Gepubliceerd op 25 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
Een strafblad merkt u vooral bij een aanvraag voor een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG): Justis weigert die als uw justitiële verleden een risico vormt voor de functie. Justis kijkt in de regel vier jaar terug, bij jongeren onder de 23 meestal twee jaar en bij zedenmisdrijven onbeperkt. Daarnaast kan een veroordeling reizen naar landen als de Verenigde Staten, Canada en Australië bemoeilijken.
In het dagelijks spraakgebruik heet het een strafblad; juridisch gaat het om justitiële gegevens die de Justitiële Informatiedienst beheert. Hieronder leest u wanneer een zaak wordt geregistreerd, hoe lang die registratie blijft staan en wat de gevolgen zijn voor werk, ondernemen, verzekeringen, reizen en een volgende strafzaak.
Inhoudsopgave
Wat is een strafblad juridisch precies?
Een strafblad is geen document dat u thuisgestuurd krijgt, maar een verzameling gegevens in het Justitieel Documentatie Systeem. De Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) regelt wat daarin staat. Dat zijn onherroepelijke veroordelingen, strafbeschikkingen van het Openbaar Ministerie, transacties en ook sepotbeslissingen met de sepotgrond. Ook een zaak die nooit voor de rechter kwam, kan dus zichtbaar blijven.
Justitiële gegevens zijn iets anders dan politiegegevens. Aangiften, verdenkingen en meldingen zonder vervolging vallen onder de Wet politiegegevens. Ze staan niet in uw justitiële documentatie, maar kunnen bij bepaalde screenings wel een rol spelen. Meer leest u in ons artikel over strafblad en justitiële documentatie.
Wanneer krijgt u een strafblad?
- Misdrijf: elk misdrijf wordt geregistreerd zodra de zaak is afgedaan, ook bij een lage straf. Dat geldt voor een veroordeling, een strafbeschikking van het OM en een sepot. Voorbeelden zijn winkeldiefstal, mishandeling, bedreiging en rijden onder invloed.
- Overtreding: niet elke overtreding komt op uw strafblad. Lichte overtredingen die alleen met een kleine geldboete worden afgedaan, blijven buiten registratie; het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens regelt de details. Een taakstraf of vrijheidsstraf leidt wel tot registratie.
- Verkeersboete: een gewone verkeersboete via de Wet Mulder (de brief met een M) is bestuursrechtelijk en levert geen strafblad op. Rijden onder invloed, doorrijden na een ongeval of gevaarlijk rijgedrag worden wel strafrechtelijk vervolgd.
- HALT: een goed afgerond HALT-traject voor een jongere leidt niet tot registratie. Wordt het niet voltooid, dan gaat de zaak naar het OM.
Een bijzondere categorie is de schuldigverklaring zonder straf van artikel 9a Sr, het rechterlijk pardon. De rechter spreekt wel schuld uit, maar legt geen straf op. Dat is gunstig, maar het blijft een veroordeling en wordt geregistreerd. Een vrijspraak telt bij een VOG niet mee. Hoe u registratie kunt voorkomen, leest u bij een sepot of vrijspraak die een strafblad voorkomt.
Hoe lang blijven de gegevens staan?
| Soort feit | Bewaartermijn | Grondslag |
|---|---|---|
| Overtreding | 5 jaar; 10 jaar als een vrijheidsstraf of taakstraf is opgelegd | Art. 6 Wjsg |
| Misdrijf met strafmaximum onder 6 jaar | 20 jaar | Art. 4 lid 1 Wjsg |
| Misdrijf met strafmaximum van 6 jaar of meer | 30 jaar | Art. 4 lid 1 Wjsg |
| Opgelegde gevangenisstraf van meer dan 20 jaar | 30 jaar plus 20 jaar | Art. 4 lid 3 Wjsg |
| Zedenmisdrijven (art. 241, 243, 245-253 Sr) en levenslang | 80 jaar | Art. 4 lid 3 en 4 Wjsg |
De termijnen lopen vanaf de einduitspraak of de beslissing om niet te vervolgen, hoe klein de straf ook was. Ook een taakstraf van veertig uur voor een misdrijf blijft twintig jaar staan. Wordt u binnen die termijn opnieuw veroordeeld voor een misdrijf, dan begint de termijn opnieuw te lopen (art. 4 lid 2 Wjsg). Verwijdering op verzoek is een uitzondering; wanneer dat kan, leest u in ons artikel over het laten verwijderen van een strafblad.
Hoe ziet u wat er op uw strafblad staat?
