Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026
Heeft u een civiele dagvaarding ontvangen, dan moet u uiterlijk op de roldatum die in de dagvaarding staat reageren; doet u niets, dan kan de rechter de eis bij verstek toewijzen. Of u daarvoor een advocaat nodig heeft, hangt af van de rechter: bij de kantonrechter mag u zelf reageren, bij de rechtbank is een advocaat verplicht.
Een dagvaarding is de officiële oproep om voor de burgerlijke rechter te verschijnen, uitgebracht door een gerechtsdeurwaarder. Hieronder leest u stap voor stap wat u met de dagvaarding doet, welke termijnen gelden en wat er na het vonnis kan gebeuren.
Inhoudsopgave
Wat staat er in een civiele dagvaarding?
Een dagvaarding vermeldt wie u dagvaardt, wat hij van u eist, waarom, en wanneer en bij welke rechter u moet reageren. Die eisen staan in artikel 111 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).
Let vooral op drie onderdelen. De eis, ook wel het petitum, staat meestal aan het eind: dat is wat de eiser van de rechter vraagt, bijvoorbeeld betaling van een bedrag met rente en kosten. De roldatum is de dag waarop de zaak voor het eerst op de rol van de rechtbank staat. En de rechter: kantonrechter of rechtbank. Meer over wat een eis inhoudt, leest u in ons artikel wat is een vordering.
Heeft u een advocaat nodig?
Bij de kantonrechter niet: daar mag u zelf procederen of iemand anders machtigen. Bij de rechtbank (de handelskamer) is een advocaat wel verplicht (artikel 79 lid 2 Rv).
De kantonrechter behandelt onder meer zaken tot en met 25.000 euro, en altijd zaken over arbeid, huur, consumentenkoop en consumentenkrediet (artikel 93 Rv). Andere zaken gaan naar de rechtbank. Ook bij de kantonrechter kan een advocaat verstandig zijn, bijvoorbeeld als er veel op het spel staat of als u een tegeneis wilt instellen. Heeft u een laag inkomen, dan kunt u via de Raad voor Rechtsbijstand mogelijk gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen.
Hoe en wanneer reageert u bij de kantonrechter?
U reageert met een brief aan de kantonrechter, die uiterlijk de dag vóór de rolzitting binnen moet zijn. Lukt dat niet, dan kunt u vóór die datum vier weken uitstel vragen.
In de brief legt u uit waarom u het niet eens bent met de eis en stuurt u bewijsstukken mee. Wilt u zelf ook iets eisen van de eiser, een tegeneis, dan moet u die in deze eerste reactie opnemen; later kan dat niet meer. Na uw reactie beslist de kantonrechter of er een mondelinge behandeling komt of dat partijen nog schriftelijk mogen reageren. Bij verschijning in de procedure kan griffierecht verschuldigd zijn.
Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?
Bij de rechtbank stelt uw advocaat zich uiterlijk op de roldatum voor u. Daarna dient uw advocaat in de regel binnen zes weken een schriftelijk verweer in: de conclusie van antwoord.
Die termijn kan op verzoek meestal één keer worden verlengd. In de conclusie van antwoord staan al uw verweren en uw bewijsmiddelen. Lees meer in ons artikel over de conclusie van antwoord. Daarna volgt in de meeste zaken een mondelinge behandeling (artikel 87 Rv), waarin de rechter vragen stelt en vaak onderzoekt of een schikking mogelijk is. Lees ook wat u kunt verwachten bij een mondelinge behandeling.
Wat gebeurt er als u niet reageert?
Reageert u niet en verschijnt u niet, dan verleent de rechter verstek. De rechter wijst de eis dan toe, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (artikel 139 Rv), en u betaalt meestal ook de proceskosten van de eiser.
Tegen een verstekvonnis kunt u in verzet gaan. De termijn is vier weken, gerekend vanaf de betekening van het vonnis aan u persoonlijk, een handeling waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of de tenuitvoerlegging (artikel 143 Rv). Een verstekvonnis kan intussen al worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door beslag op uw loon of rekening. Wacht daarom niet tot het vonnis er ligt.
Kunt u een schikking treffen?
