Dienstverleningsovereenkomst: wat u vastlegt om discussie te voorkomen

Gepubliceerd op 16 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

U voorkomt onduidelijkheid in een dienstverleningsovereenkomst door schriftelijk en concreet vast te leggen welke diensten worden geleverd, tegen welke prijs, binnen welke termijn en wie waarvoor verantwoordelijk is. Wat u niet regelt, vult de wet aan met de regels voor de overeenkomst van opdracht in artikel 7:400 en verder BW, en die sluiten niet altijd aan bij wat u bedoelde.

Een mondelinge afspraak is in beginsel ook bindend, maar bij een geschil moet u dan bewijzen wat er is afgesproken. Hieronder leest u welke onderdelen in een goede dienstverleningsovereenkomst horen, hoe de Hoge Raad contracten uitlegt en waarom de naam boven het contract niet beslist of het een opdracht of een arbeidsovereenkomst is.

Wat is een dienstverleningsovereenkomst?

Het is een contract waarin de ene partij, de dienstverlener, werkzaamheden verricht voor de andere partij, de opdrachtgever, zonder dat er een arbeidsovereenkomst ontstaat. Juridisch is het meestal een overeenkomst van opdracht in de zin van artikel 7:400 BW.

Het gaat om kennis, tijd en vakmanschap, niet om de levering van een product. Denk aan advies, marketing, schoonmaak, IT-beheer of administratie. Voor IT-diensten gelden vaak aanvullende afspraken; daarover leest u meer in ons artikel over de IT-dienstverleningsovereenkomst.

Hoe verschilt het van koop, aanneming en een arbeidsovereenkomst?

Het verschil zit in wat er geleverd wordt en onder wiens gezag. De wet geeft voor elk contract eigen regels; welke regels gelden, hangt af van wat partijen in werkelijkheid hebben afgesproken.

Bij een opdracht heeft de dienstverlener meestal een inspanningsverplichting. Volgens artikel 7:401 BW moet hij de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen, maar hij garandeert niet altijd een bepaald resultaat. Wilt u wel een resultaat afspreken, bijvoorbeeld een werkende website op een vaste datum, zet dat dan uitdrukkelijk in het contract.

Wanneer is uw opdracht toch een arbeidsovereenkomst?

Werkt een zelfstandige in de praktijk persoonlijk, tegen loon en ingebed in uw organisatie, dan kan de rechter oordelen dat er toch een arbeidsovereenkomst is, ongeacht hoe het contract heet. In het Deliveroo-arrest van 24 maart 2023 oordeelde de Hoge Raad dat de bedoeling van partijen niet doorslaggevend is. Beslissend zijn de rechten en plichten die partijen werkelijk zijn aangegaan, getoetst aan artikel 7:610 BW. De maaltijdbezorgers bleken werknemers, ook al mochten zij zich laten vervangen en zelf kiezen wanneer zij werkten.

Voor u betekent dit dat een goed contract alleen helpt als de praktijk ermee overeenkomt. Meer daarover leest u in ons artikel over de vraag of iemand zzp’er of werknemer is.

Wie zijn de partijen en wat zijn hun rollen?

De opdrachtgever neemt de dienst af, betaalt, levert tijdig informatie en materialen aan en neemt op tijd beslissingen. Volgens artikel 7:402 BW moet de dienstverlener tijdige en verantwoorde aanwijzingen van de opdrachtgever volgen. De dienstverlener levert de afgesproken diensten, houdt zich aan de planning en meldt problemen op tijd.

Is de opdracht gegeven met het oog op een bepaalde persoon, dan moet die persoon het werk in beginsel zelf doen. Dat volgt uit artikel 7:404 BW. Wilt u dat de dienstverlener het werk mag uitbesteden, of juist niet, leg dat dan vast.

Welke onderdelen horen in de overeenkomst?

In elk geval een concrete omschrijving van de diensten, de prijs en betaling, de planning, de verdeling van verantwoordelijkheden, aansprakelijkheid, geheimhouding en de manier waarop het contract eindigt. Hoe concreter u bent, hoe minder ruimte er is voor discussie.

