Dublinprocedure

De Dublinprocedure is de procedure waarin wordt vastgesteld welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. Is dat een andere lidstaat, dan wordt het verzoek in Nederland niet inhoudelijk beoordeeld en volgt overdracht.

Wettelijke basis

Verordening (EU) nr. 604/2013, de Dublinverordening, bevat de criteria in een vaste rangorde: eerst gezinsbanden en de positie van minderjarigen, dan een eerder afgegeven visum of verblijfsvergunning, dan illegale binnenkomst, en pas daarna het land waar het verzoek is ingediend. Bewijs komt vaak uit Eurodac, de Europese vingerafdrukkendatabank. Artikel 3 lid 2 verbiedt overdracht wanneer in de ontvangende lidstaat sprake is van systeemfouten in de asielprocedure en de opvang die leiden tot onmenselijke of vernederende behandeling in de zin van artikel 4 van het Handvest. Het Hof van Justitie oordeelde in Jawo en Ibrahim dat ook de situatie na statusverlening moet worden meegewogen. Artikel 17 geeft lidstaten de discretionaire bevoegdheid een verzoek toch zelf te behandelen. De overdrachtstermijn bedraagt zes maanden, verlengbaar tot achttien maanden bij onderduiken.

Hoe het in de praktijk werkt

Het verweer richt zich meestal op twee punten: het interstatelijk vertrouwensbeginsel, met een beroep op berichten over de opvang in de verantwoordelijke lidstaat, en de gezinsband, waarmee verantwoordelijkheid naar Nederland kan verschuiven. Ook een medische situatie kan aan overdracht in de weg staan. Verstrijkt de overdrachtstermijn, dan wordt Nederland alsnog verantwoordelijk; het bewaken van die termijn is daarom een vast onderdeel van de zaak.

Waar het misgaat

Betrokkenen onderbouwen de situatie in de andere lidstaat met algemene berichten zonder die op hun eigen positie te betrekken. Een tweede fout is het niet melden van familieleden in Nederland bij het eerste gehoor. Ten derde wordt onderduiken gezien als een uitweg, terwijl dat juist de overdrachtstermijn verlengt.