuurders dat een onderzoeksverslag later in aansprakelijkheidsprocedures kan worden gebruikt.