Artikel 77a van het Wetboek van Strafrecht (Sr) bepaalt dat voor iemand die bij het plegen van een strafbaar feit twaalf jaar of ouder was, maar nog geen achttien, het jeugdstrafrecht geldt in plaats van een groot deel van het gewone strafrecht. Het artikel opent titel VIIIA van het Eerste Boek, met de bijzondere bepalingen voor jeugdigen en jongvolwassenen.
Inhoudsopgave
Wat regelt artikel 77a Sr?
Artikel 77a Sr zet voor jongeren van 12 tot 18 jaar onder meer de gewone regels over gevangenisstraf, taakstraf, geldboete en voorwaardelijke straffen buiten werking. Daarvoor in de plaats komen de jeugdsancties van de artikelen 77d tot en met 77gg Sr.
Bepalend is de leeftijd op het moment van het feit, niet de leeftijd op de dag van de zitting. Wie op zijn zeventiende een feit pleegt en op zijn negentiende terechtstaat, valt dus in beginsel onder het jeugdstrafrecht. De tekst staat op wetten.overheid.nl.
Kan de rechter van het jeugdstrafrecht afwijken?
Ja, bij een verdachte van 16 of 17 jaar kan de rechter op grond van artikel 77b Sr het volwassenenstrafrecht toepassen als de ernst van het feit, de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden daartoe aanleiding geven. Levenslange gevangenisstraf is dan uitgesloten.
Het omgekeerde kan ook. Bij een jongvolwassene van 18 tot 23 jaar mag de rechter het jeugdstrafrecht toepassen, op grond van artikel 77c Sr.
Wat betekent dit in de praktijk?
Het jeugdstrafrecht kent een eigen sanctiestelsel en een eigen procedure. De zaak komt in eerste aanleg bij de kinderrechter van de rechtbank (artikel 495 Sv), en de Raad voor de Kinderbescherming adviseert over de persoon van de jongere. De zitting vindt in beginsel achter gesloten deuren plaats.
Onder de twaalf jaar is strafvervolging helemaal uitgesloten, zo bepaalt artikel 486 Sv.
Hoe werkt dit in een concreet geval?
Een jongen van 16 wordt verdacht van een straatroof. De officier van justitie dagvaardt hem voor de kinderrechter, die na advies van de Raad voor de Kinderbescherming een jeugdsanctie oplegt, bijvoorbeeld een taakstraf naast een voorwaardelijke jeugddetentie. Vraagt het openbaar ministerie om toepassing van het volwassenenstrafrecht, dan kan de verdediging bestrijden dat aan de voorwaarden van artikel 77b Sr is voldaan.
Meer over de verdediging van jongeren leest u op onze pagina advocaat jeugdstrafrecht.