Dwangsom bij niet tijdig beslissen

De dwangsom bij niet tijdig beslissen is het bedrag dat een bestuursorgaan aan de aanvrager verschuldigd wordt wanneer het de beslistermijn overschrijdt en daarna, na een schriftelijke ingebrekestelling, nog twee weken laat verstrijken.

Wettelijke basis

De regeling staat in de artikelen 4:17 tot en met 4:20 Awb. De dwangsom loopt vanaf de dag na afloop van twee weken na ontvangst van de ingebrekestelling, gedurende ten hoogste 42 dagen: 23 euro per dag voor de eerste veertien dagen, 35 euro per dag voor de volgende veertien en 45 euro per dag voor de laatste veertien. Het maximum bedraagt daarmee 1.442 euro. Artikel 4:17 lid 6 sluit de dwangsom uit als het bestuursorgaan onredelijk laat in gebreke is gesteld, als de aanvrager geen belanghebbende is of als de aanvraag kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond is. Artikel 6:12 maakt daarnaast rechtstreeks beroep tegen het uitblijven van een besluit mogelijk.

Hoe het in de praktijk werkt

De ingebrekestelling is vormvrij maar moet duidelijk maken dat het bestuursorgaan in gebreke is en dat aanspraak op de dwangsom wordt gemaakt. Verstuur haar aantoonbaar en pas nadat de beslistermijn daadwerkelijk is verstreken; een te vroege ingebrekestelling heeft geen effect. Na afloop stelt het bestuursorgaan de verschuldigde dwangsom zelf vast bij beschikking, binnen twee weken. Doet het dat niet, dan kan ook daartegen worden opgekomen. De dwangsom is bedoeld als prikkel, niet als schadevergoeding: wie werkelijke schade lijdt, moet een aparte weg bewandelen.

Waar het misgaat

De meeste aanspraken stranden op de vraag welke beslistermijn gold, zeker wanneer die rechtsgeldig is verdaagd of opgeschort omdat de aanvraag onvolledig was. Een tweede struikelblok is de te vroeg verzonden ingebrekestelling. Ten derde geldt de regeling niet in alle procedures: voor asielaanvragen is zij uitgezonderd.

Verwante begrippen

Deze dwangsom staat los van de last onder dwangsom, die juist een handhavingsmiddel van het bestuur is, en hangt samen met het beroep wegens niet tijdig beslissen.

Wacht u al maanden op een beslissing? Onze specialisten bestuursrecht stellen het bestuursorgaan in gebreke en bewaken het vervolg.