Ja, u kunt op elk moment met de eiser onderhandelen, ook als de procedure al loopt. Leg een schikking altijd schriftelijk vast, met afspraken over de proceskosten en over het intrekken van de zaak.
Bent u het met de eis eens, dan kunt u ook betalen of een betalingsregeling voorstellen. Laat de eiser dan bevestigen dat de zaak wordt ingetrokken, zodat u geen verstekvonnis met extra kosten krijgt. Bij een schikking op de zitting kan de rechter de afspraken vastleggen in een proces-verbaal, dat net als een vonnis kan worden uitgevoerd.
Hoe gedraagt u zich op de zitting?
U spreekt de rechter gewoon aan met “meneer de rechter” of “mevrouw de rechter”; “edelachtbare” mag, maar hoeft niet. Neem alle stukken en een identiteitsbewijs mee en kom op tijd.
De rechter leidt het gesprek en stelt vragen aan beide partijen. Antwoord kort en feitelijk en val de wederpartij niet in de rede. Na de zitting doet de rechter schriftelijk uitspraak, vaak binnen enkele weken; soms geeft hij direct een mondelinge uitspraak.
Wat kunt u doen na het vonnis?
Bent u het niet eens met het vonnis, dan kunt u binnen drie maanden na de uitspraak hoger beroep instellen bij het gerechtshof (artikel 339 Rv). Bij een vordering van 1.750 euro of minder is hoger beroep niet mogelijk (artikel 332 Rv).
Hoger beroep houdt de uitvoering van het vonnis in beginsel tegen, maar de meeste vonnissen worden uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dan kan de eiser het vonnis toch al laten uitvoeren, ook als u in hoger beroep gaat. In hoger beroep is een advocaat altijd verplicht. Was de zaak dringend, dan is soms een kort geding de snellere route.
Wat kunnen wij voor u doen bij een civiele dagvaarding?
Onze advocaten civiel recht staan u bij vanaf het moment dat u de dagvaarding ontvangt.
- Wij lezen de dagvaarding na en stellen vast bij welke rechter u moet reageren en vóór welke datum.
- Wij beoordelen de eis en de bewijsstukken en adviseren of verweer, schikking of betaling de beste route is.
- Wij stellen bij de rechtbank uw conclusie van antwoord op, of bij de kantonrechter uw schriftelijke reactie, inclusief een eventuele tegeneis.
- Wij bereiden u voor op de mondelinge behandeling en voeren daar het woord.
- Wij beoordelen na een verstekvonnis of verzet binnen vier weken mogelijk is, en na een vonnis of hoger beroep binnen drie maanden zinvol is.
Samengevat
- Reageer uiterlijk op de roldatum die in de dagvaarding staat.
- Bij de kantonrechter mag u zelf reageren; bij de rechtbank en in hoger beroep is een advocaat verplicht.
- Wie niet reageert, krijgt meestal een verstekvonnis; verzet kan binnen vier weken.
- Hoger beroep kan binnen drie maanden, maar stopt de uitvoering niet als het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de roldatum en de zitting?
De roldatum is een administratieve datum waarop de zaak voor het eerst op de lijst van de rechter staat. U hoeft dan meestal niet in persoon aanwezig te zijn als u op tijd schriftelijk heeft gereageerd. De inhoudelijke zitting volgt later.
Kan ik bezwaar maken tegen een dagvaarding?
Niet met een bezwaarschrift. U voert verweer in de procedure zelf: bij de kantonrechter met een brief, bij de rechtbank via uw advocaat in de conclusie van antwoord.
Welke stukken moet ik verzamelen?
Verzamel het contract, facturen, betalingsbewijzen, e-mails, brieven en foto’s die met het geschil te maken hebben. Zet ze op datum, zodat u of uw advocaat snel een tijdlijn kan maken.
Wat kost een procedure voor de gedaagde?
U kunt griffierecht verschuldigd zijn als u in de procedure verschijnt, plus de kosten van een eventuele advocaat. Verliest u, dan moet u meestal ook een vast bedrag aan proceskosten van de eiser betalen.
Wilt u zelf een zaak beginnen, lees dan hoe u een civiele procedure start.
