Gepubliceerd op 22 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2026

Heeft u een partner uit het buitenland, dan regelt u in Nederland drie dingen: het verblijfsrecht van uw partner, de relatievorm en wat er met uw vermogen gebeurt. Voor een partner van buiten de EU geldt meestal een mvv-plicht, een inkomenseis en het basisexamen inburgering in het buitenland; woont uw partner als EU-burger in Nederland, of keert u als Nederlander met uw partner terug uit een ander EU-land, dan kan de EU-route gelden.

Inhoudsopgave

Wat moet u regelen bij een internationale relatie?

Voor een partner van buiten de EU geldt meestal een mvv-plicht, een inkomenseis en het inburgeringsexamen in het buitenland. De actuele voorwaarden voor gezinshereniging staan bij de IND.

Hieronder leest u stap voor stap wat u regelt bij de gemeente, de IND en de notaris, welke stukken nodig zijn en waar het vaak misgaat.

Stap 1. Bepaal uw relatievorm en internationale erkenning

Begin met het kiezen van uw relatievorm: huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwonen. Bij internationale liefde controleert u meteen de erkenning: een Nederlands geregistreerd partnerschap wordt niet overal erkend en in sommige landen is een huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen onmogelijk. Voor samenwoners gelden geen bijzondere internationale regels. Denk vooruit en leg via de notaris een rechtskeuze en voorwaarden vast.

Stap 2. Kunt u in Nederland trouwen?

Of u in Nederland kunt trouwen of een geregistreerd partnerschap kunt sluiten, beoordeelt de gemeente waar u de ceremonie plant. Leg uw situatie vroegtijdig voor. Bij internationale liefde gelden vaak extra eisen, afhankelijk van nationaliteit, verblijf en de herkomst van documenten van de buitenlandse partner.

Bevestig bevoegdheid en termijnen: vraag naar de eisen en doorlooptijd voor de melding voorgenomen huwelijk/partnerschap.
Documentencheck: de gemeente kan originele stukken vragen, zoals een geldig reisdocument, geboorteakte, een verklaring (huwelijksbevoegdheid/ongehuwd) en een verklaring over de verblijfplaats; vaak met legalisatie/vertaling.
Keuze relatievorm: kiest u voor geregistreerd partnerschap, check dan of dit in het buitenland wordt erkend (relevant voor latere verhuizing/bezittingen).

Stap 3. Kies de juiste verblijfsroute

Bij internationale liefde kiest u vroeg de route waarlangs uw partner hier (mag) verblijven. Dat bepaalt welke Nederlandse regels, documenten en termijnen gelden. In de praktijk gaat het om twee paden: de reguliere IND-partnerroute met MVV, of de EU-route op basis van het vrij verkeer van personen. Plan uw huwelijksdatum en aanvraag op elkaar, want beslistermijnen en legalisaties kosten tijd.

IND-partnerroute (met MVV): voor een niet-EU/EEA-partner die bij u in Nederland wil wonen. Vereist doorgaans een mvv-aanvraag, uw duurzame en exclusieve relatie/huwelijk, voldoende en bestendige middelen van bestaan, en vaak het basisexamen inburgering in het buitenland. De IND toetst ook identiteit en openbare orde.
EU-route (vrij verkeer): voor partners van een EU-burger die in Nederland verblijft met EU-rechten, of voor een Nederlander die aantoonbaar in een ander EU-land heeft gewoond/gewerkt en terugkeert met partner. Voorwaarden zien op reëel verblijf, registratie, zorgverzekering en voldoende middelen; een MVV is niet aan de orde.
Sneltoets voorwaarden: check nu al of u relatiebewijs/huwelijksplan, identiteits- en burgerlijke staatstukken, inkomen/verzekering en eventuele eerdere verblijfsrechtelijke beslissingen op orde zijn. Twijfelt u welke route past? Kies eerst de route, dán de ceremonie en documentplanning.

Stap 4. Verzamel bewijsstukken en regel legalisatie en vertaling

Nu de route gekozen is, verzamelt u de kernstukken. Gemeente en IND eisen originele, recente documenten; vaak mét legalisatie en een beëdigde vertaling. Begin op tijd, want opvragen uit het buitenland kost weken en onjuist vormgegeven stukken worden niet geaccepteerd.

