Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026
Uw buitenlandse partner mag bij u in Nederland komen wonen als u allebei 21 jaar of ouder bent, uw relatie echt en duurzaam is en u zelfstandig voldoende inkomen hebt. Komt uw partner van buiten de EU, dan is meestal eerst een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) en het basisexamen inburgering buitenland nodig; voor partners uit de EU, de EER en Zwitserland gelden die eisen niet.
Hieronder leest u welke voorwaarden de IND stelt, hoe de aanvraag verloopt en wat u doet als de IND nee zegt. Wilt u eerst een overzicht van de juridische eisen, lees dan ook ons artikel over het laten overkomen van een buitenlandse partner.
Inhoudsopgave
Wie mag een partner naar Nederland laten komen?
U kunt uw partner laten overkomen als u Nederlander bent of een geldige verblijfsvergunning hebt. U treedt dan op als referent: de persoon in Nederland bij wie uw partner komt wonen.
Als referent staat u in voor de aanvraag. U moet aan de inkomenseis voldoen en u bent verplicht wijzigingen, zoals het einde van de relatie, aan de IND door te geven. Doet u dat niet, dan kan de IND een bestuurlijke boete opleggen.
Heeft u zelf een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, dan hangt het verblijf van uw partner aan het uwe. De vergunning van uw partner eindigt dan op dezelfde datum als die van u. Houders van een asielvergunning vallen onder een eigen regeling (nareis); die bespreken wij hier niet.
Aan welke voorwaarden moet u als referent voldoen?
U moet 21 jaar of ouder zijn en zelfstandig en duurzaam voldoende inkomen hebben. Een woningeis geldt niet meer; wel moet uw partner op uw adres kunnen worden ingeschreven.
Wanneer is uw inkomen voldoende en duurzaam?
De IND toetst of uw inkomen minimaal gelijk is aan het wettelijk minimumloon dat voor u geldt. Dat bedrag wordt twee keer per jaar aangepast, op 1 januari en 1 juli. De IND publiceert de actuele bedragen op haar website.
Het inkomen moet ook duurzaam zijn. In de praktijk betekent dit dat het nog minstens twaalf maanden na de aanvraag beschikbaar is, bijvoorbeeld via een contract van een jaar. Hebt u geen lang contract, dan kan de IND ook kijken of u de afgelopen drie jaar steeds voldoende inkomen had.
Niet elk inkomen telt mee. Een bijstandsuitkering telt niet mee. Voor sommige referenten geldt de inkomenseis niet, bijvoorbeeld als u de AOW-leeftijd hebt bereikt of blijvend en volledig arbeidsongeschikt bent. Of een uitzondering voor u geldt, beoordeelt de IND per geval.
Hoe toont u een echte en duurzame relatie aan?
Bent u getrouwd of hebt u een geregistreerd partnerschap, dan toont u dat aan met een gelegaliseerde en zo nodig vertaalde akte. Het huwelijk moet in Nederland erkend kunnen worden.
Bent u niet getrouwd, dan moet u aantonen dat u een duurzame en exclusieve relatie hebt. Denk aan bewijs van een gezamenlijke huishouding, een gezamenlijk kind, reizen die u samen hebt gemaakt en contact over een langere periode. De IND kijkt naar het geheel van de stukken.
Welke eisen gelden voor uw buitenlandse partner?
Uw partner moet ook 21 jaar of ouder zijn, een geldig paspoort hebben en geen gevaar vormen voor de openbare orde. Daarnaast moet uw partner meestal eerst slagen voor het basisexamen inburgering buitenland.
Iedereen ouder dan 12 jaar moet bij de aanvraag een ingevulde antecedentenverklaring meesturen. Daarin geeft uw partner aan of hij of zij ooit is veroordeeld. Voor bepaalde nationaliteiten geldt daarnaast een verplicht tbc-onderzoek, binnen drie maanden nadat de verblijfsvergunning is afgegeven.
Een schijnhuwelijk of een relatie die alleen bedoeld is om verblijf te krijgen, leidt tot afwijzing. Twijfelt de IND, dan kan zij u en uw partner apart horen over uw relatie.
Is uw partner EU-burger?
Dan heeft uw partner geen mvv en geen verblijfsvergunning nodig. Een burger van de EU, de EER of Zwitserland mag vrij in Nederland wonen en werken en schrijft zich in bij de gemeente.
Voor die partners gelden de inkomenseis en de inburgeringsplicht niet. Woont u als Nederlander met uw partner in een ander EU-land en keert u terug, dan kan in sommige gevallen ook voor een partner van buiten de EU het Europese recht gelden. Dit heet de Europa-route. De IND toetst dan andere voorwaarden dan bij de gewone aanvraag.
