Van internationale kinderontvoering is sprake wanneer een kind naar een ander land wordt overgebracht of daar wordt achtergehouden in strijd met het gezagsrecht van de andere ouder. In de praktijk gaat het meestal om een ouder die met het kind naar het buitenland verhuist zonder toestemming van de andere ouder of vervangende toestemming van de rechter.
Inhoudsopgave
Juridisch kader
Het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980 regelt de teruggeleiding van kinderen onder de zestien tussen verdragsstaten. Binnen de Europese Unie wordt het aangevuld door de verordening Brussel II-ter (2019/1111), die sinds 1 augustus 2022 van toepassing is en de procedure verder aanscherpt.
Het uitgangspunt is teruggeleiding, niet een inhoudelijk oordeel. De rechter in het land waar het kind naartoe is gebracht beslist alleen of het kind terug moet; vragen over gezag, hoofdverblijf en omgang horen bij de rechter van het land waar het kind zijn gewone verblijfplaats had.
De procedure in Nederland
Een verzoek loopt via de centrale autoriteit, in Nederland ondergebracht bij het ministerie van Justitie en Veiligheid, of rechtstreeks via de rechtbank. De rechtbank Den Haag is bij uitsluiting bevoegd in teruggeleidingszaken, met hoger beroep bij het gerechtshof Den Haag. Zaken worden snel behandeld: het verdrag noemt zes weken per instantie als richtsnoer, en er wordt in een vroeg stadium parallel crossbordermediation aangeboden.
Teruggeleiding kan alleen op beperkte gronden worden geweigerd, vooral bij een ernstig risico op lichamelijke of geestelijke schade, bij verzet van een kind dat oud genoeg is, of wanneer het verzoek meer dan een jaar na de overbrenging is gedaan en het kind inmiddels is geworteld. Die uitzonderingen worden restrictief toegepast.
Waar het misgaat
Tijd is de doorslaggevende factor: hoe langer wordt gewacht met het verzoek, hoe sterker het argument dat het kind is geworteld. Het tweede terugkerende geval is de vakantie die stilzwijgend een verhuizing wordt; dat is achterhouden en laat de klok net zo goed lopen. Schriftelijke toestemming voor een verblijf in het buitenland, met een terugkeerdatum, voorkomt de meeste van deze zaken.
Verwante begrippen
Zie ook ouderlijk gezag, omgangsregeling en ouderschapsplan.
Onze advocaten familierecht treden op korte termijn op in teruggeleidingszaken, voor beide ouders.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Internationale kinderontvoering: regels, stappen en hulp, Internationale kinderontvoering: nieuwe EU-regels en hun impact.
Wilt u dieper op dit onderwerp ingaan? Lees ons uitgebreide artikel Internationale kinderontvoering: regels, stappen en hulp.