Een overeenkomst komt tot stand door aanbod en aanvaarding (artikel 6:217 BW); welke elementen daarvoor nodig zijn, leest u in ons artikel over wat een contract rechtsgeldig maakt. Hieronder gaan wij in op de onderdelen die in de praktijk het vaakst tot onduidelijkheid leiden.

Hoe omschrijft u de diensten?

Zo concreet mogelijk, met de op te leveren resultaten en wat uitdrukkelijk niet onder de opdracht valt. De omschrijving van de diensten is het hart van de overeenkomst.

Een voorbeeld ter illustratie: schrijf niet "marketingdiensten", maar "maandelijks acht berichten op sociale media, een wekelijkse nieuwsbrief en elk kwartaal een rapportage over het websiteverkeer". Noem de op te leveren stukken, zoals rapporten, software of adviezen, met hun eisen. Leg vast welke middelen de dienstverlener gebruikt en wanneer de opdrachtgever een update krijgt.

Zet ook op papier wat niet onder de opdracht valt. Zo voorkomt u dat de opdracht ongemerkt groter wordt zonder afspraak over tijd en geld. Kwaliteitseisen, zoals een reactietijd van vier uur bij storingen, maken verwachtingen meetbaar.

Hoe legt u prijs en betaling vast?

Spreek een vaste prijs of een uurtarief af, met een maximum aantal uren of een bandbreedte, en leg de betaaltermijn vast. Hebt u niets over de prijs afgesproken, dan heeft de dienstverlener volgens artikel 7:405 BW recht op het gebruikelijke of een redelijk loon.

Hebt u tussen bedrijven geen betaaltermijn afgesproken, dan geldt volgens artikel 6:119a BW een termijn van 30 dagen. Een termijn langer dan 60 dagen mag alleen als die niet kennelijk onbillijk is voor de dienstverlener. Een grote onderneming mag een mkb-dienstverlener niet langer dan 30 dagen laten wachten. Betaalt de opdrachtgever te laat, dan is wettelijke rente verschuldigd.

Bron: Rijksoverheid, hoogte wettelijke rente. De percentages wijzigen per halfjaar; kijk bij een vordering welk percentage over welke periode geldt.

Hoe regelt u aansprakelijkheid?

Leg vast voor welke schade de dienstverlener aansprakelijk is en tot welk bedrag. Zonder afspraak geldt de wettelijke regeling van artikel 6:74 BW, en dan kan de dienstverlener voor de volledige schade aansprakelijk zijn als hij tekortschiet.

Een beperking van aansprakelijkheid, bijvoorbeeld tot het bedrag van de opdracht of tot de uitkering van de verzekering, is tussen bedrijven in beginsel toegestaan. Voor opzet of bewuste roekeloosheid kan de aansprakelijkheid niet worden uitgesloten. Zijn er meerdere opdrachtgevers voor dezelfde opdracht, dan zijn zij volgens artikel 7:407 BW ieder voor het geheel aansprakelijk voor de betaling, tenzij anders is afgesproken.

Hoe regelt u wijzigingen tijdens de opdracht?

Spreek een vaste procedure af: een wijziging wordt schriftelijk voorgesteld, met de gevolgen voor planning en prijs, en gaat pas in na akkoord van beide partijen. Bewaar die bevestiging bij het contract. Mondelinge wijzigingen zijn niet ongeldig, maar achteraf moeilijk te bewijzen; wie zich erop beroept, moet ze volgens artikel 150 Rv bewijzen.

Hoe houdt u de samenwerking helder?

Leg vast wie de contactpersonen zijn en hoe u communiceert: e-mail voor formele zaken, telefoon voor spoed en rapportages voor de voortgang. Volgens artikel 7:403 BW moet de dienstverlener de opdrachtgever op de hoogte houden van zijn werkzaamheden en verantwoording afleggen over de uitvoering. Ziet de dienstverlener een probleem aankomen, dan meldt hij dat direct.

