Wat is civiel recht?
Civiel recht is het deel van het recht dat de rechtsverhoudingen tussen burgers, bedrijven en andere rechtspersonen onderling regelt. Het heet ook burgerlijk recht of privaatrecht en staat grotendeels in het Burgerlijk Wetboek (BW).
In het strafrecht vervolgt de staat een verdachte. In het bestuursrecht gaat het om besluiten van de overheid, zoals een vergunning of een boete. In het civiel recht staan twee private partijen tegenover elkaar, bijvoorbeeld een koper en een verkoper of twee buren.
Het Burgerlijk Wetboek is opgedeeld in boeken. Boek 3 bevat het algemene vermogensrecht, zoals verjaring. Boek 6 regelt overeenkomsten, wanprestatie en onrechtmatige daad. Boek 7 bevat bijzondere overeenkomsten, zoals koop, huur en aanneming van werk. Hoe u een civiele zaak voor de rechter brengt, staat in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). De actuele tekst van Boek 6 vindt u op wetten.overheid.nl.
Welke rechtsgebieden vallen onder het civiel recht?
Het civiel recht is breder dan contracten en schade. Ook het familierecht (Boek 1 BW), het erfrecht (Boek 4 BW), het arbeidsrecht en het huurrecht (Boek 7 BW) horen erbij.
Elk rechtsgebied kent eigen regels en termijnen, en ons advocatenkantoor heeft voor elk rechtsgebied een eigen dienstenpagina. Voor een echtscheiding verwijzen wij u naar onze familierecht advocaat, voor een ontslag naar onze arbeidsrecht advocaat. Deze pagina gaat over het vermogensrecht: overeenkomsten, betalingen, aansprakelijkheid en procederen.
Wanneer is er sprake van wanprestatie?
Wanprestatie is het niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomen van een verplichting uit een overeenkomst. Op grond van artikel 6:74 BW moet de schuldenaar de schade vergoeden, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend.
Voor een overeenkomst zijn een aanbod en een aanvaarding genoeg. Een handtekening is geen vereiste, dus ook een mondelinge afspraak is bindend. Naast de tekst bepalen ook de wet, de gewoonte en de redelijkheid en billijkheid de inhoud (artikel 6:248 BW).
Wat moet u doen voordat u schadevergoeding kunt eisen?
Meestal moet u de tegenpartij eerst in gebreke stellen. Een ingebrekestelling is een schriftelijke aanmaning met een redelijke termijn om alsnog na te komen (artikel 6:82 BW).
Komt de tegenpartij binnen die termijn niet na, dan raakt zij in verzuim. Pas dan kunt u in de regel schadevergoeding vorderen. Bij een fatale termijn, een uiterste datum in het contract, is geen ingebrekestelling nodig. Dat geldt ook als de tegenpartij schriftelijk laat weten niet te zullen nakomen (artikel 6:83 BW).
Welke keuzes heeft u bij een tekortkoming?
Bij wanprestatie kiest u tussen nakoming, ontbinding en schadevergoeding. De beste keuze hangt af van uw belangen bij de overeenkomst en de financiële positie van de tegenpartij.
- Nakoming: u eist dat de tegenpartij alsnog doet wat is afgesproken, eventueel met een dwangsom. Een dwangsom is een bedrag dat verschuldigd is zolang een vonnis niet wordt nageleefd.
- Ontbinding: op grond van artikel 6:265 BW ontbindt u de overeenkomst met een schriftelijke verklaring (artikel 6:267 BW). Een kleine tekortkoming rechtvaardigt niet altijd ontbinding.
- Schadevergoeding: u vordert vergoeding van geleden verlies en gederfde winst (artikel 6:96 BW). Dit kan naast nakoming of ontbinding.
Wanneer is iemand aansprakelijk zonder contract?
Zonder overeenkomst kan iemand aansprakelijk zijn op grond van onrechtmatige daad. Artikel 6:162 BW bepaalt dat wie een toerekenbare onrechtmatige daad pleegt, de schade van een ander moet vergoeden.
Een daad is onrechtmatig bij een inbreuk op een recht, strijd met een wettelijke plicht of strijd met wat maatschappelijk betamelijk is. Daarnaast moet er schade zijn en een causaal verband.
Wanneer verjaart uw vordering?
Een vordering tot nakoming van een overeenkomst verjaart in de regel na vijf jaar, vanaf de dag waarop zij opeisbaar werd. Dat staat in artikel 3:307 BW.
Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat u bekend werd met de schade én de aansprakelijke persoon (artikel 3:310 BW). Daarnaast geldt een absolute grens van twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis.
U kunt de verjaring stuiten met een schriftelijke aanmaning waarin u zich duidelijk uw recht op nakoming voorbehoudt (artikel 3:317 BW). Daarna begint in de regel een nieuwe termijn van vijf jaar. Bij een consumentenkoop geldt bovendien een klachtplicht: een melding binnen twee maanden na ontdekking van een gebrek is in ieder geval op tijd (artikel 7:23 BW).
Hoe int een civiel recht advocaat een openstaande factuur?
Een factuur incasseert u in twee fasen: eerst buiten de rechter om, daarna zo nodig via een procedure. In de eerste fase stuurt u een sommatie: een laatste aanmaning met een betalingstermijn en de aankondiging van verdere stappen.
U heeft recht op wettelijke rente over het openstaande bedrag (artikel 6:119 BW). Tussen bedrijven geldt de hogere wettelijke handelsrente (artikel 6:119a BW). Het percentage wordt periodiek aangepast.
Daarnaast kunt u buitengerechtelijke incassokosten vorderen (artikel 6:96 lid 2 BW). Het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten bepaalt 15% over de eerste 2.500 euro, met een minimum van 40 euro. Over hogere bedragen geldt een aflopend percentage.
