Omgevingsvergunning

De omgevingsvergunning is de toestemming die de Omgevingswet vereist voor activiteiten die de fysieke leefomgeving raken: bouwen, slopen, kappen, het gebruik van een pand wijzigen of een activiteit met milieugevolgen uitvoeren. Zij verving de losse vergunningen van het oude stelsel door één aanvraag via één loket.

Inhoudsopgave

Wettelijke basis

De Omgevingswet trad op 1 januari 2024 in werking, samen met de uitvoeringsbesluiten. Zij verving zesentwintig wetten, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Wabo. Gemeentelijke bestemmingsplannen zijn opgegaan in één gemeentelijk omgevingsplan; het tijdelijke deel daarvan moet uiterlijk 1 januari 2032 in definitieve regels zijn omgezet.

Hoe het in de praktijk werkt

De aanvraag loopt via het landelijke Omgevingsloket en wordt getoetst aan het omgevingsplan. Past de activiteit daarin, dan geldt de reguliere procedure: beslissing binnen acht weken, met zes weken verlenging. Past zij er niet in, dan kan de gemeente het omgevingsplan wijzigen of een vergunning verlenen voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, de BOPA, die sneller is en die gemeenten in deze overgangsfase meestal kiezen. Bezwaar en beroep volgen de gewone bestuursrechtelijke weg.

Waar het misgaat

Koopovereenkomsten worden getekend in de veronderstelling dat een gebruik is toegestaan, zonder het omgevingsplan te raadplegen of een vooroverleg te voeren. Splitsing naar appartementen, short stay en bedrijf aan huis blijken geregeld in strijd met het plan, en de vergunning is geen gegeven. Een tweede punt is de bezwaartermijn: een vergunning die onherroepelijk is geworden kan een buurman niet meer aantasten, maar de aanvrager evenmin laten aanpassen als een voorschrift onwerkbaar blijkt. Ten derde is participatie onderdeel van het proces geworden, en slecht georganiseerde participatie is een reële beroepsgrond.