Kort bezoek of samenwonen: welke route past?
Voor een bezoek van maximaal 90 dagen binnen een periode van 180 dagen gelden de Schengenregels. Wilt u samenwonen in Nederland, dan is een verblijfsvergunning nodig en vaak eerst een mvv.
Heeft uw partner voor een kort bezoek een visum nodig?
Of uw partner voor een kort bezoek een visum nodig heeft, hangt af van de nationaliteit. Onderdanen van visumvrije landen mogen met een geldig paspoort maximaal 90 dagen binnen 180 dagen in het Schengengebied verblijven.
Komt uw partner uit een visumplichtig land, dan vraagt hij of zij een Schengenvisum aan bij de Nederlandse ambassade of het visumcentrum in het eigen land. Met een kort verblijf mag uw partner niet werken en hoeft hij of zij niet in te burgeren.
Blijft uw partner langer dan toegestaan, dan kan dat bij een latere aanvraag tegen hem of haar werken. Houd daarom de dagen goed bij.
Wanneer heeft uw partner een mvv nodig?
Wilt u samenwonen, dan heeft uw partner in de meeste gevallen eerst een mvv nodig. Dat is een visum voor lang verblijf, waarmee uw partner naar Nederland reist.
U vraagt de mvv en de verblijfsvergunning in één procedure aan. Dit heet de toegang- en verblijfprocedure (TEV). Sommige nationaliteiten zijn vrijgesteld van de mvv-plicht. Dat geldt bijvoorbeeld voor onderdanen van de Verenigde Staten, Canada, Australië, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea. Zij vragen na aankomst direct de verblijfsvergunning aan.
Hoe verloopt de aanvraag bij de IND?
Als referent dient u de aanvraag in Nederland in bij de IND, meestal voordat uw partner komt. De IND heeft 90 dagen om te beslissen.
De procedure verloopt in deze stappen:
- Uw partner haalt het basisexamen inburgering buitenland, tenzij een vrijstelling geldt.
- U verzamelt de documenten en laat buitenlandse stukken legaliseren en vertalen.
- U dient de aanvraag in bij de IND en betaalt de leges.
- Na een positief besluit haalt uw partner de mvv op bij de Nederlandse ambassade of het consulaat.
- Uw partner reist binnen de geldigheid van de mvv naar Nederland en haalt daarna de verblijfsvergunning op.
Mist de IND stukken, dan krijgt u een brief met het verzoek om de aanvraag aan te vullen. De beslistermijn wordt dan opgeschort. Een volledig dossier voorkomt vertraging. Meer over de aanvraag zelf leest u in ons artikel over het aanvragen van een verblijfsvergunning.
Welke documenten hebt u nodig?
Welke stukken nodig zijn, hangt af van uw situatie en het land van herkomst. Buitenlandse akten moeten in de regel gelegaliseerd of van een apostille voorzien zijn.
Als referent levert u meestal een kopie van uw identiteitsbewijs, bewijs van uw inkomen, zoals een arbeidscontract en loonstroken, en eventueel uw huwelijksakte of partnerschapsakte. Uw partner levert een kopie van het paspoort, een geboorteakte, de antecedentenverklaring en zo nodig bewijs van de burgerlijke staat.
Bent u niet getrouwd, voeg dan zoveel mogelijk bewijs van de relatie toe. Denk aan een huurcontract op beide namen, reisbewijzen, foto’s en berichtenverkeer over een langere periode. Hoe beter het dossier, hoe kleiner de kans op vragen van de IND.
Wat kost de aanvraag?
De IND rekent leges voor de aanvraag. U vraagt de mvv en de verblijfsvergunning samen aan en betaalt daarom één keer. De IND past de bedragen elk jaar per 1 januari aan; kijk daarom op de website van de IND voor het actuele tarief.
Daarnaast betaalt u voor het basisexamen, voor vertalingen en voor legalisatie van documenten. Die kosten verschillen per land.
Welke rechten heeft uw partner met een verblijfsvergunning?
Uw partner mag in Nederland wonen en krijgt in de regel dezelfde rechten op de arbeidsmarkt als u. Bent u Nederlander, dan mag uw partner werken zonder tewerkstellingsvergunning.
Uw partner schrijft zich in bij de gemeente in de basisregistratie personen (BRP) en krijgt een burgerservicenummer. Daarmee kan uw partner werken, een zorgverzekering afsluiten en onderwijs volgen. Met de verblijfsvergunning mag uw partner ook kort reizen binnen het Schengengebied.
Uw partner moet zich wel aan de Nederlandse wet houden. Bij een veroordeling voor een ernstig misdrijf kan de IND de verblijfsvergunning intrekken.
Hoe lang is de verblijfsvergunning geldig?