Is de schuldenaar een consument, dan stuurt u eerst een veertiendagenbrief. Daarin krijgt de consument 14 dagen om zonder kosten te betalen (artikel 6:96 lid 6 BW). Zonder correcte veertiendagenbrief wijst de rechter de incassokosten af.
Hoe verloopt een civiele procedure?
Een civiele procedure begint meestal met een dagvaarding: een oproep om voor de rechter te verschijnen, die een deurwaarder uitbrengt. Welke rechter bevoegd is, hangt af van het soort zaak en de hoogte van de vordering.
| Instantie | Welke zaken | Advocaat verplicht? |
|---|---|---|
| Kantonrechter | Vorderingen tot en met 25.000 euro, en altijd zaken over arbeid, huur, consumentenkoop en consumentenkrediet (artikel 93 Rv) | Nee, u mag zelf procederen |
| Rechtbank, team handel | Vorderingen boven 25.000 euro en zaken van onbepaalde waarde | Ja (artikel 79 Rv) |
| Voorzieningenrechter | Kort geding bij een spoedeisend belang | Ja, voor de eiser; niet in zaken die onder de kantonrechter vallen |
| Gerechtshof | Hoger beroep tegen een uitspraak van kantonrechter of rechtbank | Ja |
Na de dagvaarding dient de gedaagde een conclusie van antwoord in. Daarna volgt meestal een mondelinge behandeling, waarin de rechter ook onderzoekt of een schikking mogelijk is. Een bodemprocedure duurt al snel enkele maanden tot meer dan een jaar. Meer informatie vindt u op onze pagina over de civiele procedure.
Ontvangt u zelf een dagvaarding, verschijn dan op tijd. Anders kan de rechter verstek verlenen en de vordering toewijzen. Tegen een verstekvonnis staat in de regel verzet open binnen vier weken (artikel 143 Rv).
Wanneer kiest u voor een kort geding?
Een kort geding is een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter als u niet kunt wachten op een bodemprocedure. U moet een spoedeisend belang hebben (artikel 254 Rv).
Denk aan een leverancier die een cruciale levering stopzet. Een zitting volgt vaak binnen enkele dagen tot weken. De uitspraak is voorlopig: in een bodemprocedure kan de rechter anders oordelen. Lees meer over het kort geding.
Hoe stelt u vermogen veilig met beslag?
Met conservatoir beslag zet u vermogen van de tegenpartij vast voordat de rechter over uw vordering beslist. Daarvoor heeft u verlof nodig van de voorzieningenrechter (artikel 700 Rv).
U kunt beslag leggen op bankrekeningen, onroerend goed, voertuigen of aandelen. De rechter bepaalt binnen welke termijn u de bodemprocedure start; die termijn is ten minste 14 dagen. Start u niet op tijd, dan vervalt het beslag. Zie onze pagina over beslaglegging.
Kunt u in hoger beroep gaan?
Tegen een vonnis van de kantonrechter of de rechtbank gaat u in hoger beroep bij het gerechtshof. De termijn is drie maanden na de dag van de uitspraak (artikel 339 Rv).
Bij vorderingen van 1.750 euro of minder staat geen hoger beroep open (artikel 332 Rv). De termijn is strikt: een dag te laat betekent in de regel niet-ontvankelijkheid. Lees meer over hoger beroep in civiele zaken.
Welke kosten brengt een procedure met zich mee?
Naast de kosten van uw advocaat betaalt u griffierecht en deurwaarderskosten. Griffierecht is een vergoeding aan de rechtbank voor het behandelen van de zaak.
De hoogte volgt uit de Wet griffierechten burgerlijke zaken en hangt af van de instantie, de vordering en of u een natuurlijk persoon of rechtspersoon bent. De bedragen worden jaarlijks aangepast. Wij geven u vooraf een actuele opgave.
Wint u de zaak, dan veroordeelt de rechter de tegenpartij meestal in de proceskosten. Die vergoeding volgt een vast liquidatietarief en dekt meestal maar een deel van uw werkelijke kosten.
Kunt u een geschil ook buiten de rechter oplossen?
Ja. Veel civiele geschillen eindigen in een schikking, vaak na een goed onderbouwde sommatie van een civiel recht advocaat. Een schikking legt u vast in een vaststellingsovereenkomst (artikel 7:900 BW), die partijen bindt.
Mediation is een andere route. Een onafhankelijke mediator begeleidt het gesprek, maar beslist niet zelf. De rechter verwacht dat partijen een minnelijke oplossing serieus onderzoeken.
Waarom kiest u voor een civiel recht advocaat?
Een advocaat die dagelijks civiele zaken behandelt, kent de termijnen, bewijsregels en procesregels die in civiele zaken het verschil maken. Een civiel recht advocaat kan de uitkomst niet garanderen, maar wel uw risico's en kansen eerlijk inschatten. Die inschatting rust op ervaring met vergelijkbare zaken bij kantonrechter, rechtbank en gerechtshof.
Bij de rechtbank en het gerechtshof is een advocaat civiel recht verplicht. Bij de kantonrechter niet, maar ook daar helpt juridische begeleiding bij een sterke dagvaarding of verweer. Uw advocaat behartigt uw belangen tegenover de tegenpartij, de deurwaarder en de rechter. Ons kantoor adviseert in het Nederlands en het Engels, vanuit Eindhoven en Amsterdam, voor cliënten in heel Nederland. Zoekt u een advocaat civiel recht bij u in de buurt, zie dan onze pagina's over een civiel recht advocaat in Eindhoven en in Amsterdam.
