Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026
Een procedure waarmee de rechter uw strafblad laat wissen, zoals het eerherstel in België, bestaat in Nederland niet. Uw justitiële gegevens worden pas verwijderd als de wettelijke bewaartermijn is verstreken; wel kijkt Justis voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) in de regel maar vier jaar terug.
Wie zoekt naar “rehabilitatie” komt vaak uit bij Belgische regels, met wachttijden en een verzoek aan de rechtbank. Voor een Nederlandse veroordeling gelden andere regels. Hieronder leest u hoe lang gegevens bewaard blijven, wat een VOG-aanvraag betekent, welke wegen er wel zijn en wat u kunt doen als uw verleden u nu in de weg zit.
Inhoudsopgave
Bestaat rehabilitatie in Nederland?
Nee, niet als aparte procedure. Nederland kent geen verzoek aan de rechter om een veroordeling uit de justitiële documentatie te laten verwijderen omdat u zich inmiddels goed heeft gedragen.
De artikelen 621 tot en met 634 van het Wetboek van Strafvordering, die in veel teksten over rehabilitatie worden genoemd, horen bij het Belgische Wetboek van Strafvordering. In Nederland regelt de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) welke gegevens worden vastgelegd en wanneer ze worden verwijderd. Dat gebeurt automatisch, zonder dat u een verzoek hoeft te doen.
Hoe lang blijft een veroordeling in de justitiële documentatie?
Dat hangt af van het soort feit en het wettelijke strafmaximum, niet van de straf die u kreeg. De termijn loopt vanaf de onherroepelijke einduitspraak of de volledige voldoening van een strafbeschikking.
- Overtreding: vijf jaar; tien jaar als een vrijheidsstraf of taakstraf is opgelegd.
- Misdrijf met een strafmaximum van minder dan zes jaar, zoals winkeldiefstal: twintig jaar.
- Misdrijf met een strafmaximum van zes jaar of meer, zoals inbraak: dertig jaar; vijftig jaar als de opgelegde vrijheidsbeneming langer dan twintig jaar duurt.
- Zedenmisdrijven, levenslange gevangenisstraf of een maatregel van meer dan veertig jaar: tachtig jaar.
Wordt u binnen die termijn opnieuw voor een misdrijf veroordeeld, dan loopt de termijn van de eerste zaak door tot het einde van de termijn van de nieuwe zaak. Dit zijn de termijnen die de Justitiële Informatiedienst hanteert; meer daarover leest u bij het strafblad en de justitiële documentatie.
Wie kan uw strafblad zien?
Een werkgever, verhuurder of buurman kan uw justitiële documentatie niet inzien. Alleen bepaalde instanties hebben toegang, zoals het Openbaar Ministerie, de rechter en Justis bij de beoordeling van een VOG.
Een werkgever die wil weten of u geschikt bent, vraagt daarom om een VOG. U kunt zelf kosteloos een overzicht van uw gegevens opvragen bij de Justitiële Informatiedienst. Staan er onjuiste gegevens in, dan kunt u om verbetering vragen.
Hoe ver kijkt Justis terug bij een VOG?
De algemene terugkijktermijn is vier jaar. Justis kijkt of u in die periode een strafbaar feit heeft gepleegd dat een risico vormt voor de functie waarvoor u de VOG aanvraagt.
Op die hoofdregel bestaan uitzonderingen. Ze staan in de Beleidsregels VOG van Justis.
- Jongeren onder 23 jaar: twee jaar, behalve bij zeden- en terrorismedelicten en bij ernstige gewelds- of ondermijningsdelicten.
- Zeden- en terrorismedelicten: geen termijn; Justis kijkt onbeperkt terug.
- Vrijheidsbeneming binnen de termijn: de termijn wordt verlengd met de duur daarvan.
- Bepaalde functies hebben langere termijnen, bijvoorbeeld vijf jaar voor taxi en beroepsvervoer, tien jaar voor onder meer advocaten en beëdigde tolken, en dertig jaar voor functies in de rechterlijke macht en justitiële inrichtingen.
Ligt een feit buiten de termijn, dan kan Justis het in uitzonderlijke gevallen toch meewegen, als de aard en ernst van het feit dat rechtvaardigen. Tegen een weigering kunt u binnen zes weken bezwaar maken bij Justis (artikel 6:7 Awb) en daarna in beroep gaan bij de bestuursrechter.
Welke andere wegen zijn er?
Er is geen wissen op verzoek, maar er zijn wel procedures die de gevolgen van een veroordeling kunnen veranderen. Welke past, hangt af van de reden waarom u de veroordeling wilt aanvechten.
Hoger beroep of verzet
Bent u het oneens met een recente veroordeling of strafbeschikking, dan is dat de eerste weg. Hoger beroep tegen een vonnis stelt u binnen veertien dagen in (artikel 408 Sv); verzet tegen een strafbeschikking doet u binnen twee weken (artikel 257e Sv). Een vrijspraak in hoger beroep leidt niet tot een veroordeling in de documentatie. Lees meer over hoger beroep in strafzaken en een strafbeschikking wel of niet accepteren.