Bent u Nederlander of hebt u een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd, dan is de vergunning van uw partner vijf jaar geldig. Hebt u zelf een vergunning voor bepaalde tijd, dan loopt de vergunning van uw partner af op dezelfde datum als de uwe.
Wilt uw partner langer blijven, dan vraagt hij of zij op tijd verlenging aan. De IND toetst dan opnieuw of de relatie nog bestaat en of u nog aan de inkomenseis voldoet. Lees meer over het verlengen van een verblijfsvergunning en de valkuilen daarbij.
Eindigt de relatie, dan vervalt de grond voor het verblijf. U bent verplicht dit aan de IND te melden. In bepaalde situaties kan uw partner een zelfstandige verblijfsvergunning aanvragen, bijvoorbeeld na een aantal jaren verblijf of in schrijnende omstandigheden.
Welke inburgeringseisen gelden voor uw partner?
Voor de mvv moet uw partner meestal eerst slagen voor het basisexamen inburgering buitenland. Na aankomst in Nederland volgt de inburgeringsplicht op grond van de Wet inburgering 2021.
Wat houdt het basisexamen inburgering buitenland in?
Het basisexamen toetst Nederlands op het laagste niveau (A1) en kennis van de Nederlandse samenleving. Uw partner legt het examen af bij een Nederlandse ambassade of consulaat in het buitenland. Pas na een voldoende kan de mvv worden aangevraagd.
Niet iedereen hoeft dit examen te doen. Partners met een nationaliteit die vrijgesteld is van de mvv-plicht, doen het examen niet. Ook partners met bepaalde Nederlandse diploma’s zijn vrijgesteld. Wie door een lichamelijke of geestelijke beperking blijvend niet in staat is het examen te halen, kan een ontheffing aanvragen met medische onderbouwing.
Wat moet uw partner na aankomst aan inburgering doen?
Na aankomst is uw partner in de meeste gevallen inburgeringsplichtig. De gemeente stelt een plan op en uw partner heeft in beginsel drie jaar om aan de plicht te voldoen. Het taalniveau onder de Wet inburgering 2021 is in de regel B1.
Wie de termijn niet haalt zonder goede reden, riskeert een boete. Daarnaast is geslaagd zijn voor inburgering een voorwaarde voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Meer uitleg vindt u in ons artikel over de inburgeringsplicht.
Wat doet u als de IND de aanvraag afwijst?
U kunt binnen vier weken na de datum van het besluit bezwaar maken bij de IND. Die termijn staat in artikel 69 van de Vreemdelingenwet 2000.
De IND wijst een aanvraag meestal af om een beperkt aantal redenen: onvoldoende of niet-duurzaam inkomen, ontbrekende of onjuiste documenten, twijfel aan de relatie of het ontbreken van het basisexamen. Het besluit noemt de reden. Daar richt u het bezwaar op.
In het bezwaarschrift legt u uit waarom de IND het mis heeft, en u voegt stukken toe die het probleem oplossen. Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan kunt u in beroep gaan bij de rechtbank. Soms is een nieuwe aanvraag sneller, bijvoorbeeld als u inmiddels wel een contract van een jaar hebt. Lees meer over bezwaar maken tegen een weigering.
Welke andere routes zijn er als u niet aan alle voorwaarden voldoet?
Soms biedt het EU-recht een andere weg, zoals de Chavez-route, of kan een beroep op het recht op gezinsleven uit artikel 8 EVRM uitkomst bieden.
Hebt u een minderjarig kind met de Nederlandse nationaliteit, dan kan de buitenlandse ouder soms verblijf krijgen op grond van het EU-recht. Dit heet de Chavez-route. De IND beoordeelt dan of het kind Nederland of de EU zou moeten verlaten als de ouder geen verblijf krijgt.
Voldoet u niet aan alle voorwaarden, dan kan de IND ook toetsen aan artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het recht op gezinsleven. Daarbij weegt de IND het belang van uw gezin af tegen het algemeen belang. Zo’n beroep slaagt niet vaak, maar in dossiers met kinderen of een langdurig gezinsleven kan het verschil maken.
Bent u zelf EU-burger en woont u in Nederland, dan valt de komst van uw partner onder de Europese regels voor vrij verkeer. De voorwaarden zijn dan anders dan hierboven beschreven.
Wanneer kan uw partner blijvend in Nederland wonen of Nederlander worden?
Na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf kan uw partner een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd aanvragen. Uw partner moet dan onder meer aan de inburgeringsplicht hebben voldaan.
Bent u Nederlander, dan kan uw partner in de regel na drie jaar huwelijk of samenwonen met u Nederlander worden door naturalisatie. Dat is een aparte procedure met eigen eisen, zoals een naturalisatietoets. Meer daarover leest u op onze pagina over de Nederlandse nationaliteit.