U vraagt een Overzicht Justitiële Gegevens aan bij de Justitiële Informatiedienst, per e-mail of post, met een kopie van een geldig identiteitsbewijs. Binnen zes weken hoort u of het verzoek is toegewezen. Daarna heeft u vier weken om het overzicht bij een rechtbank op te halen. Het overzicht is alleen voor uzelf: een werkgever of verzekeraar mag er niet om vragen, en het vervangt geen VOG. Doe dit voordat u ergens verklaart dat u geen strafblad heeft, bijvoorbeeld op een ESTA-formulier.
Alleen instanties die volgens de Wjsg bevoegd zijn, mogen uw gegevens inzien, en alleen als dat nodig is. Voorbeelden zijn het OM, de rechter, de reclassering en de Raad voor de Kinderbescherming.
Wat ziet een werkgever en wanneer krijgt u een VOG?
Een werkgever kan uw strafblad niet inzien en mag er ook niet om vragen. Hij kan u wel om een VOG vragen. Justis, de screeningsdienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid, beoordeelt de aanvraag. De werkgever ziet alleen de uitkomst: wel of geen VOG, niet de achterliggende gegevens.
Voor sommige functies is een VOG wettelijk verplicht, bijvoorbeeld in delen van het onderwijs, de kinderopvang, de zorg en het personenvervoer. Daarbuiten kan een werkgever een VOG vragen als de functie verantwoordelijkheid meebrengt voor geld, goederen, vertrouwelijke informatie of kwetsbare personen. Het verzoek moet passen bij de risico’s van de functie.
Hoe vraagt u een VOG aan en wat kost het?
U start de aanvraag meestal niet zelf. De werkgever zet de eerste stap en kiest een screeningsprofiel; u rondt de aanvraag af met DigiD. U kunt ook via de gemeente aanvragen.
| Aanvraag | Kosten |
|---|---|
| Digitaal via de toekomstige werkgever | € 33,85 |
| Via de gemeente | € 41,35 |
| Doorlooptijd | Meestal 1 tot 4 weken, soms tot 8 weken |
Hoe beoordeelt Justis uw aanvraag?
Komt u niet voor in de justitiële documentatie, dan krijgt u de VOG. Zijn er wel gegevens, dan volgt een beoordeling in drie stappen.
- Terugkijktermijn. Justis bepaalt over welke periode wordt gekeken. Standaard is dat vier jaar. Voor aanvragers jonger dan 23 jaar is dat meestal twee jaar, afhankelijk van het feit en de functie. Voor functies met hoge integriteitseisen geldt een langere termijn, en zeden- en terroristische misdrijven tellen onbeperkt mee. Bepalend is in de regel de datum van afdoening, niet van het feit.
- Risico voor de functie. Justis kijkt aan de hand van het screeningsprofiel of het feit, als het zich zou herhalen, een belemmering vormt. Een verkeersdelict weegt zwaar voor een chauffeur, nauwelijks voor een administratieve functie. Een vermogensdelict weegt zwaar bij financiële verantwoordelijkheid.
- Belangenafweging. Is er een risico, dan weegt Justis uw belang af tegen het risico voor de samenleving. Daarbij tellen onder meer de ernst en frequentie van de feiten, hoe lang geleden ze zijn, uw leeftijd toen en uw omstandigheden sindsdien.
Hoe die afweging uitvalt, laat een uitspraak van de voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam van 19 januari 2026 zien (ECLI:NL:RBAMS:2026:195). Een taxichauffeur kreeg geen VOG. De rechtbank vond de antecedenten nog te recent om aan te nemen dat het risico voldoende was afgenomen. Het belang van bescherming van de samenleving woog zwaarder, ook al kon de chauffeur daardoor geen inkomen verdienen.
Wat doet u als Justis de VOG wil weigeren?
U krijgt eerst een voornemen tot afwijzing. Daarop kunt u binnen twee weken na de dagtekening een zienswijze indienen, digitaal of schriftelijk. Dit is het moment om uw persoonlijke omstandigheden aan te voeren: het tijdsverloop, werk en opleiding, behandeling of begeleiding, het ontbreken van nieuwe incidenten en het belang van de functie voor uw inkomen. Voeg stukken toe.
Wordt de VOG toch geweigerd, dan maakt u binnen zes weken bezwaar (art. 6:7 Algemene wet bestuursrecht). Daarna staat beroep open bij de bestuursrechter. Omdat de termijnen kort zijn en de onderbouwing bepalend is, loont het om tijdig advies te vragen.
Wat betekent een strafblad voor sollicitatie en dienstverband?