Reisdocument: geldig paspoort/ID van beide partners.
Geboorteakte: recent afgegeven exemplaar.
Burgerlijke staat: ongehuwd-/huwelijksbevoegdheidsverklaring; evt. echtscheidings- of overlijdensakte.
Woonadres: BRP-uittreksel of buitenlands proof of residence.
Relatie/voorzieningen (IND-route): bewijs duurzame relatie, inkomen en zorgverzekering.

Controleer per document of legalisatie en vertaling naar het Nederlands door een beëdigd vertaler vereist is, en noteer afgiftedata en referentienummers voor uw dossier.

Stap 5. Meld het voorgenomen huwelijk/partnerschap bij de gemeente

Meld het voorgenomen huwelijk of partnerschap tijdig bij de gemeente van de ceremonie (de ondertrouw). De gemeente controleert uw bevoegdheid en stukken, kan legalisatie of vertaling verlangen en plant de datum. Kies tegelijk de locatie en geef getuigen op. Regel een tolk als één van u onvoldoende Nederlands spreekt; reken op aanvullende vragen bij internationale documenten.

Documenten: identiteits- en burgerlijke staatstukken (origineel, evt. gelegaliseerd/vertaald).
Praktisch: gegevens getuigen en locatie-/datumvoorkeur doorgeven.
Eisen: tolk en leges volgens gemeentelijke voorwaarden.

Stap 6. Maak een rechtskeuze bij de notaris

Bij internationale liefde is het niet vanzelfsprekend dat automatisch Nederlands recht geldt voor uw huwelijks- of partnerschapsvermogen. U kunt daarom een rechtskeuze vastleggen en tegelijk huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden opstellen bij een Nederlandse notaris, idealiter vóór de ceremonie. Bent u in het buitenland getrouwd (of trouwt u daar) met voorwaarden en rechtskeuze voor dat land? Laat die dan in Nederland inschrijven in het huwelijksgoederenregister, zodat ze hier werken.

Rechtskeuze: Nederlands of buitenlands recht voor uw vermogensregime.
Vermogensafspraken: uitsluiting, beperkte gemeenschap, periodiek/finaal verrekenen.
Schenkingen/erfenissen en schulden/bedrijf: toerekening en bescherming vastleggen.
Toekomstplannen: verhuizen/bezittingen in het buitenland en erkenning partnerschap.

Tip: stel voorwaarden op vóór uw trouwdag; dan is er nog geen gezamenlijk bezit. Vraag notarieel advies voor uw situatie.

Stap 7. Overweeg een samenlevingscontract

Wilt u (nog) niet trouwen, kies dan voor een notarieel samenlevingscontract. Daarmee regelt u bezit, kosten en bescherming, en u kunt een rechtskeuze voor Nederlands recht opnemen. Houd er rekening mee: voor samenwoners bestaan geen bijzondere internationale regels en elk land regelt dit anders. Ook met een rechtskeuze is erkenning in het buitenland niet vanzelfsprekend; vraag de notaris om maatwerkadvies.

Stap 8. Regel de basis na de ceremonie

Na de ceremonie regelt u direct de basis, zodat verblijf, verzekering en financiën soepel aansluiten. Is de huwelijksakte in Nederland opgemaakt, dan werkt de gemeente uw gegevens doorgaans automatisch bij in de BRP; controleer dit en rond meteen de verblijfs- en verzekeringsstappen af.

BRP: gemeente verwerkt de akte; controleer persoonsgegevens. Buitenlandse partner schrijft zich in met adresbewijs.
Verblijfsvergunning: rond IND- of EU-route af; biometrie/leges en verblijfsdocument ophalen.
Zorgverzekering: sluit een basisverzekering zodra verzekeringsplicht ontstaat; informeer (toekomstige) werkgever.
Belastingen: check fiscaal partnerschap en toeslagen; geef wijzigingen tijdig door aan Belastingdienst/Toeslagen.

Stap 9. Registreer uw huwelijk in de BRP

Woont u in Nederland? Dan moet u een in het buitenland gesloten huwelijk of partnerschap zo snel mogelijk laten registreren in de Basisregistratie Personen (BRP) bij de gemeente van uw woonplaats. Pas na inschrijving werken rechten en plichten hier volledig door (fiscaal partnerschap, toeslagen, IND-procedures). De gemeente beoordeelt de akte en de erkenning.

Neem mee: geldig ID, originele huwelijks-/partnerschapsakte (recent), eventueel met apostille/legalisatie en beëdigde vertaling.
Daarnaast vaak: bewijs van adres (BRP-uittreksel/huurcontract) en, indien van toepassing, echtscheidings- of overlijdensakte van een eerdere partner.

Stap 10. Regel erkenning, gezag en nationaliteit

Bij internationale liefde heeft de keuze van land, relatievorm en woonplaats directe gevolgen voor de rechtspositie van uw kind(eren). Regel dit vroeg, want erkenning, gezag en nationaliteit worden per land anders beoordeeld en buitenlandse aktes vragen vaak legalisatie en vertaling. Zo voorkomt u verrassingen bij inschrijving, reizen of latere procedures (zoals scheiding of verhuizing).

Geboorteakte en BRP: lever een originele geboorteakte aan; de gemeente kan legalisatie/apostille en beëdigde vertaling eisen voor inschrijving.
Erkenning (afstamming): als erkenning nodig is, regel dit tijdig volgens het toepasselijke recht; check welke documenten en toestemmingen vereist zijn.
Gezag: leg vast wie het gezag heeft; regels en erkenning verschillen per land, dus documenteer dit zorgvuldig.
Nationaliteit: dit hangt vaak af van afstamming, woonplaats en (huwelijks)status; laat beoordelen welk recht geldt en welke bewijsstukken nodig zijn.
Reisdocumenten: vraag na vaststelling van identiteit en nationaliteit paspoort(en)/ID aan; houd rekening met eisen van de gemeente en eventuele legalisatie.

Stap 11. Denk aan vermogen, schulden en erfenis over de grens

Bezittingen, schulden en uw nalatenschap lijken vanzelf te lopen, maar bij internationale liefde verschillen regels per land. Dat raakt direct aan uw huwelijks- of partnerschapsvermogen én aan wie uw erfgenamen zijn. Voorkom verrassingen door afspraken nu goed vast te leggen en te zorgen dat ze in Nederland (en waar nodig in het buitenland) effect hebben.

Rechtskeuze en voorwaarden: leg vast welk recht geldt voor uw vermogen. Hadden/hebben uw voorwaarden met rechtskeuze in het buitenland? Laat die in Nederland inschrijven in het huwelijksgoederenregister.
Buitenlandse bezittingen/schulden: banken, kadaster en instanties vragen vaak originele, gelegaliseerde en vertaalde stukken. Leg bewijs zorgvuldig vast.
Geregistreerd partnerschap: niet elk land erkent dit. Check gevolgen voor eigendom en erfenis vóórdat u verhuist of koopt.
Samenwoners: er zijn geen bijzondere internationale regels; elk land regelt samenwonen anders. Een Nederlandse rechtskeuze biedt niet altijd zekerheid buiten Nederland.
Nalatenschap: regels kunnen bepalen wie erft. Overweeg een testament dat aansluit bij uw rechtskeuze en buitenlandse situatie; vraag notarieel maatwerkadvies.

Stap 12. Uit elkaar gaan of scheiden

Uit elkaar gaan met een internationaal element vraagt om drie checks: welke rechter is bevoegd (rechtsmacht), welk recht geldt (toepasselijk recht) en wordt de uitkomst over de grens erkend. Fout kiezen kan jarenlange vertraging of niet-erkende uitspraken opleveren. Begin dus met een korte juridische routekaart en laat tegelijk uw documenten (huwelijksakte, identiteit, verblijf) klaarleggen.

Rechtsmacht: in veel situaties kunt u in Nederland scheiden, ook bij een buitenlands huwelijk of als u (tijdelijk) in het buitenland wonen; laat tijdig toetsen of de Nederlandse rechter bevoegd is.
Toepasselijk recht: bent u in Nederland getrouwd/partnerschap aangegaan, dan geldt meestal Nederlands recht, maar niet altijd (bijv. na lang verblijf in het buitenland). Een eerdere of nieuwe rechtskeuze kan bepalend zijn; vraag notarieel advies.
Procedure: een internationale scheiding kan gezamenlijk of eenzijdig; bij eenzijdig procedeert een advocaat voor één van u.
Erkenning en registratie: check vooraf hoe de echtscheiding/ontbinding in andere landen wordt erkend. Na de uitspraak: laat deze verwerken in de BRP en, waar nodig, met apostille/legalisatie en vertaling in buitenlandse registers.

Stap 13. Voorkom veelgemaakte fouten en risico’s

De meeste vertragingen bij internationale liefde ontstaan niet door ingewikkelde wetten, maar door kleine fouten: onvolledig relatiebewijs (waardoor extra schijnhuwelijk‑checks volgen), verlopen of niet‑gelegaliseerde akten, te late vertalingen, een gemiste rechtskeuze of voorwaarden, of een partnerschap dat in het buitenland niet wordt erkend. Voorkom afwijzing en dubbele procedures door deze valkuilen vooraf te tackelen.

Relatiebewijs op orde: consistente info, foto’s, vliegtickets; geen tegenstrijdigheden.
Documenten juist: recent, origineel, met apostille/legalisatie en beëdigde vertaling.
Rechtskeuze/voorwaarden: vóór de ceremonie; laat buitenlandse voorwaarden inschrijven in het huwelijksgoederenregister.
BRP-registratie: buitenlands huwelijk/partnerschap direct laten inschrijven.
Erkenning partnerschap: controleer erkenning in (toekomstig) woon-/vermogenland; kies anders huwelijk.

Stap 14. Loop de checklist en de tijdlijn na

Tijd om alles samen te brengen in één printbare checklist en een strakke voorbeeldtijdlijn. Werk van boven naar beneden, vink af en voorkom gemiste legalisaties of verkeerde rechtskeuzes. Beschouw dit als leidraad bij internationale liefde; pas de volgorde aan op uw route (IND/MVV of EU) en gemeentelijke eisen.

Relatievorm/erkenning: gekozen en vastgelegd.
Verblijfsroute: IND/MVV of EU bepaald.
Documenten: legaal, vertaald, compleet.
Melding gemeente: datum, getuigen, tolk.
Rechtskeuze/voorwaarden: notarieel geregeld.
Fase 1: route bepalen, documenten verzamelen.
Fase 2: gemeente‑melding, notaris, legalisaties.
Fase 3: ceremonie, BRP, verblijfsdocument, verzekering.

Wat kunnen wij voor u doen bij een internationale relatie?

Onze immigratieadvocaten en advocaten familierecht begeleiden u van de verblijfsaanvraag tot een eventuele internationale scheiding.

Wij bepalen of voor uw partner de IND-partnerroute met mvv of de EU-route openstaat.
Wij controleren of u voldoet aan de inkomenseis en stellen het bewijs van uw duurzame en exclusieve relatie samen.
Wij dienen bezwaar in als de IND de aanvraag afwijst, binnen de bezwaartermijn van vier weken.
Wij beoordelen of een buitenlands huwelijk of partnerschap in Nederland wordt erkend en in de BRP kan worden ingeschreven.
Wij beoordelen bij een internationale scheiding welke rechter bevoegd is en welk recht geldt.

Samengevat

Een partner van buiten de EU heeft meestal een mvv nodig; u moet voldoen aan de inkomenseis en vaak geldt het basisexamen inburgering in het buitenland.
Voor de partner van een EU-burger die hier met EU-rechten woont, geldt de EU-route zonder mvv.
Meld uw voorgenomen huwelijk of partnerschap tijdig bij de gemeente, met gelegaliseerde en vertaalde stukken.
Een rechtskeuze en huwelijkse voorwaarden legt u bij de notaris vast, bij voorkeur vóór de ceremonie.
Laat een in het buitenland gesloten huwelijk zo snel mogelijk inschrijven in de BRP.

Internationale liefde: wat moet u in Nederland regelen?