Wat kunnen wij voor u doen als uw partner naar Nederland wil komen?
Wij begeleiden referenten en hun partners bij de aanvraag voor verblijf bij partner, van de eerste toets tot een eventuele procedure.
- Wij toetsen vooraf of u als referent aan de inkomenseis voldoet en of uw inkomen duurzaam genoeg is.
- Wij beoordelen of het bewijs van uw relatie, de akten en de legalisaties volledig zijn voordat u de aanvraag indient.
- Wij dienen de toegang- en verblijfprocedure (TEV) in bij de IND en reageren op een verzoek om aanvulling.
- Wij beoordelen of de Europa-route of de Chavez-route voor u openstaat.
- Wij maken binnen vier weken bezwaar tegen een afwijzing (artikel 69 Vreemdelingenwet 2000) en voeren zo nodig beroep bij de rechtbank.
- Wij adviseren over verlenging, over een zelfstandige verblijfsvergunning als de relatie eindigt en over verblijf voor onbepaalde tijd.
Samengevat
- U en uw partner moeten allebei 21 jaar of ouder zijn en een echte, duurzame relatie hebben.
- U hebt als referent zelfstandig en duurzaam een inkomen op minimaal het niveau van het wettelijk minimumloon.
- Een partner van buiten de EU heeft meestal een mvv en het basisexamen inburgering buitenland nodig.
- De IND beslist in beginsel binnen 90 dagen; tegen een afwijzing maakt u binnen vier weken bezwaar.
- Na vijf jaar kan uw partner verblijf voor onbepaalde tijd aanvragen, mits aan de inburgeringsplicht is voldaan.
Veelgestelde vragen
Welke documenten hebt u nodig voor een mvv voor uw partner?
U levert in elk geval een kopie van het paspoort van uw partner, een geboorteakte en een ingevulde antecedentenverklaring. Als referent voegt u bewijs van uw inkomen en eventueel uw huwelijksakte of partnerschapsakte toe.
Buitenlandse akten moeten in de regel gelegaliseerd of van een apostille voorzien zijn en zo nodig vertaald. Bent u niet getrouwd, voeg dan zoveel mogelijk bewijs toe van uw duurzame relatie.
Aan welke inkomenseis moet u voldoen?
Uw inkomen moet minimaal gelijk zijn aan het wettelijk minimumloon dat voor u geldt. Het moet ook duurzaam zijn: in de regel nog minstens twaalf maanden na de aanvraag beschikbaar.
Een bijstandsuitkering telt niet mee. Hebt u de AOW-leeftijd bereikt of bent u blijvend en volledig arbeidsongeschikt, dan kan de inkomenseis voor u vervallen. De IND beoordeelt dat per geval.
Hoe lang duurt de procedure?
De IND heeft 90 dagen om op de aanvraag te beslissen. Vraagt de IND om aanvullende stukken, dan wordt die termijn opgeschort.
Reken daarnaast op tijd voor het basisexamen, het verzamelen en legaliseren van documenten en het ophalen van de mvv bij de ambassade.
Welke inburgeringseisen gelden voor uw partner?
Voor de mvv moet uw partner meestal eerst slagen voor het basisexamen inburgering buitenland. Partners met een nationaliteit die vrijgesteld is van de mvv-plicht, hoeven dit examen niet te doen.
Na aankomst geldt in de meeste gevallen de inburgeringsplicht onder de Wet inburgering 2021. Uw partner heeft daarvoor in beginsel drie jaar.
Kan uw partner een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd krijgen?
Ja, na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf kan uw partner die aanvragen. Uw partner moet dan onder meer aan de inburgeringsplicht hebben voldaan.
Bent u Nederlander, dan kan uw partner in de regel na drie jaar huwelijk of samenwonen met u naturaliseren. Dat is een aparte procedure met eigen voorwaarden.
Wat doet u als de aanvraag voor uw partner wordt afgewezen?
U maakt binnen vier weken bezwaar bij de IND, volgens artikel 69 van de Vreemdelingenwet 2000. Richt het bezwaar op de reden die in het besluit staat en voeg stukken toe die het probleem oplossen.
Wordt het bezwaar afgewezen, dan kunt u in beroep gaan bij de rechtbank. Soms is een nieuwe aanvraag sneller, bijvoorbeeld als uw inkomen inmiddels wel voldoet.
Law & More begeleidt referenten en partners bij de aanvraag, bij bezwaar en in beroep. Op onze pagina over gezinshereniging leest u hoe wij een dossier opbouwen. Meer over de algemene voorwaarden voor gezinshereniging vindt u in een apart artikel, en voor andere verblijfsvragen kunt u terecht bij onze immigratieadvocaten.