Herziening
Is de veroordeling onherroepelijk, maar is er een nieuw feit dat de rechter destijds niet kende en dat tot vrijspraak had kunnen leiden, dan kan de Hoge Raad de zaak herzien (artikel 457 Sv). Dat is een uitzonderlijke procedure die alleen slaagt met een echt nieuw gegeven.
Gratie
Gratie wordt verleend bij koninklijk besluit en kan een straf geheel of gedeeltelijk kwijtschelden, verminderen of omzetten (artikel 122 Grondwet en de Gratiewet). Gratie laat de veroordeling zelf in de documentatie staan; het is dus geen manier om een strafblad te wissen.
Ontzetting uit rechten
Heeft de rechter u als bijkomende straf ontzet uit een recht, zoals het recht een beroep uit te oefenen of het kiesrecht (artikel 28 Sr), dan duurt die ontzetting zo lang als de rechter heeft bepaald binnen de grenzen van artikel 31 Sr. Na afloop eindigt zij vanzelf; daarvoor is geen verzoek nodig.
Wat helpt bij een nieuwe VOG-aanvraag?
Justis beoordeelt het risico voor de functie en kijkt daarbij ook naar uw omstandigheden. Goede informatie kan het verschil maken als Justis een voornemen tot weigering stuurt.
- Vraag de VOG pas aan als u weet om welke functie het gaat; het screeningsprofiel bepaalt welke feiten relevant zijn.
- Reageer op een voornemen tot weigering met een zienswijze en stukken over uw situatie nu, zoals afgeronde behandeling, een vaste baan of een rapport van de reclassering.
- Leg uit waarom het feit geen risico vormt voor deze functie, bijvoorbeeld omdat het in een heel andere context speelde.
- Maak bezwaar binnen zes weken als de VOG toch wordt geweigerd.
Meer over de praktische gevolgen leest u bij de gevolgen van een veroordeling voor werk en reizen.
Waar let u op als u een strafblad heeft?
Weet precies wat er over u is vastgelegd voordat u een VOG aanvraagt of solliciteert. Dat voorkomt verrassingen en onnodige weigeringen.
- Vraag een overzicht van uw justitiële gegevens op bij de Justitiële Informatiedienst.
- Bereken wanneer de bewaartermijn en de VOG-terugkijktermijn voor uw feit aflopen.
- Controleer of er een bijkomende straf of ontzetting uit rechten loopt.
- Bewaar stukken over uw ontwikkeling sinds de veroordeling.
Wat kunnen wij voor u doen bij een strafblad of rehabilitatievraag?
Wij helpen u om de juridische gevolgen van een veroordeling zo klein mogelijk te houden. Meer over onze aanpak leest u op de pagina over onze strafrechtadvocaten.
- Uitzoeken welke gegevens over u zijn vastgelegd en wanneer de bewaar- en terugkijktermijnen aflopen.
- Een zienswijze opstellen bij een voornemen tot weigering van een VOG.
- Bezwaar maken en beroep instellen tegen een geweigerde VOG.
- Beoordelen of hoger beroep, verzet of een herzieningsaanvraag kans heeft.
- Een gratieverzoek beoordelen en opstellen.
Samengevat
- Een rehabilitatieprocedure om uw strafblad te laten wissen bestaat in Nederland niet; die regeling is Belgisch.
- Justitiële gegevens worden automatisch verwijderd na de bewaartermijn: vijf of tien jaar bij overtredingen, twintig, dertig of meer jaar bij misdrijven.
- Voor een VOG kijkt Justis in de regel vier jaar terug, voor jongeren onder 23 jaar twee jaar, bij zeden- en terrorismedelicten onbeperkt.
- Gratie wist de veroordeling niet; herziening is alleen mogelijk bij een nieuw feit.
- Tegen een geweigerde VOG maakt u binnen zes weken bezwaar.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn strafblad laten wissen?
Nee. De gegevens worden pas verwijderd als de wettelijke bewaartermijn voorbij is. Een vroegere verwijdering op verzoek bestaat niet, behalve als de gegevens onjuist zijn.
Ziet mijn werkgever mijn strafblad?
Nee. Een werkgever kan alleen om een VOG vragen. Justis beoordeelt dan of uw verleden relevant is voor de functie.
Krijg ik een VOG als mijn veroordeling langer dan vier jaar geleden is?
Meestal wel, omdat de algemene terugkijktermijn vier jaar is. Bij zeden- en terrorismedelicten en bij sommige functies met een langere termijn kan dat anders zijn.
Wist gratie mijn veroordeling?
Nee. Gratie kan de straf verminderen of kwijtschelden, maar de veroordeling blijft in de justitiële documentatie staan.
Wat als mijn veroordeling in België was?
Voor een Belgische veroordeling gelden de Belgische regels, waaronder het eerherstel. Laat u daarvoor adviseren door een Belgische advocaat; wij behandelen alleen Nederlandse zaken.