U hoeft een strafrechtelijk verleden in het algemeen niet uit eigen beweging te melden. Dat kan anders zijn bij feiten die duidelijk relevant zijn voor de functie, zoals fraude bij een financiële functie of rijden onder invloed bij een chauffeursfunctie. Stelt een werkgever een gerichte, functierelevante vraag, dan moet u naar waarheid antwoorden. De vuistregel: u hoeft niet meer te vertellen dan nodig, maar wat u zegt, moet kloppen.
Werkt u al, dan is een veroordeling niet automatisch een ontslaggrond. De werkgever heeft een redelijke grond nodig en meestal toestemming van het UWV of de kantonrechter, tenzij er een dringende reden is voor ontslag op staande voet. Tijdens een detentie heeft u in de regel geen recht op loon. Wordt voor uw functie later een VOG vereist en krijgt u die niet, dan volgt ook niet automatisch ontslag. Van belang is of de VOG echt nodig is, of de werkgever zorgvuldig heeft gehandeld en of herplaatsing mogelijk is. Lees ook ons artikel over wat een werkgever mag controleren.
Sommige sectoren stellen eigen integriteitseisen die verder gaan dan de VOG, zoals de financiële sector, de beveiliging en functies bij politie of justitie. De strafrechter kan daarnaast bij bepaalde misdrijven een beroepsverbod opleggen als bijkomende straf.
Wat betekent een strafblad voor ondernemers, verzekeringen en wonen?
Voor ondernemers werkt een strafblad vooral door via vergunningen. Bij een horeca-, drank- of exploitatievergunning toetst de gemeente de zedelijkheidseisen en kan zij een VOG voor rechtspersonen verlangen. Een bestuursorgaan kan ook de Wet Bibob inzetten om te onderzoeken of het gevaar bestaat dat een vergunning wordt gebruikt voor strafbare feiten. Antecedenten van aanvrager, bestuurders en financiers wegen daarin mee. Ook toezichthouders in gereguleerde sectoren toetsen de betrouwbaarheid van bestuurders. Een veroordeling hoeft niet fataal te zijn; een onjuiste of onvolledige opgave is doorgaans ernstiger dan het feit zelf. Hoe ver de gemeente terugkijkt, leest u in ons artikel over Bibob en strafrechtelijk verleden.
Een strafblad staat niet bij het Bureau Krediet Registratie en is voor een bank niet zichtbaar. Bij een verzekering geldt de mededelingsplicht van artikel 7:928 BW. U hoeft een strafrechtelijk verleden alleen te melden als de verzekeraar er uitdrukkelijk naar vraagt, en die vraag mag niet verder teruggaan dan acht jaar vóór het sluiten van de verzekering. Verzwijgt u wat wel is gevraagd, dan kan de verzekeraar de uitkering weigeren of de verzekering opzeggen. Een verhuurder mag niet zomaar naar de inhoud van uw justitiële documentatie vragen.
Kunt u met een strafblad naar het buitenland reizen?
Binnen de Europese Unie en het Schengengebied kunt u in principe vrij reizen. Lidstaten wisselen strafrechtelijke gegevens uit via het Europese strafregistersysteem ECRIS, maar voor strafzaken en bepaalde screenings, niet bij een gewone grenscontrole. Bij ernstige feiten kan een signalering in het Schengeninformatiesysteem staan. Gaat u in een ander land wonen of werken, dan kan om een uittreksel uit uw justitiële documentatie worden gevraagd.
| Land | Wat wordt gevraagd? | Wat als u ja moet antwoorden? |
|---|---|---|
| Verenigde Staten | ESTA-formulier met vragen over arrestaties en veroordelingen voor bepaalde feiten, ook drugsdelicten | ESTA wordt meestal geweigerd; u vraagt een visum aan bij het consulaat, met een persoonlijk gesprek |
| Canada | Elektronische reistoestemming (eTA) met vragen over veroordelingen | Mogelijk niet toelaatbaar; rehabilitatie aanvragen of een tijdelijke verblijfsvergunning |
| Verenigd Koninkrijk | Electronic Travel Authorisation (ETA), sinds 2025 ook voor Nederlanders, met vragen over veroordelingen | Aanvraag kan worden geweigerd |
| Australië | Karaktertoets bij het visum | Een gevangenisstraf van 12 maanden of meer, ook voorwaardelijk, geldt als substantieel strafblad |
De vragen op de Amerikaanse en Canadese formulieren gaan over uw hele strafrechtelijke verleden, niet alleen over wat in Nederland nog geregistreerd staat. Beantwoord ze naar waarheid. Een onjuist antwoord kan tot een blijvende weigering leiden, ook als het feit zelf geen bezwaar was geweest. Lees de vraag zoals die op het officiële formulier staat, want de formulering verandert soms. Vraag een visum ruim voor vertrek aan; een gesprek op het consulaat kan weken op zich laten wachten. En ook met een geldig visum of ESTA beslist de grensambtenaar bij aankomst.