Omschrijf ook wat de opdrachtgever moet doen: informatie en materialen op tijd aanleveren, duidelijke instructies geven, tijdig beslissen en op tijd betalen. Levert de opdrachtgever te laat aan, dan kan de dienstverlener zijn eigen deadlines niet halen. Regel daarom dat de planning in dat geval opschuift.

Welke wetsartikelen bepalen de regels?

De algemene regels voor overeenkomsten staan in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. De overeenkomst van opdracht is geregeld in artikel 7:400 tot en met 7:413 van Burgerlijk Wetboek Boek 7. De kernbepalingen:

• artikel 7:400 BW: wat een overeenkomst van opdracht is;
• artikel 7:401 BW: de zorgplicht van de dienstverlener;
• artikel 7:403 BW: de informatie- en verantwoordingsplicht;
• artikel 7:405 BW: het recht op loon;
• artikel 7:408 BW: de opzegging van de opdracht.

Veel van deze regels zijn aanvullend recht: u mag ervan afwijken in het contract. Is de opdrachtgever een consument, dan zijn meer regels dwingend (artikel 7:413 BW) en mag u minder afwijken. Daarnaast kunnen beroepsregels gelden, bijvoorbeeld voor accountants of advocaten.

Hoe regelt u geheimhouding en privacy?

Neem een geheimhoudingsbepaling op en sluit een verwerkersovereenkomst als de dienstverlener persoonsgegevens voor u verwerkt. Die laatste is verplicht volgens artikel 28 van de AVG.

Een goede geheimhoudingsbepaling omschrijft wat vertrouwelijk is, hoe lang de geheimhouding duurt, welke uitzonderingen gelden en wat de gevolgen zijn van een schending, bijvoorbeeld een boete per overtreding. Meer daarover leest u in ons artikel over de geheimhoudingsovereenkomst.

Verwerkt de dienstverlener persoonsgegevens namens u, bijvoorbeeld bij een salarisadministratie of klantenservice, dan bent u als opdrachtgever meestal de verwerkingsverantwoordelijke. In de verwerkersovereenkomst legt u vast wat de dienstverlener met de gegevens mag doen, hoe hij ze beveiligt en wat er bij een datalek gebeurt.

Moet de overeenkomst worden ondertekend?

Niet per se: een dienstverleningsovereenkomst is vormvrij en komt ook mondeling of per e-mail tot stand. Een ondertekend contract maakt het wel veel eenvoudiger om te bewijzen wat er is afgesproken.

Laat tekenen door iemand die bevoegd is de onderneming te vertegenwoordigen; dat controleert u in het handelsregister van de KVK. Volgens artikel 3:15a BW heeft een elektronische handtekening dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening, als de gebruikte methode voldoende betrouwbaar is. Meer daarover leest u in ons artikel over de vraag of een digitale handtekening juridisch geldig is.

Hoe eindigt een dienstverleningsovereenkomst?

Door het voltooien van de opdracht, door het verstrijken van de afgesproken looptijd of door opzegging. Volgens artikel 7:408 BW mag de opdrachtgever de opdracht in beginsel altijd opzeggen. De dienstverlener mag alleen opzeggen om gewichtige redenen, tenzij de opdracht voor onbepaalde tijd geldt en niet door volbrenging eindigt.

Tussen bedrijven kan het opzeggingsrecht van de opdrachtgever in het contract worden beperkt, bijvoorbeeld met een vaste looptijd en een opzegtermijn. Is de opdrachtgever een consument, dan kan dat niet. Leg daarom vast welke opzegtermijn geldt, wat er gebeurt met werk dat nog niet af is en wat er dan betaald moet worden.

Regel ook de overdracht bij het einde: welke documenten, bestanden en toegangsgegevens de dienstverlener teruggeeft, en wie de rechten heeft op wat er is gemaakt. Zonder afspraak blijft het auteursrecht in beginsel bij de maker (artikel 1 Auteurswet).

Hoe schrijft u een contract dat niet voor twee uitleggen vatbaar is?

Schrijf in gewone taal, gebruik steeds dezelfde termen en laat het contract controleren voordat u tekent. Veel geschillen ontstaan niet door kwade wil, maar door slordig geformuleerde afspraken.

Gebruik in het hele document dezelfde term voor hetzelfde begrip, dus niet de ene keer "opdracht" en dan weer "dienst". Maak vage termen concreet: niet "tijdige levering", maar "levering binnen vijf werkdagen na de opdracht". Woorden als "redelijk" of "indien nodig" vult iedereen anders in.

Laat het concept lezen door een jurist; een frisse blik ziet tegenstrijdige bepalingen, onjuiste verwijzingen en ontbrekende afspraken. Meer daarover leest u in ons artikel over een contract laten controleren. Evalueer bij langlopende contracten regelmatig of de afspraken nog passen bij de praktijk en bij nieuwe wetgeving.

Wat doet u als er toch onduidelijkheid ontstaat?

Kijk eerst naar de definities in het contract en naar de correspondentie. Komt u er samen niet uit, dan legt de rechter het contract uit volgens de Haviltex-maatstaf.

In het Haviltex-arrest van 13 maart 1981 oordeelde de Hoge Raad dat een schriftelijk contract niet alleen taalkundig wordt uitgelegd. Beslissend is de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen, en wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Ook de maatschappelijke kring van partijen en hun rechtskennis tellen mee. E-mails, offertes en gespreksverslagen kunnen daarom belangrijk bewijs zijn. Bewaar ze.

Leidt overleg niet tot een oplossing, dan kunt u kiezen voor mediation of, als dat is afgesproken, voor arbitrage. Anders beslist de rechter; bij vorderingen tot 25.000 euro is dat de kantonrechter (artikel 93 Rv).

Tarieven 2026, bron: Rechtspraak, griffierecht. Ook de gedaagde betaalt griffierecht; in een kantonzaak alleen als hij verschijnt.

Wat controleert u als opdrachtgever voordat u tekent?

• Zegt de omschrijving wat wel en wat niet onder de opdracht valt?
• Staat er een maximum aan uren of kosten, en hoe wordt meerwerk vooraf goedgekeurd?
• Ligt de aansprakelijkheidsbeperking niet lager dan de schade die u realistisch kunt lijden?
• Is er een verwerkersovereenkomst (artikel 28 AVG) als de dienstverlener persoonsgegevens voor u verwerkt?
• Welke bestanden en toegangsgegevens krijgt u bij het einde terug, en wie heeft de rechten op het gemaakte werk?

Wat regelt u als dienstverlener in het contract?

• Een inspanningsverplichting, en geen resultaat dat u niet kunt waarmaken.
• Een betaaltermijn; zonder afspraak geldt tussen bedrijven 30 dagen (artikel 6:119a BW).
• Een aansprakelijkheidsbeperking, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag of de uitkering van uw verzekering.
• Een bepaling dat de planning opschuift als de opdrachtgever informatie te laat aanlevert.
• Een opzegtermijn en een vergoeding voor al verricht werk, omdat de opdrachtgever in beginsel altijd mag opzeggen (artikel 7:408 BW).

Hoe wij helpen bij een dienstverleningsovereenkomst

• Wij stellen de overeenkomst op, met een concrete omschrijving van de diensten, de prijs, de planning en wat buiten de opdracht valt.
• Wij beoordelen een concept en wijzen aan waar het afwijkt van artikel 7:400 en verder BW.
• Wij toetsen of de samenwerking in de praktijk als arbeidsovereenkomst kan worden gezien, aan de hand van de gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest.
• Bij een geschil leggen wij het contract uit volgens de Haviltex-maatstaf en voeren wij zo nodig de procedure.

Meer daarover leest u bij onze ondernemingsrechtpraktijk.

In het kort

• Wat u niet regelt, vult artikel 7:400 en verder BW aan; die regels passen niet altijd bij uw bedoeling.
• De naam boven het contract beslist niet: volgens de Hoge Raad (2023) tellen de werkelijke rechten en plichten.
• Tussen bedrijven geldt zonder afspraak een betaaltermijn van 30 dagen en daarna de handelsrente van 10,4% (sinds 1 juli 2026).
• De opdrachtgever mag in beginsel altijd opzeggen; tussen bedrijven kunt u dat in het contract beperken.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.