Een onrechtmatige daad is een gedraging die een inbreuk maakt op een recht, in strijd is met een wettelijke plicht, of in strijd is met wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Wie zo handelt en daarvan een verwijt kan worden gemaakt, moet de daardoor veroorzaakte schade vergoeden.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 6:162 BW bevat de norm. Lid 2 noemt de drie categorieën van onrechtmatigheid, lid 3 de toerekenbaarheid: schuld of een oorzaak die krachtens de wet of de verkeersopvattingen voor rekening van de dader komt. Artikel 6:163 BW voegt het relativiteitsvereiste toe: de geschonden norm moet strekken tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden. De artikelen 6:169 tot en met 6:184 BW bevatten kwalitatieve aansprakelijkheden, onder meer voor kinderen, ondergeschikten, opstallen en gebrekkige zaken. Artikel 6:98 BW beperkt de vergoedingsplicht tot schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis dat zij redelijkerwijs kan worden toegerekend.
Hoe het in de praktijk werkt
De vordering kent vijf vereisten: onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, schade, causaal verband en relativiteit. In de praktijk struikelt een zaak zelden op de onrechtmatigheid maar op het causaal verband en op de omvang van de schade. Voor de zorgvuldigheidsnorm zijn de zogeheten Kelderluikfactoren maatgevend: de kans op ongevallen, de ernst van de gevolgen, de bezwaarlijkheid van voorzorgsmaatregelen en de mate van oplettendheid die van anderen mag worden verwacht.
Waar het misgaat
Eisers onderbouwen de schade te laat of te globaal; een schadestaatprocedure biedt uitstel maar geen ontsnapping aan de bewijsplicht. Een tweede probleem is de samenloop met wanprestatie, waarbij een tekortkoming in een contract wordt gepresenteerd als onrechtmatige daad zonder dat daarvoor een zelfstandige grondslag bestaat. Ten derde wordt eigen schuld op grond van artikel 6:101 BW vaak onderschat.
Verwante begrippen
De onrechtmatige daad staat naast wanprestatie en leidt tot schadevergoeding; de vordering verjaart volgens de regels van verjaring.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Wanprestatie of onrechtmatige daad: het verschil uitgelegd.
Heeft u schade geleden door het handelen van een ander? Onze civiel recht advocaten beoordelen de vijf vereisten. Hoe wij dergelijke vorderingen beoordelen en voeren, leest u op onze pagina over civiel recht.