Wat betekent een strafblad voor uw verblijfsvergunning?
Voor wie geen Nederlandse nationaliteit heeft, weegt een veroordeling zwaarder. De IND toetst bij verlenging, wijziging of intrekking van een verblijfsvergunning aan de openbare orde, waarbij de zwaarte van de straf wordt afgezet tegen de duur van het rechtmatig verblijf. Ook bij naturalisatie kan een recente veroordeling in de weg staan.
Wat betekent een strafblad in een volgende strafzaak?
De officier van justitie en de rechter betrekken uw justitiële documentatie bij de strafeis en de straftoemeting. Bij bepaalde misdrijven kan de maximumstraf bij recidive worden verhoogd (art. 43a Sr). Zit u nog in een proeftijd van een voorwaardelijke straf, dan kan de rechter die straf alsnog laten uitvoeren. Een oude registratie krijgt wel minder gewicht als er sindsdien niets is voorgevallen. Meer leest u bij recidive en rehabilitatie.
Hoe beperkt u de gevolgen van een strafblad?
De meeste winst zit vóór de registratie. Tegen een strafbeschikking van het OM doet u binnen veertien dagen verzet (art. 257e Wetboek van Strafvordering). Doet u dat niet, dan wordt de strafbeschikking onherroepelijk en volgt registratie, zonder dat u ooit voor een rechter stond. Zonder nadenken betalen is een onderschatte manier om aan een strafblad te komen. Meer leest u bij de strafbeschikking en verzet.
Loopt de zaak door, dan is de inzet een afdoening met zo min mogelijk gevolgen: een sepot, vrijspraak, een schuldigverklaring zonder straf of een kwalificatie die buiten de gevoelige categorieën valt. Wijs de rechter op de gevolgen voor uw werk, zodat die bij de strafmaat worden meegewogen. Is er al geregistreerd, dan verschuift de aandacht naar de VOG: een onderbouwde zienswijze met stukken over werk, opleiding en omstandigheden, en uitleg waarom het feit niet raakt aan de risico’s van de functie.
Wat kunnen wij doen bij de gevolgen van een strafblad?
Binnen onze praktijk strafrecht proberen wij registratie te voorkomen en de gevolgen te beperken, samen met onze sectie arbeidsrecht als uw baan op het spel staat.
- Beoordelen of u binnen veertien dagen verzet moet doen tegen een strafbeschikking (art. 257e Sv).
- In de strafzaak inzetten op een afdoening met zo min mogelijk gevolgen, zoals een schuldigverklaring zonder straf (art. 9a Sr).
- Een zienswijze opstellen tegen een voornemen tot weigering van een VOG en daarna bezwaar en beroep voeren.
- Beoordelen of uw werkgever mag ontslaan of loon mag inhouden na een veroordeling of geweigerde VOG.
- Uw overzicht justitiële gegevens opvragen en verbetering van onjuiste gegevens verzoeken.
Strafblad en VOG in vijf punten
- Misdrijven worden altijd geregistreerd; lichte overtredingen met alleen een kleine boete niet.
- Gegevens over misdrijven blijven 20 of 30 jaar staan, over zedenmisdrijven 80 jaar (art. 4 Wjsg).
- Justis kijkt bij een VOG meestal vier jaar terug, bij jongeren onder 23 meestal twee jaar, bij zeden onbeperkt.
- Op een voornemen tot weigering reageert u binnen twee weken; tegen een weigering maakt u binnen zes weken bezwaar.
- Voor de VS, Canada, het VK en Australië beantwoordt u vragen over uw verleden altijd naar waarheid.
Veelgestelde vragen
Blijft een sepot zichtbaar?
Ja. Een sepot wordt met de sepotgrond geregistreerd en blijft gedurende de bewaartermijn zichtbaar voor bevoegde instanties. Een technisch sepot wegens onvoldoende bewijs weegt bij een VOG doorgaans lichter dan een beleidssepot waarbij schuld wordt aangenomen.
Levert een geldboete van het OM een strafblad op?
Bij een misdrijf wel: een strafbeschikking voor bijvoorbeeld winkeldiefstal of vernieling wordt geregistreerd, ook zonder rechter. Een gewone parkeer- of flitsboete niet.
De regels zelf staan in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens.